Contemporary Examples of the Use of Bolu / Mengen Traditional Sock Knitting Motifs in Textile Surface Designs
Öz
Bolu / Mengen Geleneksel Çorap Örücülüğü Motiflerinin Tekstil Yüzey Tasarımlarında Kullanımına Çağdaş Örnekler
Bu çalışmada, geleneksel el örgüsü çorap örneklerinden Bolu / Mengen çorapları incelenmiş, çeyiz ürünü olmanın dışında çok fazla örülmediği gözlemlenen çorapların kültürel sürdürülebilirliğini sağlamak amacı ile tasarım temelli bir araştırma yürütülmüştür. Tasarım Tabanlı Araştırma yöntemiyle çorapların motif ve bezeme yerleşim planları, 10 ürün üzerinden Excel programında çözümlenmiş ve desen raporları oluşturulmuştur. EAT Design Scope Victor Jacquard ve Photoshop CS 6 dijital tasarım programları kullanılarak desen raporları stilize edilmiş ve çağdaş formlarla oluşturulan tekstil kumaş desenleri tasarlanmıştır. Oluşturulan tasarımlarla geleneksel sanatın kültürel kimliği korunurken, desenler, çağdaş Home Textiles (ev tekstilleri) trendlerinde kullanılabilir kumaşlara dönüştürülmüştür. Giydirmeleri yapılan tasarımlar, “klasik ve modern” formlara sahip ev tekstili ürünlerinden oluşan “Family Heirlomm Homes (Aile Yadigarı Evler)” koleksiyonu olarak sunulmuştur. Bu yaklaşımla el sanatı, Türk kültüründeki değeri korunarak güncel trendlerle kültürel kimliğinin bir simgesi olarak varlığını sürdürebilir hale getirilmiştir. Çalışma sonucunda toplumsal aidiyetin önemine vurgu yapılarak öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler Geleneksel el sanatları, çorap örücülüğü, tasarım tabanlı araştırma yöntemi, çağdaş sanat, sürdürülebilirlik
Abstract
In this study, Bolu/Mengen socks, a traditional hand-knitted sock sample, were examined. As it was observed that these socks were not knitted very often outside of being a dowry product, a design-based research was conducted with the aim of ensuring their cultural sustainability. Using the Design-Based Research method, the motif and decoration layout plans of the socks were analysed using Excel on 10 products, and pattern reports were created. Using the EAT Design Scope Victor Jacquard and Photoshop CS 6 digital design programmes, the pattern reports were stylised, and textile fabric patterns were designed using contemporary forms. While preserving the cultural identity of traditional art with the designs created, the patterns were transformed into fabrics that could be used in contemporary home textiles trends. The designs, which were made into garments, were presented as the ‘Family Heirloom Homes’ collection, consisting of home textile products with ‘classic and modern’ forms. With this approach, handicrafts have been enabled to continue their existence as a symbol of cultural identity with contemporary trends, while preserving their value in Turkish culture. The study concludes by emphasising the importance of social belonging and offering recommendations.
Keywords Traditional Handicrafts, Sock Knitting, Design-Based Research Method, Contemporary Art, Sustainability