Vol. 3 No. 11 (2014)

Research Article

Some Points on Ahmet Midhat and Dağarcık Magazine

Published 2014-01-20

Cilt 3 Sayı 11 kapak

Öz

Ahmed Midhat ve Dağarcık Mecmuası Üzerine Bazı Notlar

Tanzimat ile birlikte her alanda değişimler yaşayan Osmanlı’nın edebiyat sahnesinin önemli isimlerinden Ahmet Midhat Efendi, ağırlıklı olarak edebi eserleriyle anılmıştır. Aynı zamanda Türk fikir ve felsefe hayatının da önemli isimlerinden olan Ahmet Midhat, Batı’dan gelen felsefi fikirlere de ilgi göstermiş, konuyla ilgili pek çok eserler yazmış ve çevirmiştir. 1871-1872 yıllarında yayınladığı Dağarcık mecmuası da bunlardan birisidir. Ahmet Midhat, Dağarcık’taki bazı makaleler nedeniyle “materyalist, pozitivist, ateist” gibi eleştirilere maruz kalmış ve Rodos'a sürgün edilmiştir. Fakat eserlerinden hareketle görüyoruz ki Ahmet Midhat, asla ateist veya materyalist olmamıştır. Bugün Dağarcık yeniden okunduğunda Ahmet Midhat’ın materyalizmi bütünüyle benimsemediğini ve Dağarcık mecmuasının fikri ve felsefi bir mecmua olarak yeniden incelenmesi gerektiğini görmekteyiz.

Anahtar Kelimeler Ahmet Midhat, Ahmet Mithat, Dağarcık, materyalizm, pozitivizm

Abstract

Ahmet Mithat Efendi, who was one of the important people of Osmanlı literature that was living some changes on all fields with the Tanzimat, was known with his literary works. In the same time Ahmet Midhat is one of the important people of Turkish idea and philosophy life and he interested philosophy ideas which came from West, wrote and translated a great many works about that. Dağarcık, which he published in 1871-187, was one of that works.Because of some articles in Dağarcık, some people accusationed Ahmet Midhat about he was a materialist and atheist and he was exiled to Rodos.But according to his works, we see that Ahmet Midhat has never been a materialist or atheist.By reading the Dağarcık today again, we can see that he hasn't been adopt the materialism entirely and must be analised the Dağarcık again as a ideational and philosophical magazine.

Keywords Ahmet Midhat, Ahmet Mithat, Dağarcık, materialism, positivism

PDF (Turkish)

References

  1. Ahmet Midhat, Menfa, Yay.Hazırlayan: Handan İnci, İstanbul: Arma Yayınları, 2002
  2. Ahmet Midhat, Dağarcık, 1871-1872, İstanbul
  3. AKGÜN, Mehmet, “1839-1920 Yılları Arasında Türkiye’de Aydınlanmanın Uzantısı Olarak Temsil Edilen Felsefi Akımlar”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt:40, Sayı:1, 1999
  4. OKAY, Orhan, Batı Medeniyeti Karşısında Ahmet Midhat Efendi, Ankara: Atatürk Üniversitesi Yayınları No: 429, 1975
  5. OKAY, Orhan, “Ahmet Midhat Efendi” Maddesi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 2, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı, 1989
  6. OKAY, Orhan, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, İstanbul: Dergâh Yayınları, Ekim 2005
  7. ÖKTEM, Ülker, “Charles Darwin'in Evrim Kuramı'nın Tanzimat’taki Etkileri”, Araştırma Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi (1992), 241-253
  8. ÜLKEN, Hilmi Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul: Ülken Yayınları, 1994.