The Effects of the Westernization Movements on Turkish Music in the Republican Era and Pre- Republican Era
Öz
Cumhuriyet Dönemi ve Öncesi Batılılaşma Hareketlerinin Türk Müziğine Etkileri
Yüzyıllar boyunca çok geniş bir coğrafyada hüküm sürmüş Osmanlı İmparatorluğu, birçok medeniyeti bünyesinde barındırmıştır. Farklı ülkelerle yapılan savaşlar neticesinde siyasi, askeri ve kültürel alanda etkileşimler kaçınılmaz olmuş, müzik de bu kültürel etkileşimlerin içerisinde yer almıştır. Bu çalışmada tarihsel inceleme yöntemiyle Osmanlı’da başlayan müzikteki Batılılaşma hareketlerinin Cumhuriyet ve sonrasına olan etkileri ele alınmıştır. 1926 yılında Atatürk’ün Sarayburnu Gazinosu’nda yaptığı konuşmanın ardından yaşanan gelişmelerle birlikte Türk müziği ötekileştirilmiş, 1934-1936 yılları arasında Türk müziğinin radyolardaki yayınları durdurulmuştur. Osmanlı müziği, gerek Cumhuriyet döneminin resmi ideolojisi gerekse o dönemin bazı yayın kuruluşları tarafından gerici olarak adlandırılmıştır. Ülkede alaturka-alafranga tartışmasının zirveye ulaştığı dönemde, Ziya Gökalp’in “Türk’ün milli harsı Anadolu’nun köylerindeki halk ezgileridir” savı ve bu halk ezgilerinin Batılı tekniklerle işlenerek milli müziğimizi oluşturabileceğimiz fikri, döneme hâkim bir ideoloji haline gelmiştir. Tüm bu yasaklara rağmen toplumun alt tabakalarının verdiği tepki ise, beklenenin aksine Türk müziğini içselleştirmek olmuştur. Bu bağlamda gerçekleştirilen uygulamalardan vazgeçilmiş ve 1936 yılında Türk müziği yasağı kaldırılmıştır.
Anahtar Kelimeler Milli kültür, yasak, Türk müziği, Ziya Gökalp, Atatürk, Batılılaşma, radyo, cumhuriyet, alaturka-alafranga
Abstract
The Ottoman Empire, which ruled over a wide geography for centuries, had many civilizations within it. As a result of the wars in different countries, the political, military and cultural interactions have become inevitable, and music has taken part in these cultural interactions. In this study, the effects of the Westernization movements in the music starting from the Ottoman Empire with the historical analysis method were discussed. Turkish music was forbidden after the speeches made in Following the speeches which were made in 1926 at the Sarayburnu Casino, Turkish music was marginalized, and Turkish music was broadcasted on radio in 1934-1936. Ottoman music was called reactionary by the official ideology of the Republican period and some broadcasting institutions of that period. At the peak of the alaturka-alafranga debate in the country, Ziya Gökalp's idea that folk music is the folk song in the villages of Anatolia in the national culture, and the idea that these folk melodies can be processed with Western techniques has become a dominant ideology. Despite all these prohibitions, there action of the lower levels of society was to internalize Turkish music in contrast to the expectations. The practices in this context were abandoned and the ban on Turkish music was abolished in 1936.
Keywords National culture, forbidden, Turkish music, Ziya Gökalp, Atatürk, westernization, radio, republic, alaturka-alafranga