Our Way of (Not) Seeing the Adventure of the Translator During Translation Criticism
Öz
Çeviri Eleştirisinde Çevirmenin Serüvenini Görme(Me) Biçimimiz
Bu çalışmanın amacı, çeviri eleştirisi alanında gerçekleşen birçok yöntemsel çalışmanın ötesine geçerek, çevirmenin görünmezliği tartışmalarından hareketle disiplinlerarası bir sorgulama oluşturabilmektir. Sorgulamaya neden olan temel sorunsal çeviri eleştirilerinde, çevirinin doğasındaki öznelliği görmezden gelerek yapılan yalın karşılaştırmalardır. Çalışmada, John Berger‟in Görme Biçimleri (2018) adlı çalışmasından yararlanılarak bir resmin yeniden canlandırılması gibi, her çevirinin aslında nasıl bir yeniden canlandırılma olduğu tartışılacaktır. Diğer yandan Berger‟in bahsettiği özgün yapıtın biricikliğinin onun biricik olarak söylediklerinde değil, biricik oluşundan kaynaklandığı ve nasıl değerlendirildiğiyle ilgili olduğu savına dayanan bakış açısıyla, çevirmenin çeviri eleştirilerinde nasıl değerlendirildiği mercek altına alınacaktır. Günümüzde çeviri eleştirisi yapanların çoğu, edebiyat eleştirmeni, çevirmen ya da çeviribilim alanıyla uğraşan sosyal bilimcilerdir. Zaman zaman çevirinin doğasındaki öznelliği reddeden istatistiksel karşılaştırmalar üzerine kurulu eleştiriler, çevirmenin konumunu göz ardı etmektedir. Berger‟in söylediği gibi; ressamın görme biçimi, bez ya da kâğıt üstüne yaptığı imlerle yeniden canlandırılırken, her imgede bir görme biçimi yatsa da, bir imgeyi algılayışımız ya da değerlendirişimiz aynı zamanda görme biçimimize de bağlıdır (Berger, 2018: 21). Dolayısıyla görme biçimimiz aslında yaptığımız çeviri eleştirisini şekillendiren en önemli noktadır. Bu çalışmanın sonunda, çeviri eleştirisinde yeniden canlandırılan resimlerde olduğu gibi, kendi yerini daima koruyan özgün karşısında hiç durmadan taşınıp duran bilgilerin nasıl çevrildiğini ve çevirmenin serüvenini görme biçimimizi sorgulamanın ve yorumlamaya çalışmanın çeviribilim alanında olası katkıları açıklanacaktır.
Anahtar Kelimeler Çeviri, Çeviri Eleştirisi, Çevirmenin Görünmezliği
Abstract
The purpose of this paper is to compose an interdisciplinary questioning by going through the methodological studies at the field of translation criticism with reference to discussions about the invisibility of the. Cause to the question the basic problematic is the simple comparisons which are formed by ignoring the subjectivity of the nature of translation. At this paper, by using John Berger‟s The Ways of Seeing (2018), like reproducing a picture, how indeed every translation is the reproduction of the original will be handled. Also from the argument of that; uniqueness of the original work is not the reason of what it says as a unique but derives from being a unique and how it is evaluated, how the translator is evaluated at translation criticism will be defined. Today many people who make translation critiques are literature critics, translators or scholars of social sciences in the field of translation studies. Sometimes critiques formed with statistical comparisons, which reject the subjectivity of the translation nature, ignore the position of the translator. As Berger says; while the painter‟s way of seeing is reconstituted by the marks he makes on the canvas or paper, every image embodies a way of seeing, our perception or appreciation of an image depends also upon our own way of seeing (Berger: 21). Thus, our way of seeing is the most important point that forms a translation critique. At the end of this paper, at translation criticism, the possible contributions to the field of translation studies by questioning and interpreting how the information, which are continually moved in, against the original, which always holds its own place, is translated as in the reproduced paintings and the adventure of the translator will be described.
Keywords Translation, Translation Criticisim, Invisibility of Translator Article