An Attempt of Semiotic Reading: Solgun Bir Gül Dokununca
Öz
Göstergebilimsel Bir Okuma Denemesi: Solgun Bir Gül Dokununca
Modern edebiyat teorileri, bilhassa metin tahlili hususunda, metinleri farklı şekillerde okuma imkânı sağlamışlardır. Bu kuramlar metne belli teorik kabul ve veriler ışığında yaklaşmayı esas alırlar. Eleştiri ve edebiyat kuramlarının bir kısmı eseri haricî unsurlar ile ele almayı esas kabul ederken, diğer bir kısmı merkeze metni almak suretiyle bir okuma gerçekleştirme gayreti içine girer. Göstergebilimsel eleştiri de metin merkezli bir tahlil ve okuma metodudur. Göstergelerden hareket etmek suretiyle, göstergelerin meydana getirdikleri bağlama göre anlamlandırılmasını hedef alarak metnin manalandırılması çabası bu teorinin temel ilkesidir.
Bu makalede Behçet Necatigil’in “Solgun Bir Gül Dokununca” başlıklı şiirine göstergebilimsel eleştirinin ışığında bakılmaya çalışılmış; kapalı bir metin olan bu şiirin anlaşılır kılınması yönünde göstergebilimsel bir okuma denemesinde bulunulmuştur. Göstergeler (kelimeler), bağlamlar, dizgeler, vs. metin unsurlarının oluşturduğu kontekstler, birlikler hesaba katılarak metinde açığa çıkan “anlam haritaları” gösterilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler Göstergebilim, Göstergebilimsel Eleştiri, Şiir, Metin Tahlili, Behçet Necatigil, Solgun Bir Gül Dokununca
Abstract
Modern literary theories allowed to read texts in many different ways especially in point of text analysis. These theories are predicated on approaching the text in light of certain theoretical acceptances and datas. While a part of criticism and literary theories accept to handle the text with it’s external elements as the main approach; the other part, make a push for a reading that puts the text into the center. The semiotic criticism is also an analysis and reading method which is text centered. The main principle of that theory is to give meaning to the text through evolve out of signs and explain the text according to context that signs develop.
In this article, it is being tried to look the poem of Behçet Necatigil’s “Solgun Bir Gül Dokununca” in the ligth of semiotic criticism and make a trial of semiotic reading in the direction of putting across this poem which is a close text. It is being tried to be showed “the meaning charts” that appear in the poem through considering the combinations like sings (words), contexts, systems etc. which are formed by elements of text.
Keywords Semiotic, Semiotic criticism, Poetry, Text Analysis, Behçet Necatigil, Solgun Bir Gül Dokununca
References
- Ahmet Haşim; “Müslüman Saati”. Bütün Kitapları. İstanbul: Oğlak Yayınları, 2007.
- Aktaş, Hasan. İsmet Özel’in Amentüsü (Metindilbilimsel Bir Çözümleme). İstanbul: Birey Yayıncılık, 2000.
- Aktaş, Hasan. Klasik Türk Şiirinde Edebî Sanatlar. Edirne: Yortsavul Yayınları, 2004.
- Altınörs, Atakan. Dil Felsefesi Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2000.
- Barthes, Roland. Göstergebilimsel Serüven. Çev. Mehmet Rifat-Sema Rifat, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2009.
- Baudrillard, Jean. Simülarkrlar Ve Simülasyon. Çev. Oğuz Adanır. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2005.
- Günay, Doğan. Metin Bilgisi, İstanbul: Multilengual, 2000.
- Kıran, Zeynel ve Kıran, Ayşe Eziler. Yazınsal Okuma Süreçleri. Ankara: Seçkin Yayınları, 2007.
- Kolcu, Ali İhsan. Edebiyat Kuramları. Erzurum: Salkımsöğüt Yayınları, 2010.
- Necatigil, Behçet. Şiirler, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2009.
- Saussure, Ferdinand De. Genel Dilbilim Dersleri. Çev. Berke Vardar. İstanbul: Multilingual Yayınları, 2011.
- Uçan, Hilmi. Yazınsal Eleştiri ve Göstergebilim. Ankara: Hece Yayınları, 2006.
- Rifat, Mehmet. Gösterge Eleştirisi. İstanbul: Kaf Yayıncılık, 1999.
- Rifat, Mehmet. Göstergebilimin Abc’si. İstanbul: Say Yayınları, 2009.
- Tunalı, İsmail. Sanat Ontolojisi. İstanbul: İnkılâp Yayınları, 2011.
- Yalçın, Mehmet. Şiirin Ortak Paydası I- Şiirbilime Giriş, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, 1991.