Vol. 7 No. 47 (2018)

Research Article

Art in Tradition/Modern Separation

Published 2018-07-31

Cilt 7 Sayı 47 kapak

Öz

Gelenek/Modern Ayrımında Sanat

16. yüzyıldan itibaren bilim, teknik ve askeri alanda hızlı bir ilerleme kaydeden Avrupa, sömürge faaliyetleriyle Doğu’nun zenginliklerine göz dikmiş, ticaret ve deniz yollarını ele geçirerek ekonomik üstünlüğü ele geçirmiştir. 18. yüzyılda gerçekleştirdiği sanayi inkılabı ile daha da güçlenen Batı, iktisadi ve teknik açıdan kendilerinden daha alt seviyede bulunan toplumları etkisi altına almıştır. Geri kalmış toplumları “modernleştirme” vaadiyle siyasi, iktisadi, askeri, kültürel ve sanatsal her alanda kuşatmıştır. Avrupa karşısında güç kaybeden Osmanlı da, yaşanan gerileme sebebiyle kendi medeniyetini sorgulamaya başlamış, çözümü Batı medeniyetiyle bütünleşmede görmüştür. Başlangıçta, askeri ve eğitim alanında yapılan yenilikler Avrupa’nın ilim ve tekniğinden faydalanma amacı taşısa da; zamanla Batılılaşma faaliyetleri sosyal, kültürel ve sanatsal tüm alanlara yansımıştır. Sarayın öncülüğünde yapılan tüm girişimler Osmanlı’yı ayakta tutma amacı taşısa da; yüzlerce yıllık geleneksel kurumların terkedilerek yerlerine Batı tarzı kurumların getirilmeye çalışılması, Osmanlı toplumu tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Bu dönemde gelenek-modernite, eski-yeni, doğu-batı tartışmaları hız kazanmış, halk-aydın çatışması toplumsal ikiliğe neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler Sanat, Gelenek, Modernizm, Batılılaşma, Tanzimat

Abstract

From the 16th century onwards, with rapid progress in science, technology and military, Europe has gained economic superiority by seizing trade and sea routes, staring at the wealth of the East through its colonial activities. With the industrial revolution in the 18th century, the West became more powerful and influenced the societies that were lower than themselves in economic and technical terms. It encompassed backward societies in all political, economic, military, cultural and artistic areas with the promise of “modernizing”. The Ottoman Empire, lost power against Europe, began to question its own civilization due to the regression experienced and saw the solution in the integration with the Western civilization. Although at the beginning, innovations in the field of military and education aimed at exploiting Europe’s science and technology: in progress of time, westernization activities reflected on all social, cultural and artistic fields. Even if all the initiatives undertaken by the Palace leadership have aimed at keeping the Ottomans alive, abandoning traditional institutions of hundreds of years and attempting to bring western-style institutions to their places has not been welcomed by the Ottoman society. In this period, tradition-modernity, old-new, eastern-western discussions gained momentum and public-intelligentsia conflict caused social dualism.

Keywords Art, Tradition, Modernism, Westernization, Tanzimat

PDF (Turkish)

References

  1. Akyüz, Kenan. “Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri”, Türkoloji Dergisi, Cilt II, Sayı: 1, 1969.
  2. Ayvazoğlu, Beşir. Türkiye’de Sanat Tarihi ve Estetikle İlgili İlk Çalışmalar. Erdem (Atatürk Kültür Merkezi Dergisi), Sayı: 5/15, Türk Tarih Kurumu Basımevi, (Ankara 1989): 977-992.
  3. __. “Sanatta Gelenek, Gelenekte Sanat” (13 Ekim 2016). (http://www.karar.com/yazarlar/besir-ayvazoglu/sanatta-gelenek-gelenekte-sanat-2336#, 23 Nisan 2017’de erişildi).
  4. Barkçin, Savaş. “Medeniyet, Müzik ve Mimari”. Düşünen Şehir, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Hakemli Dergisi, Sayı: 4 (Aralık 2017): 26-39.
  5. Bilim, Cahit. “Osmanılar’da Eğitim Çağdaşlaşması, Askeri Okullar”, T.A. Ankara, 1999.
  6. Cezar, Mustafa. Mimarlık ve Resim Öğretimine Gidiş. VII. Türk Tarih Kongresi (25-29 Eylül 1970) Bildirileri. II. Cilt .Türk Tarih Kurumu Baskısı, (Ankara 1973): 733-760.
  7. Erinç, Sıtkı. M. Sanatın Boyutları. Ankara: Ütopya Yayınları, 2013.
  8. Germaner, Semra. “19.Yüzyılın İkinci Yarısında Osmanlı-Fransız Kültür İlişkileri ve Osman Hamdi Bey”, 1. Osman Hamdi Bey Kongresi-Bildiriler, 2-5 Ekim 1990, Mimar Sinan Üniversitesi Yayını, s. 105, İstanbul, 1992.
  9. Gören, Ahmet. 19. Yüzyılda Paris’te Resim Eğitimi. Antik & Dekor. Sayı:35, (İstanbul 1996):103-106.
  10. Habermas, Jurgen. ‘Modernlik: Tamamlanmamış bir Proje’, Postmodernizm. Haz: Necmi Zeka, İstanbul: Kıyı Yayınları, 1994.
  11. Karabulut, Mustafa. Batılılaşma Açısından Tanzimat Dönemi Türk Romanı. (Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi). Elazığ, 2008.
  12. __. Tanzimat Döneminde Osmanlı’nın Yenileşme Sürecine Bir Bakış. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, Sayı: 187 (Ağustos 2010): 125-138.
  13. Kodaman, Bayram. Avrupa Emperyalizminin Osmanlı İmparatorluğu’na Giriş Vasıtaları (1838-1914). Milli Kültür Dergisi, (Haziran 1980): s.24-33. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  14. __. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Çağdaşlaşma Sorunları. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 18, (2005): 149-158.
  15. Meriç, Cemil. Batı’da ve Bizde Aydının Serüveni. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 1, s. 134. İstanbul: İletişim Yayınları, 1983.
  16. Moran, Berna. Türk Romanına Eleştirel Bakış I. İstanbul: İletişim Yayınları, 1998.
  17. Naipoğlu, Seçkin. Sanayi-i Nefise Mektebi’nde Sanat Tarihi Yaklaşımı ve Vahit Bey. (Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara, 2008.
  18. Özdemir, Nurdane. Anadolu Halk Kültüründe Resim, Heykel ve Müziğin Yeri, Önemi. Ankara: Nurol Matbaacılık, 1997.
  19. Ökten, Sadettin. Gelenek Sanat ve Medeniyet. İstanbul: Sufi Kitap, 2017.
  20. Sevengil, Ahmet. Saray Tiyatrosu. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1962.
  21. Tansuğ, Sezer. Karşıtı Anlamak. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 1983.
  22. __. Gün Işığı, Yelken, 33, 2, 1959.
  23. __. Türk Resminde Yeni Dönem. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1990.
  24. __. Çağdaş Türk Sanatı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2008.
  25. Topuz, Hıfzı. Dünyada ve Türkiye’de Kültür Politikaları. İstanbul: Adam Yayınları, 1998.
  26. Tunçay, Mete. “Tanzimat Fermanı”. Tarih ve Toplum. İstanbul. Cilt 12, Sayı. 71, s. 10-11, 1989.
  27. Yılmaz, Mehmet. Modernizmden Postmodernizme Sanat. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2006.