Creation and Critique in Bio Art: A Comparison of Kac’s Genesis and Dewey-Hagborg’s Stranger Visions
Öz
Biyosanat'ta Yaratım ve Eleştiri: Kac'ın Genesis'i ve Dewey-Hagborg'un Stranger Visions'ının Karşılaştırılması
Bu çalışma, BiyoSanat’ta biyoteknolojinin yaratıcı potansiyelinin araştırılması ile toplumsal ve politik etkilerinin sorgulanması arasındaki ilişkinin farklı tarihsel bağlamlarda nasıl şekillendiğini incelemektedir. Çalışmanın amacı, bu alandaki farklı sanatsal yönelimleri, kullanılan teknolojilere yüklenen anlamlar ve eserlerin üretildiği koşullar üzerinden açıklamaktır. Bu doğrultuda Eduardo Kac’ın Genesis (1999) ve Heather Dewey-Hagborg’un Stranger Visions (2013) adlı eserleri karşılaştırılmıştır. Her iki eserin genetik materyal ve biyoteknolojik yöntemleri sanatsal üretime dahil etmesi ortak bir inceleme zemini sunarken, bu yöntemleri farklı amaçlarla kullanmaları yaratım ve eleştiri arasındaki ilişkinin tartışılmasına olanak tanımaktadır. BiyoSanat’ın tarihsel arka planı ve kapsamına ilişkin literatür taraması ile birlikte, eserler, sanatçı açıklamaları ve yazılı kaynaklara dayanan nitel ve yorumlayıcı bir yaklaşımla çözümlenmiştir. Karşılaştırmada biçimsel ve sergilemeye ilişkin özellikler, biyoteknolojinin kullanım amaçları, izleyicinin rolü, kontrolün dağılımı ve üretilen etik ve politik söylemler esas alınmıştır. Çalışma, Genesis’in canlı süreçlere müdahale yoluyla sanatsal yaratımın sınırlarını genişletmeyi, Stranger Visions’ın ise biyolojik verilerin işlenmesinin gözetim ve mahremiyet açısından doğurduğu sorunları görünür kılmayı ön plana çıkardığını ortaya koymaktadır. Kontrol, Genesis’te sanatçının belirlediği sınırlar içinde izleyiciyle paylaşılırken, Stranger Visions’ta bireyin biyolojik verisi üzerindeki denetimini kaybetmesi üzerinden sorunsallaştırılmaktadır. Bu farklılıklar, eserlerin teknolojik, toplumsal ve politik bağlamlarıyla ilişkili olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, BiyoSanat’ta yaratım ve eleştirinin farklı ağırlıklarla bir arada bulunabildiğini göstermekte; alanın dönüşümüne ilişkin tartışmalara, değişen sanatsal öncelikleri kontrol ve tarihsel bağlam üzerinden ele alan bir okuma sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler BiyoSanat, Eduardo Kac, Heather Dewey-Hagborg
Abstract
This study examines how the relationship between exploring the creative potential of biotechnology and questioning its social and political implications has taken shape in Bio Art across different historical contexts. It seeks to explain divergent artistic orientations through the meanings attributed to these technologies and the conditions in which the works were produced. To this end, it compares Eduardo Kac’s Genesis (1999) and Heather Dewey-Hagborg’s Stranger Visions (2013). Both works incorporate genetic material and biotechnological methods into artistic production, which provides a shared basis for analysis, while their different uses of these methods make it possible to examine the relationship between creation and critique. Following a literature review of the historical background and scope of Bio Art, the works are analysed through a qualitative, interpretive approach drawing on the artists’ statements and written sources. The comparison considers formal and exhibition characteristics, the purposes of biotechnology use, the viewer’s role, the distribution of control, and the ethical and political discourses that the works produce. The analysis shows that Genesis foregrounds the expansion of artistic creation through interventions in living processes, whereas Stranger Visions prioritises exposing what the processing of biological data means for surveillance and privacy. In Genesis, control is shared with viewers within limits set by the artist; in Stranger Visions, it is problematised through individuals’ loss of control over their own biological data. These differences are interpreted in relation to the technological, social, and political contexts of the works. The study concludes that creation and critique can coexist in Bio Art with varying emphases, and it contributes to discussions of the field’s transformation by interpreting changing artistic priorities in relation to control and historical context.
Keywords Bio Art, Eduardo Kac, Heather Dewey-Hagborg