Vol. 6 No. 37 (2017)

Research Article

A Graphical Style in the Anatolian Bowl Tradition: Bowls of Alev

Published 2017-10-20

Cilt 6 Sayı 37 kapak

Öz

Anadolu Çanak Geleneğinde Grafiksel Bir Üslup: Alev’in Çanakları

Seramik çanaklar, saklama ve kullanım amaçlı üretilen bir kap sanatı niteliği ile karşımıza çıkmaktadır. Zamanla, insanın üretim toplumuna geçmesi ile çanaklar işlevsellikleri yanında, ritüel ve sanatsal kaplar olarak da nitelik kazanmaya başlamıştır. 19. yüzyıl Endüstri Çağı’na gelinceye kadar sanatçı özgür kişiliğini ön plana çıkarmış ve bu yüzyılda farklı sanat anlayışlarını benimseyen çalışmalara yönelerek çanakları da çağdaş sanatın konusuna dahil etmiştir. Her sanat eserinde olduğu gibi çanaklar da biçim ve içerik bakımından bütünleştirilmiş bir yapıya sahiptirler. Anadolu ve İskandinav Modernizmini çanaklarında yeniden yorumlayan Alev Ebuzziya, bu çalışma kapsamında eğitimi, sanat geçmişi, üslup, gelenek ve çanakların zengin süsleme özellikleri ile araştırılmıştır.

Sanatçıya ait çanakların genel özelliklerine değinilen bu araştırmada süsleme motifleri açısından iki çanak örneği ele alınmıştır. Bunun nedeni, sanatçının Anadolu ve dünya kültürlerinde seramik ve diğer malzemeleri süslemede sıkça tercih edilen zikzak ve çin bulutu motiflerini kullanmış olmasıdır. Araştırma her iki motife ait bilgiler, çanakların plastik çözümlemeleri ile grafik tasarım elemanları ve ilkeleri açısından değerlendirilmesi ile sonuçlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler Ebuzziya, Çanak, Seramik, Grafik, Boşluk ve İşlev

Abstract

The ceramic bowls are emerged as a pottery art with having a characterictic of storage and usage. Over time, in addition to passing of people to the production society and functionality of bowls, they gained qualification as a ritual and artistic bowls. Until the 19th Century Industrial Age, the artist has reached a free personality and in this century she has incorporated the bowls into contemporary art with adopting different artistic understandings.As in every art work, the bowls have a structure integrated with the form and contents. Having reinterpreted the Anatolian and Scandinavian Modernism in her bowls, Alev Ebuzziyya are searched in the scope of her education, art history, tradition and rich decorating features of the bowls. In this study touches on general features of her bowls, two samples of her bowls are investigated in terms of decoration motifs. The reason for this is that the artist used zigzag and china cloud motifs which are frequently preferred in decorating ceramics and other materials in Anatolian and world cultures. The research was concluded by evaluating the information of both motives, plastic analysis of bowls and graphic design elements and principles

Keywords Ebuzziya, Bowl, Ceramic, Graphic, Space and Function

PDF (Turkish)

References

  1. Ahmet, Kocaispir. “Orta Asya (Türkistan) Neolitik Çağ Ceytun Kültürü: Seramik Geleneği.” Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7.2 (2017): 133-148.
  2. Anonim. İpek- Osmanlı Dokuma Sanatı, TEB İletişim ve Yayıncılık A.Ş. adına Azimuth Editions Limited, İngiltere, s: 21-22-24-25-28-29, 2001.
  3. Aslıtürk, Gül Erbay. 20. Yüzyılda Çağdaş Türk Seramik Sanatı‟nda Avrupa Kaynaklı Etkiler. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2009.
  4. Avunduk, Mehmet. Bursa-Orhangazi Yakınlarında Bir Yapı Kalıntısı; Ortaköy Hamamı, Sanat Tarihi Yıllığı (2016):5.
  5. Bakır, Turan, Sitare İznik Çinileri ve Gülbenkyan Koleksiyonu, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, Baskı 1, .1999.
  6. Bilcan, Gökce. “Urartu Giyim Kuşamına Sosyo-Kültürel Bir Bakış.” Tarih İncelemeleri Dergisi, XXXI / 2, (2016): 426.
  7. Birol, İnci, A. ve Derman, Çiçek. Türk tezyini san‟atlarında motifler, İstanbul: Kubbealtı, 6. Baskı, 2007.
  8. Ceylan, İbrahim, Gökhan. “ Amblem ve Logo Tasarımlarında Renklerin Dili”, SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Kasım/Aralık, Cilt:8, Sayı:16, (2015): 314-330.
  9. Clark, Garth. Alev Ebuzziya Siesbye, İstanbul :Kale Seramik Yay., 1999.
  10. Coşkun, Gözde. Oryantalizan Dönem Seramiğinde Bezeme Gelişimi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2007.
  11. Doğan, Terzi, Elif. Bursa yeşil cami çinileri(1419-1424), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale: Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010.
  12. Doğer, Lale. “Kuşadası, Kadıkalesi (Anaia) Kazısı,2003 Yılı Bizans Dönemi Seramik Buluntuları”, Sanat Tarihi Dergisi, Sayı: XIV-1 Nisan,(2005):105-133.
  13. Eker, Fevziye, Zehra. “Kahramanmaraş Müzesi‟ndeki İç Kalıp Tekniği İle Üretilmiş Cam Kaplar”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 13, Sayı 2. (2016):325-342.
  14. Galatalı, Atilla, “Eleştirim”, 1. Ulusal Sanat Sempozyumu Türkiye‟de Sanatın Bugünü ve Yarını (Tebliğler)” 17-19 Nisan 1985 Beytepe, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yay:1, Ankara, (1985): 91–101.
  15. Günyar, Şerif. “Anadolu Seramiğinde Kuş Öğeleri” Yayınlanmış Sanatta Yeterlik Tezi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2007.
  16. Orbaylı, İlter, Sevim, Cemalettin. (2011). "Tarihsel Süreç İçerisinde Seramikte Üslup Ve Günümüze Yansımaları", Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu,16 Eylül-2 Ekim, Eskişehir, Türkiye. 337-356.
  17. Karul, Necmi, Ayhan Ahmet ve Özdoğan, Mehmet. “1999 Yılı Mezraa-Teleilat Kazısı.” Ed. N. Tuna, J. Öztürk ve J. Velibeyoğlu Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 1999 Yılı Çalışmaları, Ankara: TAÇDAM, 2001. 133-175.
  18. Keskiner, Cahide. Turkish motifs, İstanbul:Turkish Touring and Automobile Assocation, 7. Baskı, 2007.
  19. Koçyiğit, Fazilet. Lale Devri Çeşmelerinin Karakteristik Özellikleri, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 7, Sayı: 16, (2014):319.
  20. Köksal, Ahmet. “Özgün Kişilikler, Yeni Oluşumlar”, Milliyet Sanat, S:303, (1973) : 44.
  21. Kulin, Ayşe. Füreya. İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları, 3. Baskı, 1999.
  22. Munsterberg, Hugo and Marjorie, World Ceramics From Prehistoricto Modern Times, Published by Penguin Studio, New York p:155, (1998).
  23. Mutlu, Hikmet, Serdar. Özgün Seramik Yüzeylerde Teknik ve Estetik Gerilimler, Sanatta Yeterlik Yayınlanmamış Tez. Ankara: Hacettepe Üniversitesi SBE, 1998.
  24. Oral, Zeynep.“Paris Galeri Epona‟da Alev Ebuzziya Sergisi”, Milliyet Sanat, S:264, İstanbul, (1991):32-33.
  25. Öney, Gönül. Anadolu Selçuklu Mimari Süslemesi ve El Sanatları, Ankara: T. İş Bankası Yay., 1988.
  26. Özsezgin, Kaya. “Seçkin ve Arı-Duru Bir Seramik Formu”, Milliyet Sanat, S:183 (1988): 32-33.
  27. Savaş, Ufuk Tolga. “Seramik Sanatında „Boşluk‟”, Gazi Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 3. Sayı (2009):105-116.
  28. Sönmez, Nazan. “İsviçre‟de Alev Ebuzziya Sergisi Mavi Senfoni”, Milliyet Sanat, S:243, İstanbul, (1990):36.
  29. Şahin, Mehtap. Geleneksel Türk Süsleme Sanatlarında Çinicilik, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015.
  30. Şengül, Zeynep. Meral. Süsleme Sanatı 100 Türk Motifi, İstanbul: Geçit Kitabevi,1990.
  31. Tay, Lokman. “Akseki‟nin Düğmeli Camileri”, Mediterranean Journal of Humanities mjh.akdeniz.edu.tr VII/,1(2017): 309-323.
  32. Turani, Adnan. Dünya Sanat Tarihi Resim-Heykel-Mimari, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları No:99, Sanat Dizisi:5, s:49, 1983.
  33. Uludağ, Kemal. “Seramik Sanatının Kimlik Sorunu”, Anadolu Sanat, S:6, Eskişehir, (1997): 142-153.
  34. Ünsal, Nur, Deniz. “Anadolu Miken Seramiği Geometrik Motif Repertuvarına Genel Bir Bakış”, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt / Volume 9 Sayı / Issue 1 (2016): 109-122.