Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

Land Art Around the World and in Turkey

Cilt 7 Sayı 51 kapak

Öz

Dünyada ve Türkiye'de Arazi Sanatı (Land Art)

Mimarlık, peyzaj ve sanatın kesişim noktası olarak nitelendirilebilen "Arazi Sanatı (Land Art)" 1960'ların sonlarına doğru Amerika'da ortaya çıkan, 1970'li yıllarda ise Avrupa'ya yayılan bir sanat akımıdır. Doğaya dair bilinç uyandırmaya amaçlayan, teknoloji karşısında doğayı kutsayan bir yaklaşımın ürünü olan "Arazi Sanatı", kapitalist anlayışa karşı olarak sanatı stüdyoların ve müzelerin dışına taşımıştır. Akım, çevreci bir anlayış ile doğadaki geniş alanları, belirli bir konsept ile şekillendirerek insanların çevre ile tekrar iletişime geçmesini ve çevreye karşı duyarlılığı arttırmayı sağlamayı amaçlamıştır. Bunu yapmak için açık alanda toprak, kayalar, ve diğer doğal malzemeleri kullanarak sanatsal imgeler yaratmaktadır. Ortaya çıkan sanat eseri aynı zamanda satılabilir ya da satın alınabilir bir nesne olmadığından bu sanat anlayışı aynı zamanda sanat yapıtının sömürülmesine karşı da bir tepki niteliği taşımıştır.

En önemli "Arazi Sanatı" sanatçıları Alice Aycock, Christo, Michael Heizer, Nancy Holt, Walter De Maria, Mary Miss, Dennis Oppenheim, Robert Smithson, Michael Singer, Mel Chin, James Turrell, Ana Mendieta, Alan Sonfist Christian Phillip Müller, Jan Dibbets, İngiltere'de Richard Long, Hamish Fulton, Andy Goldsworthy olarak sıralanmaktadır. "Arazi Sanatı" doğrultunda çalışmalar ortaya koyan Türk sanatçıları ise Mehmet Ali Uysal, Yücel Dönmez, Ayşe Erkmen, Mehmet Kavukcu, Cengiz Tekin, Mustafa Duyuluer, Varol Topaç, Elçin Ekici olarak sıralanabilir.

Bu çalışmada "Arazi Sanatı" akımı, dünyada "Arazi Sanatı"'nın öncü sanatçıları/çalışmaları ve "Arazi Sanatı" çalışmaları yapan Türk sanatçı ve eserlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Çalışmanın sonunda Türkiye'de özellikle 2000’li yıllarından sonra örneklerini vermeye başlayan Arazi Sanatı akımının Türkiye'de çok fazla örneği bulunmamakta olduğu görülmüştür. Ayrıca bu örneklerin akım niteliği kazandıracak süreklilik arz eden çalışmalar olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler Arazi Sanatı, doğa, sanat, peyzaj

Abstract

Land Art is an art movement which emerged in the United States in the late 1960s and in the early 1970s in Europe, in which architecture, landscape and the work of art are inextricably bound up with each other. Aiming to inspire connection with nature and embrace nature rather than technology, Land Art expanded boundaries of art and developed outside of studios and gallery spaces, opposing capitalism’s logic. With a deeper understanding of environmental issues, the movement aims to reshape wide, open spaces in nature along with a specific concept, thereby aiming to connect humanity to nature and creating environmental awareness. For this purpose, land art creates artistic imagery using soil, rocks and other natural materials. The sense of land art was also a protest against the commercialisation and exploitation of art since works of land art are not sellable or purchasable objects.

The most prominent land artists are Alice Aycock, Christo, Michael Heizer, Nancy Holt, Walter De Maria, Mary Miss, Dennis Oppenheim, Robert Smithson, Michael Singer, Mel Chin, James Turrell, Ana Mendieta, Alan Sonfist Christian Phillip Müller, Jan Dibbet and British artists Richard Long, Hamish Fulton, and Andy Goldsworthy. Besides, the notable Turkish land artists are Mehmet Ali Uysal, Yücel Dönmez, Ayşe Erkmen, Mehmet Kavukcu, Cengiz Tekin, Mustafa Duyuluer, Varol Topaç and Elçin Ekici.

This paper attempts to examine the land art movement, the leading artists/works from all around the world alongside Turkish land artists and their works.

According to the results of the research, it has been observed that there are not many examples of land art in Turkey where the land art movement developed especially after the late 2000s. Further, we cannot imply that these examples in Turkey refer to a sustainable creative movement.

Keywords Arazi Sanatı, nature, art, landscape

PDF (Turkish)

References

  1. Akyüz, Dilek. Land Art’ ın Gelişimi ve Yerleşik Sanata Dönüşümü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Heykel Anasanat Dalı, 2008.
  2. Antmen, Ahu. Sanatçılardan Yazılar ve Açıklamalarla 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2014.
  3. Aydın, Alper. Türkiye’de Yeryüzü Sanatı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2014.
  4. Aydın, Seçkin. “Sanatta, Modernist İdeolojinin Reddi ve Ekolojist Bir Yaklaşım Olan Land Art Bağlamında İki Sanatçının Karşılaştırılması; Richard Long ve Michael Heizer”, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1, 51-63, 2012.
  5. Bozkurt, Ekin. “Peyzaj ve Arazi Sanatı Dosyası Başlıyor”, 2017, http://www.arkitera.com/haber/28810/peyzajda-arazi-sanati-dosyasi-basliyor
  6. Çetinel, Çiler. Resimde Doğal Nesnelerle Anlatım, Sanatta Yeterlik Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2003.
  7. Erkmen, Ayşe. Sanatçı ile Yazışma, 2018
  8. Germaner, Semra. 1960 Sonrası Sanat: Akımlar, Eğilimler, Gruplar, Sanatçılar. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 1997.
  9. Hizmetli, Songül. Land Art Akımı ve Bir Uygulama Önerisi, Yüksek Lisans Tezi, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Güzel Sanatlar Anabilim Dalı / Resim Bilim Dalı, 2009.
  10. Jansa, Nika. “Landscape Artists: Between Land, Art And Landscape Architecture”, 2011, https://stud.epsilon.slu.se/2165/1/Jansa_N_110119.pdf.
  11. Kavukcu, Mehmet. Mehmet Kavukçu. Projeleri. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri, 2017.
  12. Kedik, Ayşe Sibel. “Sanat ve İzleyici İlişkisinin Değişen Görünümü ve Zaman Kavramı Bağlamında Land Art” Türkiye’de Sanat, 38, 36-41, 1999.
  13. Keser, Sezer, Cihaner, Oskay, Nazan. “Çevresel Sanat Bağlamında Christo- Jeanne Claude Çiftinin Disiplinlerarası Üç Boyutlu Tasarım Uygulamalarında Tekstil Kullanımı”, Turkish Studies, 10, 71-88, 2015.
  14. Kozlu, Duriye. “Andy Goldsworthy İle Dogaya Dokunmak”, Uluslararası Sosyal Arastırmalar Dergisi, 6: 25, 356-363, 2013.
  15. Lanzani, Lorenzo Francesco. “Land Art as a Landscape Opportunıty? Land Art as a new form of Landscape Research”, 2013, https://www.l2arch.com/ATM2103_LANZANI%20Lorenzo%20Francesco_Land%20art%20as%20a%20landscape%20opportunity.pdf
  16. Lehenbauer, Margaretha. “Blending Nature : Land Art as Expression of Culture, Aesthetics and Sustainability in the Regeneration of Postindustrial Landscapes. MacLeod Tailings Reclamation Project as Example”, 2012, https://zidapps.boku.ac.at/abstracts/download.php?dataset_id=10466&property_id=107
  17. Ögel, Semra. Çevresel Sanat. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Yayınları, 1977.
  18. Pekşen, Ali. “Nevada Çölü’nde Taştan bir Kent Heykeli”, İzinsiz Gösteri, 29.
  19. Rinaldi, Marco. “Skin 2 By Mehmet Ali Uysal”, 2012, http://aasarchitecture.com/2012/08/skin-2-by-mehmet-ali-uysal.html
  20. Taştan, Tuğba Renkçi. “Sanat, Doğa ve Teknoloji Ekseninde Sanatçılar ve Yapıtlar”, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 5: 19, 169-179, 2016.
  21. Topaç, Varol. Sanatçı ile Yazışma. 2018.
  22. Uluçay, Nilay Özsavaş. “Sanatın Mekanı ve Mekanın Sanatı”, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 2017, 6: 36,. 2245-2258, 2017.
  23. Weilacher, Udo. Between Landscape Architecture and Land Art. Basel: Birkhäuser, 1996.
  24. Url 1. http://www.v_sual-arts-cork.com/land-art.htm.).
  25. Url 2. https://www.theartstory.org/artist-heizer-michael.htm)
  26. Url 3. https://www.tate.org.uk/art/artworks/long-a-line-made-by-walking-p07149
  27. Url 4.http://www.richardlong.org/Sculptures/2011sculpupgrades/makpaddy.html
  28. Url 5. https://lissonart.s3.amazonaws.com/uploads/attachment/file/body/10946/Richard_Long_Press_Pack.pdf
  29. Url 6. https://utahcommhistory.wordpress.com/2010/05/04/
  30. Url 7.http://www.lifeofanarchitect.com/what-is-art/
  31. Url 8. https://diaart.org/visit/visit/walter-de-maria-the-new-york-earth-room-new-york-united-states
  32. Url 9. https://www.theartstory.org/artist-goldsworthy-andy.htm.
  33. Url 10. https://www.goldsworthy.cc.gla.ac.uk/image/?id=ag_03744
  34. Url 11. https://www.goldsworthy.cc.gla.ac.uk/image/?id=ag_02753&backimg=ag_02756&t
  35. Url 12. https://www.theartstory.org/artist-morris-robert.htm
  36. Url 13. https://www.ideelart.com/magazine/robert-morris-an-artist-and-sculptor-like-no-other
  37. Url 14. http://www.landartflevoland.nl/en/permanent-installations/robert-morris-observatorium-1977
  38. Url 15. http://dreher.netzliteratur.net/6_LandArt_Morris_Observatorium_B5.jpgdreher.netzliteratur.net/6_LandArt_Morris_Observatorium.html
  39. Url 16. http://mehmetaliuysal.com/tr/hakkinda-about/
  40. Url 17. http://aasarchitecture.com/2012/08/skin-2-by-mehmet-ali-uysal.html
  41. Url 18.http://easydoor.over-blog.com/article-nature-land-art-parc-de-chaudfontaine-belgique-mehmet-ali-uysal-85377421.html
  42. Url 19.http://www.galerieparisbeijing.com/artist/mehmet-ali-uysal/
  43. Url 20. https://www.montag-stiftungen.de/fileadmin/Redaktion/Bildende_Kunst/Download/Presse/3_Blick_zurueck_Kuenstler_und_Arbeiten.doc
  44. Url 21. http://www.stadtgalerie-brunsbuettel.de/ausstellungen/archiv.php?jahr=2004
  45. Url 22. http://www.inesdiederich.de/landart.html
  46. Url 23. http://www.dirimart.com/tr/artists/detail/75/ayse-erkmen
  47. Url 24. https://hyperallergic.com/388051/walking-on-water-at-skulptur-projekte-munster/
  48. Url 25. http://www.saha.org.tr/projeler/proje/ayse-erkmen-on-water
  49. Url 26. https://www.skulptur-projekte-archiv.de/en-us/1997/projects/77/