Structural Analysis of Tablet Weaving and Its Contemporary Application in Textile Design
Öz
Çarpana Dokuma Tekniğinin Yapısal Analizi ve Tekstil Tasarımında Çağdaş Uygulamaları
Bu çalışma, geleneksel dar dokuma teknikleri içerisinde önemli bir yere sahip olan çarpana dokuma tekniğini, tekstil tasarımı bağlamında yapısal özellikleri ve çağdaş kullanım biçimleri üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. Tarihsel süreçte işlevsel üretimlere hizmet eden çarpana dokuma, çözgü yüzlü yapısı, kartların döndürülme düzeni ve ipliklerin burulma yönüne bağlı olarak yüzeyde oluşturduğu çizgisel ve geometrik desen karakteriyle özgün bir dokuma tekniği olarak öne çıkmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; literatür taraması ve belge analizi yöntemleri kullanılarak çarpana dokuma tekniğine ilişkin ulusal ve uluslararası kaynaklar incelenmiştir. Erken dönem örneklerden çağdaş uygulamalara uzanan süreçte, tekniğin yapısal özellikleri ve farklı kullanım biçimleri analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında çarpana dokumanın ana dokuma yüzeylerine entegre edilmesi, bantların yan yana ya da uç uca birleştirilerek yüzey oluşturulması, modüler birimler hâlinde kesilip yeniden düzenlenmesi ve tekstil tasarımı dışında takı ve aksesuar gibi alanlarda değerlendirilmesi ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, çarpana dokuma tekniğinin yalnızca geleneksel kullanım alanlarıyla sınırlı kalmadığını; çağdaş tekstil tasarımında yüzey kurgusu, kompozisyon oluşturma ve deneysel tasarım yaklaşımlarına olanak tanıyan çok yönlü bir tasarım girdisi sunduğunu göstermektedir. Ayrıca tekniğin farklı malzemelere uyarlanabilirliği, disiplinlerarası tasarım alanlarında da uygulanabilir bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, çarpana dokuma tekniği; yapısal özelliklerini koruyarak çağdaş kullanım biçimleriyle yeniden ele alınabilen, kültürel sürdürülebilirliği destekleyen ve güncel tekstil tasarımı pratiklerine katkı sunan önemli bir dokuma tekniğidir.
Anahtar Kelimeler Tekstil tasarımı, çarpana dokuma, kültürel sürdürülebilirlik, geleneksel tekstiller
Abstract
This study aims to examine the tablet weaving (çarpana weaving) technique, which holds an important place among traditional narrow weaving techniques, through its structural characteristics and contemporary modes of use within the context of textile design. Historically employed for functional purposes, tablet weaving stands out as a distinctive weaving technique due to its warp-faced structure and the linear and geometric surface patterns formed through the rotation of tablets and the twisting direction of yarns. A qualitative research method was adopted in the study, and national and international sources related to tablet weaving were examined through literature review and document analysis. The structural features of the technique and its various modes of use were analyzed by tracing its development from early examples to contemporary applications. Within the scope of the study, practices such as integrating tablet weaving into primary woven surfaces, creating surfaces by joining bands side by side or end to end, reorganizing bands as modular units through cutting, and evaluating the technique in areas beyond textile design such as jewelry and accessory design were addressed. The findings indicate that tablet weaving is not limited to its traditional contexts of use; rather, it functions as a versatile design input that enables surface construction, compositional development, and experimental design approaches in contemporary textile design. Moreover, the adaptability of the technique to different materials reveals its potential applicability within interdisciplinary design fields. In conclusion, tablet weaving is a significant weaving technique that can be reinterpreted through contemporary modes of use while preserving its structural characteristics, supporting cultural sustainability, and contributing to current textile design practices.
Keywords Textile design, tablet weaving, structural characteristics, contemporary use, cultural sustainability, traditional textiles