Vol. 2 No. 8 (2013)

Research Article

Exploration of the Perceptions of Fashion Design Students Regarding Professional Ethics

Published 2013-07-01

Cilt 2 Sayı 8 kapak

Öz

Moda Tasarımı Öğrencilerinin Mesleki Etik Kavramına Bakış Açılarının Değerlendirilmesi

Profesyonel meslek yaşamında çalışanların meslek üyelerinin tümü tarafından kabul görmüş etik standartlarına uygun olarak görevlerini yürütmeleri gerekir. Bu standartlar nelerin yapılması ya da yapılmaması gerektiğini veya çalışma alanına göre yapılanın doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu betimler. Sanatsal tasarımlar söz konusu olduğunda ahlaki sorunların sınıflandırılması ve tanımlanması daha da zorlaşmaktadır. Yeni bir ürün oluştururken daha önce yapılan çalışmalardan esinlenmeler olabilmektedir. Dahası, başka tasarımcıların fikirlerinden esinlenmeler ve hatta bazen bire bir denebilecek kadar kopyalamalar görülebilmektedir. Ancak bu davranışların etik veya etik dışı olarak değerlendirilmesi tasarımcının vicdanına ve titizliğine bağlıdır. Bu araştırmada Eskişehir’de moda tasarımı eğitimi alanında öğrenim gören 135 öğrenciye bir veri toplama aracı uygulanmış, yapılan tasarımların tamamının ya da bir kısmının kopyalanarak yeniden piyasaya sürülmesinin ne derece doğru olduğunun düşünüldüğüne dair sorular sorulmuştur. Ayrıca moda tasarımında etik kavramı bağlamında organik malzemelerden yapılan tasarımların öğrenciler tarafından nasıl algılandığı da veri toplama aracında dikkate alınmıştır. Toplanan veriler üzerinde açımlayıcı faktör analizi yapılarak iki faktörlü bir ölçme aracına ulaşılmıştır. Faktörler yaratım sürecinde etik davranış ve çevreye duyarlılık olarak isimlendirilmiş, toplam varyansın yüzde 46’sı açıklanmış, yüksek iç tutarlılık katsayılarına ulaşılmıştır. Faktörler cinsiyete göre fark göstermezken, sınıf bağlamında fark gözlemlenmiştir. Sonuçlar tartışılarak ileride yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler Mesleki etik, moda tasarımı, modada çevreye duyarlılık

Abstract

Professionals are supposed to conduct their duties in accordance with a set of ethical standards accepted by all members of the profession. These standards determine what they should or should not do or what is right or wrong in the workspace. The classification and description of these moral questions are even more difficult when artistic creation is in question. Duplicating previous works, re-using some parts of the previous studies to create a new work and stealing from other designers’ productions can be observed in the profession. Moreover, the use of ecologically friendly materials is emphasized recently. However, the degree to which these behaviours are judged as ethical or unethical depends mostly on the rigour and conscience of the creators. In this regard, the current study administers a questionnaire addressing above constructs with 135 fashion design students in a Turkish state university. Participant perceptions regarding the professional ethics of fashion designers were investigated. An exploratory factor analysis revealed a two-factor structure. Factors were named as ethics during creativity and environmental awareness. The analysis explained 46 per cent of the total variance and factors had high internal consistency coefficients. Participants’ averages did not differ with regard to gender whereas differences among classes were observed. Findings are discussed followed by implications and suggestions for further implementations.

Keywords Professional ethics, fashion design, environmental awareness in fashion

PDF (Turkish)

References

  1. Arslan, Mahmut. İş ve Meslek Ahlakı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, yayın no: 303, 2001.
  2. Ay, Canan ve Kartal, Burak ve Nardalı, Sinan. Pazarlamada Etik Yaklaşımlar. Ankara: Detay Yayınları, 2010.
  3. Comrey, Andrew Laurence ve Lee, Howard Bing. A First Course in Factor Analysis (2nd edition). Hillsdale, NJ: Erlbaum, 1992.
  4. Dunteman, George H. Principal Component Analysis. Quantitative applications in the social sciences series (vol. 69). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 1989.
  5. Field, Andy P.. Discovering Statistics Using SPSS for Windows. Londra: Sage Publications, 2000.
  6. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK, 2012), http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/957.html, Erişim tarihi 09.05.2012
  7. Hutcheson, Graeme D. ve Sofroniou, Nick. The Multivariate Social Scientist. Londra: Sage, 1999.
  8. Kaiser, Henry F.. An İndex of Factorial Simplicity. Psychometrika, 1974.
  9. Kass, R.A., ve Tinsley, Howard E. A.. Factor Analysis. Journal of Leisure Research, 1979.
  10. Marşap, Akın. E-eğitim Yönetişim Sisteminde Küresel Etik İlkeler. http://ab.org.tr/ab06/bildiri/112.doc, Erişim tarihi 21.11.2012, 2012.
  11. Özdamar, Kazım. Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 2004.
  12. Pallant, Julie. SPSS Survival Manual. Maidenhead, PA: Open University Press, 2001.
  13. Pieper, Annemarie. Etiğe Giriş. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1999.
  14. Shen, Bin ve Wang, Yulan ve Lo, Chris K.Y. ve Shum, Momoko. The impact of Ethical Fashion on Consumer Purchase Behavior. Journal of Fashion Marketing and Management, 2012.
  15. Torlak, Ömer. Pazarlama Ahlakı, Sosyal Sorumluluklar Ekseninde Pazarlama Kararları ve Tüketici Davranışlarının Analizi. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2001.
  16. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Telif Hakları Genel Müdürlüğü, (THGM, 2012), http://www.telifhaklari.gov.tr/ana/sayfa.asp?id=409, Erişim tarihi 09.05.2012.
  17. Telif Hakkına Tecavüz Cezaları, (THTC, 2012) http://www.avrupapatent.com/marka.php?tescili=telifhakkinatecavuzcezalari, Erişim tarihi 09.05.2012.
  18. Worthington, Roger L. ve Whittaker, Tiffany A.. Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 2006.