Vol. 6 No. 37 (2017)

Research Article

Dying of Cotton, Wool and Silk Clothes With Woad Plants’ Coloring Agent and Analysing Some Purity Ratings

Published 2017-10-20

Cilt 6 Sayı 37 kapak

Öz

Çivit Otu ile Boyanan İpek, Pamuk ve Yün Kumaşların Bazı Haslık Değerleri

Anadolu’da yüzyıllardır yapılan bitkisel boyacılıkta kullanılan bitkiler Türkiye’nin coğrafi yapısındaki farklılıklarından dolayı çeşitlilik göstermektedirler. Bu çeşitlilik bitkisel boyacılık için önem arz etmektedir.Bu araştırmanın amacı; bitkisel boyacılıkta kullanılan çivit otunun taze ve kuru yapraklarından boyama yaparak pamuk, yün ve ipek kumaşları boyamak ve boyamalardan elde edilen renklerin ışık, sürtünme ve yıkama haslıklarını belirlemektir. Çivit otu bitkisinin kumaş boyama işleminde kullanılması için boyama reçeteleri hazırlanmıştır. Boyama işleminde şap, bakır sülfat, demir sülfat, sodyum hidrosülfat mordanı ve şartlanma için sodyum hidroksit kullanılarak mordanlı ve mordansız olmak üzere 36 boyama yapılmıştır. Boyama sonrasında kumaşların ışık, sürtünme ve yıkama haslıkları ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Elde edilen renklerin haslık ölçümleri İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya bölüm laboratuarında yapılmıştır. Çivit otu ile yapılan boyama işlemleri sonucunda pamuk, yün ve ipek kumaşlarda ışık, yıkama ve sürtünme haslıkları istenilen düzeyde ve kullanılabilir durumdadır.

Anahtar Kelimeler Çivit otu, Işık haslığı, Sürtünme haslığı, Yıkama haslığı

Abstract

The plants used in Anatolia for centuries have shown diversity due to the differences in the geographical structure of Turkey. This diversity is important for plant dyeing.The aim of this research to dye the cotton, wool and silk fabrics by dyeing fresh and dry leaves of indigo plant used in vegetable dyeing and determine the light, rubbing and washing fastness of the colors obtained from the dyeings. Dyeing prescriptions were prepared for using in the dyeing process of indigo plant. In the dyeing process, 36 dyeing were performed using alum, copper sulfate, iron sulfate, sodium hydrosulfite and sodium hydroxide mordants and also without mordants. Light, rubbing and washing fastness of fabrics were measured and evaluated after dyeing process. Fastness measurements of the colors obtained were carried out in the chemistry department laboratory of Istanbul University Engineering Faculty. Light, washing and rubbing fastnesses of cotton, wool and silk fabrics are available at the desired level and as a result of dyeing process with indigo plant.

Keywords Indigo plant, Light fastness, Rubbing fastness, Washing fastness

PDF (Turkish)

References

  1. Anonim, Bitkilerden Elde Edilen Boyalarla Yün Liflerin Boyanması. Ankara: TC. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Küçük Sanatlar ve Sanayi Bölgeleri ve Siteleri Genel Müdürlüğü, 1991.
  2. Anonim, TS 423-2 EN 20105-A02 Tekstil-Renk Haslığı Tayin Metotları- Bölüm A02-Solmanın Değerlendirilmesinde Gri Skalanın Kullanılması. Ankara: Türk Standartları Enstitüsü, 1996.
  3. Anonim, TS EN ISO 105-C06 Tekstil - Renk Haslığı Deneyleri -Bölüm C06: Evsel ve Ticari Yıkamaya Karşı Renk Haslığı. Ankara: Türk Standartları Enstitüsü, 2012.
  4. Anonim, TS EN ISO 105-B02 Tekstil- Renk Haslığı Deneyleri- Bölüm B02: Yapay Işığa Karşı Renk Haslığı- Ksenon Ark Soldurma Lambası Deneyi. Ankara: Türk Standartları Enstitüsü, 2014.
  5. Anonim, TS EN ISO 105-X12 Tekstil - Renk Haslığı Deneyleri – Sürtmeye Karşı Renk Haslığı Tayini. Ankara: Türk Standartları Enstitüsü, 2016.
  6. Anonymous, DIN 5033 Farbmesung Begriffe der Farbmetrik Deutschland, 1970.
  7. Arlı, Mustafa. Doğal Bitkisel Boyalarla Boyama Yöntemi Üzerinde Düşünceler. II. Uluslararası El Sanatları Sempozyumu, 1982.
  8. Delamare, François. Guineau, Bernard. Renkler ve Malzemeleri. Çev. Türkay, Orçun. Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, 2007.
  9. Harmancıoğlu, Mustafa. Türkiye’de Bulunan Önemli Bitki Boyalarından Elde Olunan Renklerin Çeşitli Müessirlere Karşı Yün Üzerinde Haslık Dereceleri. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 1955.
  10. Karadağ, Recep. Doğal Boyamacılık. Ankara: Geleneksel El Sanatları ve Mağazalar İşletme Müdürlüğü, 40-42, 1. Baskı, 2007.
  11. Korur, N.R. Türkiye’de Nebati Boyalar. Ankara: Yüksek Ziraat Enstitüsü Basımevi, 1937.
  12. Öztürk, İsmail. Doğal Bitkisel Boyalarla Yün Boyama, İzmir: Dokuz Eylül Yayınları 1. Baskı, 1999.