Dying of Cotton, Wool and Silk Clothes With Woad Plants’ Coloring Agent and Analysing Some Purity Ratings
Öz
Çivit Otu ile Boyanan İpek, Pamuk ve Yün Kumaşların Bazı Haslık Değerleri
Anadolu’da yüzyıllardır yapılan bitkisel boyacılıkta kullanılan bitkiler Türkiye’nin coğrafi yapısındaki farklılıklarından dolayı çeşitlilik göstermektedirler. Bu çeşitlilik bitkisel boyacılık için önem arz etmektedir.Bu araştırmanın amacı; bitkisel boyacılıkta kullanılan çivit otunun taze ve kuru yapraklarından boyama yaparak pamuk, yün ve ipek kumaşları boyamak ve boyamalardan elde edilen renklerin ışık, sürtünme ve yıkama haslıklarını belirlemektir. Çivit otu bitkisinin kumaş boyama işleminde kullanılması için boyama reçeteleri hazırlanmıştır. Boyama işleminde şap, bakır sülfat, demir sülfat, sodyum hidrosülfat mordanı ve şartlanma için sodyum hidroksit kullanılarak mordanlı ve mordansız olmak üzere 36 boyama yapılmıştır. Boyama sonrasında kumaşların ışık, sürtünme ve yıkama haslıkları ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Elde edilen renklerin haslık ölçümleri İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya bölüm laboratuarında yapılmıştır. Çivit otu ile yapılan boyama işlemleri sonucunda pamuk, yün ve ipek kumaşlarda ışık, yıkama ve sürtünme haslıkları istenilen düzeyde ve kullanılabilir durumdadır.
Anahtar Kelimeler Çivit otu, Işık haslığı, Sürtünme haslığı, Yıkama haslığı
Abstract
The plants used in Anatolia for centuries have shown diversity due to the differences in the geographical structure of Turkey. This diversity is important for plant dyeing.The aim of this research to dye the cotton, wool and silk fabrics by dyeing fresh and dry leaves of indigo plant used in vegetable dyeing and determine the light, rubbing and washing fastness of the colors obtained from the dyeings. Dyeing prescriptions were prepared for using in the dyeing process of indigo plant. In the dyeing process, 36 dyeing were performed using alum, copper sulfate, iron sulfate, sodium hydrosulfite and sodium hydroxide mordants and also without mordants. Light, rubbing and washing fastness of fabrics were measured and evaluated after dyeing process. Fastness measurements of the colors obtained were carried out in the chemistry department laboratory of Istanbul University Engineering Faculty. Light, washing and rubbing fastnesses of cotton, wool and silk fabrics are available at the desired level and as a result of dyeing process with indigo plant.
Keywords Indigo plant, Light fastness, Rubbing fastness, Washing fastness