Vol. 1 No. 2 (2012)

Research Article

The Cliche Adverbs in the Ottoman Archival Documents

Published 2012-05-01

Cilt 1 Sayı 2 kapak

Öz

Osmanlı Belgelerinde Klişe Zarflar

Osmanlı arşiv belgelerinde klişe hâlde kullanılmış birçok zarfa rastlanmaktadır. Bu kelimeler genellikle Arapça olup, Farsça ve Türkçe birleşik hâlde geçenleri de vardır. Çeşitli zamanlarda yazılmış milyonlarca arşiv belgesinde ortak bir dil ve klişe hâlde birçok kelime görülmektedir. Klişe kelimelerin arasında zarflar sayı bakımından büyük bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada binlerce arşiv belgesi taranmış ve klişe hâlde kullanılan zarflar özenle ve titizlikle seçilip tanıklarıyla birlikte gösterilmiştir. Çalışmamızda öncelikle, birden fazla belgede kullanılıp klişe hâle gelşmiş zarflar seçilmiştir. Bu zarflar alfabetik sıra hâlinde ve tanıkları dipnotlarda gösterilerek verilmiştir. Gösterilecek tanıkların sayısı çok fazla olduğundan her bir zarf için bir tanık vermekle yetinilmiştir.

Anahtar Kelimeler Osmanlı arşiv belgesi, klişe kelime, zarf, tanık

Abstract

Many cliche adverbs are observed in the Ottoman archival documents. These words are usually in Arabic, but Persian and Turkish adverbs also are seen. In this study thousands archive document and adverbs were scanned, these adverbs were chosen meticulously. In this study, mold adverbs were given in alphabetical order and witnesses were shown in footnotes.

Keywords Ottoman Archieve Documents, Cliche, Adverb, witness

PDF (Turkish)

References

  1. Akyıldız, Ali. Tanzimat Döneminde Belgelerin Şekil Dil ve Muhteva Yönünden Geçirdiği Bazı Değişiklikler (1839-1856),Osmanlı Araştırmaları Dergisi 15, 1995, s.221-237.
  2. Devellioğlu, Ferit. Osmanlı-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydı Kitabevi, Ankara:2008.
  3. Eliaçık, Muhittin. Osmanlı Belgelerinde Yakın Anlamlı (Sinonim) Kelimeler, Türk Dili, Ağustos 2000, s.178-201.
  4. Gök, Necdet. Osmanlı Beratları Kapsamında Diplomatika İlmi veya “İlm-i İnşâ”, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2008/20, s.731-746.
  5. Gökbilgin, Tayyip. Osmanlı İmparatorluğu Medeniyet Tarihi Çerçevesinde Osmanlı Paleografya ve Diplomatik İlmi, İstanbul: 1979.
  6. İnalcık, Halil. Osmanlı Bürokrasisinde Aklâm ve Muâmelât, Osmanlı Araştırmaları Dergisi I, 1980, s.1-14;
  7. İnalcık, Halil. Şikâyet Hakkı:‘Arz-ı Hâl ve ‘Arz-ı Mahzarlar, Osmanlı Araştırmaları Dergisi VII-VIII, 1988, s.33-54.
  8. Kraelitz, F. XV.Yüzyılın İkinci Yarısında Türkçe Yazılmış Osmanlı Belgeleri, Viyana: 1921.
  9. Kütükoğlu, Bekir. Münşeât Mecmualarının Osmanlı Diplomatiği Bakımından Ehemmiyeti, Tarih Boyunca Paleografya ve Diplomatik Semineri-Bildiriler, 30 Nisan-2 Mayıs 1986, İÜ Yayını, 1986.
  10. Kütükoğlu, Mübahat. Osmanlı Belgelerinin Dili Diplomatik), İstanbul:Kubbealtı Akademisi, 1994a.
  11. Kütükoğlu, Mübahat Diplomatik”, IX, DİA, İstanbul: 1994b.
  12. Savaş, A.İbrahim. Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Eserlerde Geçen Sıfat Grubu Kelimelerin Kullanım Özellikleri, Türk Dili -Özel Sayı-, 1996, s.307-314.
  13. Timurtaş, Faruk K. Osmanlı Türkçesi Grameri, Umur Mat., İstanbul:1985.
  14. Wray, Alison. Formulaic Language and the Lexicon, Cambridge:Cambridge University Press, 2002.
  15. Zajackowski-Reychman, J. Zarys dyplomatyki osmansko-tueckiej, (İngilizce tercümesi; Handbook of Ottoman-Türkich Diplomatics, The Hague-Paris,1968), Varşova: 1955.