Vol. 5 No. 22 (2016)

Review

Typographic Language of “UN Coup De DÉS”, “a Throw of the Dice” by Stéphane Mallarmé

Published 2016-04-28

Cilt 5 Sayı 22 kapak

Öz

Stéphane Mallarmé’nin “UN Coup de DÉS” (Bir Zar Atımı) Adlı Şiirinin Tipografik Dili

Stéphane Mallarmé, (1842-1898 Fransa) sembolist dönemin ilk akla gelen şairlerinden biridir. Onu döneminin üstünde algılanmasını sağlayan, geleneksel dize anlayışının keskin, tek ve değişmez yapısının karşısına, dizeyi ritim ve hareket ile kavramlaştıracak tipografik denemelerle kurgulamasıdır. Mallarmé’nin şiiri ile başlayan şey’in kendisinin değil, yarattığı etkiyi yansıtmak düşüncesi, doğrudan grafik tasarımın düşünceye biçim kazandırmak görüşüyle örtüşmektedir. Bu nedenle Mallarmé’nin, “Un Coup de Dés”, (Bir Zar Atımı) adlı şiirinde geliştirdiği, yazıya ses veren, sesi harflerle niteleyen, söz ile anlamı birbiriyle çatışmaya sokan deneyselci tavrı, doğrudan grafik tasarımın tipografi tanımlarıyla açıklanabilir. Bu bağlamda, Mallarmé’yi grafik tasarım çerçevesinde incelememizde olanak tanıyan kuramcı Jacques Ranciére okumaları, sanat ve tasarımın ortak düşüncelerini ilişkilendirmemize kılavuzluk edecektir.

Anahtar Kelimeler Tipografi, Stéphane Mallarmé, “Bir Zar Atımı”, Dizge, Espas, Jacques Ranciére, Şiir

Abstract

Stéphane Mallarmé, (1842-1898 France) is one of the most outstanding poets of the symbolist era. In contrast to the prevailing sense of conventional verse which was definite and unvarying, that he would construct the verse through typographic trials conceptualizing verses with rhythm and motion provided him to be distinguished from his contemporaries and to be considered as a poet ahead of his time. What began with Mallarmé’s poems, the idea of reflecting the influence it arouses not the thing in itself, coincides directly with the idea of embodying the opinion in graphic design. Therefore, this experimentalist style which Mallarmé developed in “Un Coup de Dés”, “A Throw of the Dice”, sounding the writing, describing the sound with letters and setting the word against the meaning can be linked directly to the typography definition. Within this context, theorist Jacques Ranciére readings which enable us to analyze Mallarmé as a part of graphic design are going to guide us to associate the common ideas of art and design with each other.

Keywords Stéphane Mallarmé, “A Throw of the Dice”, “Un Coup de Dés”, Verse, Space, Jacques Ranciére, Graphic Design, Typography, Poem

PDF (Turkish)

References

  1. Alkan, Erdoğan. Şairler Prensi Stéphane Mallarmé. İstanbul: Broy Yayınları, 1998.
  2. Alkan, Erdoğan. Stéphane Mallarmé Şiirler. İstanbul: Varlık Yayınları, 2015.
  3. Ambrose, Gavin ve Harris, Paul. Grafik Tasarım Sözlüğü. İstanbul: Litaratür Yayınları, 2010.
  4. Ambrose, Gavin, ve Harris Paul. Grafik Tasarım Sözlüğü. İstanbul: Literatür Yayınları, 2010.
  5. Aygün, Ömer. Stéphane Mallarmé Profil. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2003.
  6. Becer, Emre. Modern Sanat ve Tipografi. Ankara: Dost Kitabevi, 2007.
  7. Candan Mazhar. Mallarmé’nin Şiir Üzerine Mektupları. İstanbul: Düşün Yayıncılık, 1995.
  8. Cohn, G, Robero. Mallarmé’s Masterwork New Findings. Paris: The Hague Standford University, 1966.
  9. Demir, Çiğdem. Markalarda Kurumsal Kimlik Yenileme Kavramı. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Yazıları 14, Onur Matbaacılık, Ankara. s: 49-50, 2006.
  10. Derrida, Jacques. Edebiyat Edimleri. (Çev. Mukadder Erken, Ali Utku). İstanbul: Otonom Yayınları, 2010a.
  11. Derrida, Jacques. Gramatoloji.(Çev. İsmet Birkan). Ankara: BilgeSu Yayıncılık, 2010b.
  12. Erdal, Gültekin. İletişim ve Tipografi. İstanbul: Hayalperest Yayınları, 2015.
  13. "Dizgi Nedir." Nnd Sözlük İçinde. http://www.nedirnedemek.com/dizgi-nedir-dizgi-ne-demek, 14.03.2016.
  14. "Espas." Sözce İçinde. http://www.sozce.com/nedir/116240-espas,22.01.2016.
  15. Foucault, Michel. Sonsuza Giden Dil Seçme Sayılar 6 ve Yazar Nedir. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2006.
  16. Grieshaber, Kröplien. Yeni Grafik Tasarımın Felsefesi. Grafik Sanatlar Üzerine Yazılar, GMK, Temmuz, Sayı.33,1990.
  17. Hoffman, Chirstopher. "Acts Of Exhaustion Stéphane Mallarmé’s, ‘Throw Of The Dice’ Read By Ranicer And Kittler “2014-2015”. Web. 11.12.2015. [http://www.thenurj.com/stphane-mallarms-throw-of-the-dice-read-by-rancire-and-kittler/]
  18. Mcbee, Richard. "Micrography - The Hebrew Word As Art." 9 Haziran 2002. Web. 12.03.2016. [http://richardmcbee.com/writings/jewish-art-before-1945/item/micrography-the-hebrew-word-as-art]
  19. Ranciére, Jacques. Görüntülerin Yazgısı. (Çev. Aziz Ufuk Kılıç). İstanbul: Versus Kitap, 2008.
  20. Ranciére, Jacques. Mallarme The Politics of the Siren. (İngilizce Çev. Steven Corcoran). Norfolk, 2011.
  21. Saussure, Ferdinand. Genel Dilbilim Dersleri. (Çev. Berke Vardar). İstanbul: Multilingual Yayınları, 1998.
  22. Sarıkavak, N. Kemal. Tipografinin Temelleri. Ankara: Doruk Yayınları, 1997.
  23. Sarıkavak, N. Kemal. Çağdaş Tipografinin Temelleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2009.
  24. Temple, Michael. “Mallarme, Par Jacques Derrida”. “ty”. Web. 01.12.2015. [http://www.sunypress.edu/pdf/54063.pdf]
  25. Tepecik, Adnan. Grafik Sanatlar, Tarih-Tasarım-Teknoloji. Ankara: Detay Yayıncılık, 2002.
  26. Uçar, T.Fikret. Görsel İletişim ve Grafik Tasarım. İstanbul: İnkılâp Yayınevi, 2004.