Examination of Formal Properties of Women’s Shalwar of Denizli-Beylerli
Öz
Denizli Beylerli Kasabası Kadın Şalvarlarının Biçimsel Özelliklerinin İncelenmesi
Yöresel giysilerimiz kültürümüzün ayrılmaz bir parçasıdır. Kültürümüzün gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir yere sahiptir. Teknolojide meydana gelen değişim, tekstil sektöründeki yenilikler ve makineleşme giysilerimizin yok olmasına sebep olmuştur. İnsanların giyim şekilleri, yaşanılan bölgenin gelenek görenekleri, ekonomik durumu ve yaşam şekli hakkında bize bilgi vermektedir. Kültürümüzün yok olmaması kültürel değerlerin yaşatılmasıyla mümkündür. Bu amaçla yöresel giysilerimiz kayıt altına alınarak yok olması engellenmelidir. Araştırma kapsamında Denizli İli Çardak İlçesi Beylerli Kasabası kadın şalvarları araştırılmıştır. Gözlem ve görüşme tekniği kullanılarak 6 adet kadın şalvar oluşturulan gözlem fişleri doğrultusunda; kullanılan malzeme, renk, model, kesim, dikim, boyut özellikleri açısından incelenmiştir. Şalvarın kumaş özelliklerine bakıldığında en çok desenli basma kumaş kullanılmıştır. Bunun dışında jarse ve pazen kumaş kullanıldığı da görülmektedir. Kasabada basma kumaş hemen her yerde kullanılmaktadır. Köy içi gezmelerde, tarlada, sokakta basma şalvarlar giyilmektedir. Jarse kumaştan yapılan şalvarlar ise genellikle tarla ve hayvan işlerinde kullanılmaktadır. Geç kir tutması ve yıkamanın daha kolay olması tercih sebebi olmuştur. Pazen kumaş da kasabada genellikle yaşlılar tarafından sıcak tuttuğu için tercih edilir. İç don olarak kullanan yaşlılar da vardır. Şalvarların kalıp özelliğine bakıldığında kalıp sisteminden yararlanmadıkları görülmektedir. Şalvarların iş kolaylığı sağlayacak şekilde kesildiği dikkat çekmektedir. Şalvarlara bakıldığın daha çok düz dikdörtgen kesimlerin olduğu, aralarına ağ parçası eklendiği görülmektedir. Şalvar yüksekliği ve paça genişliği birbirine benzemektedir. Şalvarlarda cep kullanma ihtiyaçtan ortaya çıkmıştır. Anahtar, telefon koymak için zaman için de cepler şalvarın bir parçası haline gelmiştir. Şalvarların paçalarının lastikli ya da lastiksiz olması kişiye ve kullanacak yere göre değiştiği belirtilmektedir. Tarlada ve hayvan işlerinde kullanılan şalvarlarda paçalar lastikle büzülerek bileğin biraz üzerine çekilmektedir. Bu sayede paçaların ayaklara takılması engellenmiş olmaktadır. Şalvarların dikiş özelliklerine bakıldığında tümünde makine dikişi kullanılmıştır. Evinde makinesi olmayanlar kasaba içinde yakınlarına diktirmektedir. Şalvarlar desenli kumaşlardan yapıldığı için süsleme özelliği olmadığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler Denizli, Çardak, Beylerli Kasabası, Yöresel Giyim, Şalvar
Abstract
Our traditional clothings are integral parts of our culture. They have a special place in passing on our culture to next generations. Changes in technology, innovations in textile industry and mass production caused these clothes to extinct. People’s ways of dressing inform us about the traditions, economic conditions and lifestyle of their region. It is possible to preserve our culture by keeping cultural values alive. For this purpose, our traditional clothing should be recorded to prevent extinction. Within the scope of the research, Denizli City Çardak Providence Beylerli Town women’s shalwar were examined. In the direction of observation receipts including six woman shalwar and with the use of observation and negotiation techniques; they were investigated in terms of material, colour, form, cutting, sewing and size properties. When the fabric properties of salwar were considered, printed fabric was mostly used. Apart from that, jersey and flannel are also found to be used. Printed fabric is used almost everywhere in the town. Printed shalwars are worn during village strolling, in the field and on the street. Shalwars made up of jersey are generally used while working in the farm or handling of the cattle. Jersey is preferred since it does not show dirt easily and since it is easier to wash. Besides, flannel is preferred by elders since it keeps warm. Some of them use it as underpants. When the mold properties of shalwar are considered, it is seen that they do not utilise mold system. It is noticed that shalwars are cut in the way that will provide convenience for their work. Also, it is observed that they have mostly rectangular cuts and that crotch pieces are added between them. The length of the shalwar and the width of its cuffs resemble each other. Placing pocket in shalwar emerged as a necessity. In the course of time, pockets became a part of shalwar in order for people to put their keys and phones. It is indicated that the use of elasticated cuffs varies by person and by the area of use. The cuffs of the shalwars which are used while working in the field or handling of cattle can be pulled over the wrist by shirring the elastic. In this way, the tripping of the cuffs over feet is avoided. When the sewing properties of shalwars are observed, it is seen that machine stitch is used in all of them. Those who do not have a machine at home have their relatives living in the town sew for them. Since shalwars are made of printed fabric, it is concluded that they do not have adornment properties.
Keywords Denizli, Çardak, Beylerli Town, Traditional Clothing, Shalwar