Vol. 7 No. 42 (2018)

Research Article

Contributions of Turkish Music to the Turkish Cinema Between the Years 1914 and 1951

Published 2018-02-28

Cilt 7 Sayı 42 kapak

Öz

1914 – 1951 Yılları Arasında Türk Müziğinin Türk Sinemasına Katkıları

Bu makalede, yüzyılı geride bırakan Türk Sinema tarihinde 1914 ve 1951 yılları arasında çekilmiş olan filmlerdeki müzikler incelenmiştir. Yıllar içerisinde Türkiye’de gelişen sinema sektörü, diğer ülke sinemalarının türlerinden etkilenmiş ve Türk Sineması’nda müziğin önemli rol oynadığı filmler çekilmiştir. Dönemin ünlü ses ve saz sanatçıları ile birlikte, filmlere yeni eserler besteleyenler sayesinde bu filmler, dönemin koşullarının da etkisiyle halkın yeni merak ve eğlence kaynağı olmuştur. Daha önce Türk Sineması ve Türk Müziği içerikli hiçbir çalışma yapılmadığı saptanmış ve bu konu hakkında bilinmeyen verilerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma yapılırken Türk Sineması, filmler ve Türk Müziği ilişkisi bakımından dönemlere ayrılmıştır. Araştırmanın kapsamının daraltılabilmesi için Başlangıç Dönemine (1914 – 1939) kısaca değinildikten sonra, Gelişme Dönemi (1939 – 1951) detaylı şekilde ve kronolojik sıra takip edilerek incelenmiştir. Kaynak tarama yöntemi ile film arşivleri, film afişleri, gazete, dergi ve kitaplar incelenmiş; sonuç olarak ulaşılan verilerde 1914 yılından 1951 yılına kadar çekilmiş olan 138 filmin 53’ünün müzik direktörü ve 32’sinde ise eserleri seslendiren sanatçıların isimleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler Film Müziği, Sinema, Müzik, Türk Müziği, Türk Sineması

Abstract

In this article, music used in the films that were shot between the years 1914 and 1951, in the history of the Turkish Cinema which have now outdistanced a century are examined. The developing film industry in Turkey was influenced by other film genres of different countries, and films in which music played an important role in the Turkish Cinema were shot. With the courtesy of the composers who composed new works with the important vocal artists and i instrumentalists of the period, these films became a new curiosity and entertainment source of the people with the influence of the conditions of the period on the nation. It has been determined that there has been no study involving Turkish Cinema and Turkish Music, so it is aimed to pin down unknown data about this subject. While working, Turkish Cinema, films, and Turkish Music were diverged to periods in terms of relation. After briefly addressing the Initial Period (1914 - 1939) in order to narrow down the scope of the research, the Development Period (1939-1951) is studied in detail and chronological order. With the literature review method the film archives, movie posters, newspapers, magazines and books were examined; and as a result, the names of the musical directors of 53 films out of 138 that were shot from 1914 until 1951 and the names of the artists who did vocalization in 32 films were found.

Keywords Film Music, Cinema, Music, Turkish Music, Turkish Cinema

PDF (Turkish)

References

  1. Abisel, N. (1995). Popüler Sinema ve Türler. İstanbul: Alan Yayıncılık.
  2. Bardakçı, M. (2017). Safiye. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  3. Bardakçı, M. (2001). İşte Nazım’ın sansürlenen şarkıları. url: http://www.hurriyet.com.tr/mu-rat-bardakci-iste-nazim-hikmet-in-sansurlenen-sarkila-ri-39227167 . (Son Erişim Tarihi: 21.12.2017).
  4. Çınarlı, M. (1981). Münir Nurettin Selçuk. Milli Kültür. (4). 28-30.
  5. Dikici, R. (2011). Cumhuriyet’in Divası Müzeyyen Senar. İstanbul: Everest Yayınları.
  6. İnternet: Ankara Üniversitesi Gazete Arşivi. url: http://gazeteler.ankara.edu.tr/search.php
  7. İnternet: Cumhuriyet Gazetesi Arşivi. url: https://www.cumhuriyetarsivi.com/
  8. İnternet: Dijital Sinema Kütüphanesi. url: http://sinematek.tv/
  9. İnternet: İstanbul Şehir Üniversitesi E-Arşiv Sistemi. (2018, Ocak). Sanat Hayatında 50 Yıl. Web: http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/hand-le/11498/18078/001511119006.pdf?sequence=1&isAl-lowed=y adresinden 05 Ocak 2018’de alınmıştır.
  10. İnternet: Milli Kütüphane Süreli Yayınlar Bilgi Sistemi. url: http://sureli.mkutup.gov.tr/search.php
  11. İnternet: Türk Sineması Araştırmaları. url: http://www.tsa.org.tr/
  12. Kaçar, G. Y. (2009). Türk Mûsikîsi Üzerine Görüşler (Analiz ve Yorumlar). Ankara: Maya Akademi.
  13. Kaçar, G.Y. (2012). Türk Mûsikîsi Rehberi, Ankara: Maya Akademi.
  14. Onaran, A. Ş. (1981). Muhsin Ertuğrul’un Sineması. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  15. Özgüç, A. (2012). Ansiklopedik Türk Filmleri Sözlüğü. İstanbul: Horizon International.
  16. Özön, N. (1968). Türk Sineması Kronolojisi. Ankara: Bilge Yayınları.
  17. Solmaz Beşevli, P. Erdoğan, İ. (2005). Sinema ve Müzik. Ankara: ERK Yayınevi.
  18. Şen, H. O. (2003). Sâdeddin Kaynak. Ankara: TRT Yayınları.
  19. Şen, H.O. (2014). Vecdi Bingöl. Ankara: Sarı Yıldız Ofset.
  20. Ünlü, C. Duygulu, M. Son Yüz yılda Türkiye’nin Müzik Hayatı. url: http://www.turkishmusicportal. org/tr/makaleler/son-yuz-yilda-turkiyenin-muzik-hayati-tarih-turler-ses-kaydi-sektorel-yapi . (Son Erişim Tarihi: 21.12.2017).
  21. Akad, Ö. L. (Yönetmen). (1949). Vurun Kahpeye [Film].TR: Erman Film.
  22. Akad, Ö. L. (Yönetmen). (1950). Lüküs Hayat [Film].TR: Erman Film.
  23. Ar, V. (Yönetmen). (1950). Üçüncü Selim’in Gözdesi [Film]. TR: İpek Film.
  24. Arıburnu, O. M. (Yönetmen). (1950). Yüzbaşı Tahsin [Film].TR: Duru Film.
  25. Demirağ, T. (Yönetmen). (1949). Ya İstiklal Ya Ölüm-Fato [Film]. TR: And Film.
  26. Ertuğrul, M. (Yönetmen). (1934). Aysel Bataklı Damın Kızı [Film].TR: İpek Film.
  27. Ertuğrul, M. (Yönetmen). (1938). Aynaroz Kadısı [Film].TR: İpek Film.
  28. Ertuğrul, M. (Yönetmen). (1939). Bir Kavuk Devrildi [Film].TR: İpek Film.
  29. Ertuğrul, M. (Yönetmen). (1941). Kahveci Güzeli [Film].TR: İpek Film.
  30. Ertuğrul, M. Tayfur F. (Yönetmen). (1943). Nasreddin Hoca Düğünde [Film].TR: İpek Film.
  31. Evin, S. (Yönetmen). (1950). Sihirli Define [Film]. TR: Erman Film.
  32. Muhtar, M. (Yönetmen). (1950). İstanbul Geceleri [Film].TR: And Film.
  33. Karabük, S. (2014, 15 Kasım). Necip Sarıcı ile Yeşilçam’da Türk Müziği üzerine söyleşi. Lale Film yazıhanesi, İstanbul.