Effects of Repetitive Predicates and Supra-Segmental Units on Meaning
Öz
Tekrarlı Yüklemler ile Parçalarüstü Ses Birimlerin Anlama Etkisi
Dil, evrende yer alan her türlü soyut ve somut kavramı karşılayan bir araçtır. Evrendeki her türlü varlığın kendisi ile bu varlıkların birbirleriyle olan ilişkilerini anlatan kelimeler bu araç ile kullanım sahasına çıkar. Bununla birlikte insanın duygu ve düşünceleri de dil ile ifade edilmesi gereken kavramlar arasında yer alır. Dolayısıyla ifade edilmesi gereken bu kadar çok kavram, olgu ve nesne olduğu için diller, kendi iç yapılarında bulunan birtakım mekanizmaları işletmeye başlar. Bu mekanizmalardan biri tekrarlı yapılar, diğeri ise parçalarüstü ses birimleridir.
Tekrarlı yapılar, dilde sesten cümleye kadar her türlü boyutta yer alarak cümlenin anlamında birtakım etkiler bırakır. Bu etki, kimi zaman derin anlamı ortaya çıkarma kimi zaman anlamı belirginleştirme kimi zaman ise anlama sınır çizme ya da ahenk katma şeklinde ortaya çıkar. Söz dizimsel yapılar içerisinde yer alan yüklemler de tekrarlı yapı hâlinde kullanılabilir. Yüklemler, cümlelerin esas unsurlarından olduklarından tekrarlı olarak kullanıldıklarında cümlenin bir bölümünü değil tamamını etkilemektedir. Bu da konuşurun duygu ve düşüncesini cümlenin tamamına hâkim kılmak için bir olanak sağlamaktadır. Elbette yalnızca tekrarlı yüklemler konuşurun duygu ve düşüncesini aktarma aracı değildir. Parçalarüstü ses birimler de ton, vurgu, ezgi, hız gibi unsurlarla tekrarlı yapılara destek olmakta ve konuşurun pişman olma, şaşırma, güven verme, onaylama, tavsiye etme vb. duygu durumlarını aktarmasına olanak tanımaktadır.
Bu çalışmada yüklem konumunda olabilmesi muhtemel isim ve fiil cinsinden aynı ekleri almış kelimelerin tekrarlı yapıda kullanıldıklarında ortaya çıkardıkları anlamlar incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda da tekrarlı yüklemlerin parçalarüstü ses birimlerle birlikte kip işaretleyicisi olarak kullanıldığı tespit edilmiş ve bunlar üzerine birtakım yorumlar yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler Tekrarlı Yapı, Yüklem, Parçalarüstü Ses Birimler, Anlam
Abstract
Language is a tool that meets all kinds of abstract and concrete concepts in the universe. The words that describe the movements of these beings and their relations with each other are provided by this tool. However, the emotions and thoughts of human beings are among the concepts that should be expressed in language. Therefore, since there are so many concepts, facts and objects that need to be expressed, languages begin to operate a number of mechanisms in their internal structures. One of these mechanisms is repetitive structures and the other is supra-segmental units.
Repetitive structures take place in any size from language to voice, leaving a number of effects to the meaning of the sentence. This effect, sometimes to reveal the deep meaning of the meaning, sometimes to clarify the meaning, or sometimes to create a borderline or harmony occurs as a result. The predicates within the syntactic structures can also be used as repetitive structures. The predicates, as they are the main elements of sentences, affect all but not part of the sentence when used repeatedly. This allows speaker’s emotions and thoughts to dominate the whole sentence. Of course, only repetitive predicates are not a means of transferring speaker’s emotions and thoughts. Supra-segmental units also support repeating structures such as tone, accent, melody and speed and it allows to transfer of emotions of speaker as regret, surprise, reassure, advice etc.
In this study, the meanings of the words which were taken in the same form as names and verbs, which are likely to be predicate positions, were examined. As a result of this study, it has been determined that repeated predicates are used as modal markers with supra-segmental units and some comments have been made on these.
Keywords Repetitive Structure, Predicates, Supra-segmental Units, Meaning