Vol. 6 No. 30 (2017)

Research Article

Creation in the Frame of Mythology and Religious History: Thoughts for Sistine Chapel Ceiling Frescoes

Published 2017-03-01

Cilt 6 Sayı 30 kapak

Öz

Mitoloji ve Dinler Tarihi Çerçevesinde Yaratılış: Sistine Şapeli Tavan Freskosuna Yönelik Düşünceler

İlkel toplumlardan bu yana insanlık tarihinin her döneminde yaratılış ile ilgili araştırmalar yapılmıştır. Evrenin yaratılışını, insanın yaratılışını araştırarak insanlar yaşamlarını anlamlandırmaya çalışmışlardır. İnsan kendi yaratılışı ile ilgili sorulara cevap buldukça içinde bulunduğu toplumdaki rolüne sahip çıkmış ve yaşamını bu şekilde yönlendirmiştir. Araştırmanın amacı, dinler tarihi ve mitoloji kaynakları çerçevesinde yaratılış sürecini değerlendirmektir. Yaratılış süreci ele alınırken Mezopotamya uygarlıkları, Eski Ahit ve Yeni Ahit kaynakları derlenmiş ve bu kaynaklardan yola çıkarak Michelangelo Buonarroti’nin Vatikan Sistine Şapeli tavan freskosu değerlendirilmiş ve yaratılış ile ilgili bilgiler karşılaştırılarak düşünceler belirtilmiştir. Değerlendirmeler yapılırken Michelangelo’nun tavan tasvirindeki yaratılış evreleri ayrı ayrı ele alınmıştır. Michelangelo’ya ait olan yaratılış sahnelerinde Sümer mitolojisi, Babil mitolojisi, Yunan mitolojisi, Mısır mitolojisi, Eski Ahit ve Yeni Ahit kaynaklarının izleri araştırılmıştır. Araştırma analiz edilirken mitoloji ve dinler tarihi disiplinlerinden yararlanılarak eldeki kaynaklara literatür analizi yapılmış ve içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırma Mezopotamya uygarlıkları, Eski Ahit ve Yeni Ahit kaynakları ile sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler mitoloji, Michelangelo, Sistine Şapeli, yaratılış

Abstract

Research on the topic of creation is being carried out in every period of human history since the beginning of primitive societies. Mankind tries to give meaning to life by researching the creation of the universe and the creation of mankind. The more questions regarding to his/her own creation are answered, the more an individual’s acceptance of his/her own role in society and shaping his/her life accordingly. The purpose of this study was to evaluate the process of creation within the framework of history of religions and mythological sources. Michelangelo Buonarroti's fresco on Sistine Chapel in Vatican was evaluated in respect to creation and references for Mesopotamian civilizations, Old and New Testaments. During the evaluation, each of the periods of creation were handled separately. Traces of Sumer mythology, Babylonian mythology, Greek mythology, Egyptian mythology, Old Testament and New Testament were investigated in these scenes. During the research, literature analysis was made with available resources by using the disciplines of mythology and religion and thereafter applying content analysis. The research was limited by Mesopotamian civilizations, Old Testament and New Testament sources.

Keywords mythology, Michelangelo, Sistine Chapel, creation

PDF (Turkish)

References

  1. Adam, B., Güç, A., Yitik, A. İ., Eroğlu, A.H., Arık, D., Çoban, B. Z., Alıcı, M. ve Ayar, T. Dinler Tarihi El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları, 2015.
  2. Aksoy, Mehmet. “Rönesans Resim Sanatı’nda Ölüm Teması”. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, 2014.
  3. Arda, Z. Cemil. “Anadolu ve Avrupa Mitolojisinde İçerik ve Motif Karşılaştırması”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi: 1-6, 1999.
  4. Arpaguş, K. Hatice. “Mitoloji, Kur’ân-ı Kerîm Kıssaları ve Kültürel Miras”. M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 25: 5-24, 2003/2.
  5. Atan, Yaşar. Akdeniz Mitologyasından Efsaneler. İstanbul: Evrensel Basım Yayın (1. Baskı), 2011.
  6. Atasoy, Nurhan ve Tükel, Uşun. Grafik ve Fotoğraf Batı Sanatı Tarihi “İtalya’da Rönesans Sanatı”, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı, 2011.
  7. Aydın, Fuat. “Sır Dinlerinde Kurtuluş (Orfizim, Mitraizm ve Gnostizm)”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8, 189-198, 2003.
  8. Bal, A. Ali. “Mitos, Güncel Tarih Olduğunda…”.İdil Dergisi, 5(24): 1183-1194, 2016.
  9. Belli, Oktay. “Urartu Mitolojisi Üzerine Bir Deneme”. Anadolu Araştırmaları: 61-78, 2012.
  10. Bull, Malcolm. “The Iconography of the Sistine Chapel Ceiling”. The Burlington Magazine. 130 (1025): 597-605, 1988.
  11. Can, Şefik. Klasik Yunan Mitolojisi. İstanbul: Ötüken Yayıncılık (13. Baskı), 2015.
  12. Çoruhlu, Yaşar. Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık (4. Baskı), 2011.
  13. Deliduman, Canan ve Sezer, Ayşe. “Resim Sanatında Nuh Tufanı”. İdil dergisi, 2016; 5(19): 105-120.
  14. Erat, Azra. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitapevi (14. Baskı), 2006.
  15. Ercan, A. Cemile. “Germen Mitolojisinde Yaratılış”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014; 18(1), 121-132.
  16. Erciş, M. A. Doğan. Rönesanstan 20. Yüzyıla Kadar Resim Sanatında Anıtsal Görünümler. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 2015.
  17. Ersoydan, M. Yiğit. “Tarihsel Süreçte Batı Toplumunda Sosyolojik Olgular ve Sanatçı”. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 2012; 1(3), 31-39.
  18. Ertaş, Ahmet ve Keser, Nimet. “Sanat ve Anatomi Kavşağında Bir Tür: Ecorcheler”. Çukurova Üniversitesi I. Uluslararası Sanat Araştırmaları Sempozyumu (8-11Nisan), 2015; 23- 27.
  19. Grimal, Pierre. Çev. Sevgi Tamgüç. Mitoloji Sözlüğü Yunan ve Roma. İstanbul: Kabalcı Yayınevi (1. Baskı), 2012.
  20. Gürkan, S. Leyla. “Yahudi ve İslam Kutsal Metinlerinde İnsan’ın Yaratılışı ve Cennet’ten Düşüş”. İslam Araştırmaları Dergisi, 2003; 9, 1-48.
  21. Kamözüt, Cem. “On Yedinci Yüzyıl Bilim Devriminin Hazırlayıcısı Olarak Mediciler ve Michelangelo”. Kilikya Felsefe Dergisi, 2015; 1, 23-43.
  22. Kaya, Korhan. “Yaratılış İlahisi”. Ankara Eğitim Fakültesi Dergisi, 1982; 167-181.
  23. Kızıl, Hayreddin. “Hint ve İran Mitolojilerine Göre “Mitra””. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, 2013; 10, 26-41.
  24. Kitabı Mukaddes. Kitabı Mukaddes Eski ve Yeni Ahit. İstanbul: Anadolu Ofset (1. Baskı), 2005.
  25. Kramer, S. Noah Çev. Hamide Koyukan. Sümer Mitolojisi. İstanbul: Kabalcı Yayınevi (1. Baskı), 2001.
  26. Mutlu, A. Suzan. “Eski Mezopotamya’da Nevruz Kutlamaları”. Archivum Anatolicum (ArAn), 2016; 10(1), 1-14.
  27. Panofsky, Erwin. Çev. Orhan Düz. İkonoloji Araştırmaları Rönesans Sanatında İnsancıl Temalar. İstanbul: Pinhan Yayıncılık (1. Baskı), 2012.
  28. Salcman, Michael. “The Creation of Adam By Michelangelo Buonarroti”. Neurosurgery, 2006; 59, 11-12.
  29. Tükel, Uşun ve Arsal, Y. Serap. Sözden İmgeye Batı Sanatında İkonografi. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık (1. Baskı), 2014.
  30. Uysal, Arzu. Çağdaş Görsel Kültürde Resimsel İmge ve Sanat Eğitiminde Yeni İmge Düzenleri. Yayınlanmamış doktora tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, 2009.
  31. Yıldırım, Nimet. “İran Mitolojisi”. Nüsha, 2002; 2(7), 19-44.
  32. Yılmaz, Mehmet. “Ermeni Mitolojisi Üzerine Bir Değerlendirme”. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 2010; 43, 93-104.