Use of Salbas Clay as a Colorants in Ceramic
Öz
Salbaş Kilinin Seramikte Boyarmadde Olarak Kullanımı
Seramik yüzeylerde beliren renk, formun ruhunu yansıtan en etkileyici dildir; bu renkler, sırların ateşle dansı sırasında geçirdiği gizemli dönüşümlerle hayat bulur. Çukurova Bölgesi insanlığın en eski yerleşim bölgelerinden birisidir. Jeomorfolojik yapısı dolayısıyla bölge topraklarının seramikte kullanılabilir olmasına fırsat sunmuştur. Çalışmada, Adana ilinin Çukurova ilçesinin Salbaş köyünden çıkarılan Salbaş kilinin seramik bünyelerde, endüstriyel kaplama malzemesi olan yer ve duvar karolarında boyar madde olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Salbaş kili doğrudan bünye üzerinde renklendirici olarak kullanılmasının yanında, farklı oranlarda alüminat, silikat katkıları ile de kullanılarak oluşan renk tonları ortaya konmuştur. Deneysel çalışmalarda, fırınlama süreci sonucunda elde edilen renk değişimleri, CIE L*a*b* renk koordinatları kapsamında ölçülerek nicel verilerle ifade edilmiştir. Salbaş kilinden elde edilen boyar maddenin 1192°C üzerinde fırınlama sonrası renk şiddetinde artış gözlemlenmiştir. Altın sarısından, koyu hardal tonlarına kadar geniş bir renk skalası sunmuştur. Görsel etkisi yüksek yarı mat ve parlak dokular gözlemlenmiştir. Bu çalışmalardan sonra Salbaş kilinin endüstriyel kaplama malzemelerinde ve baskı teknolojilerinde boyar madde olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler Salbaş kili, seramik, Çukurova
Abstract
The color appearing on ceramic surfaces represents the most expressive language reflecting the spirit of the form; these colors come to life through the mysterious transformations that glazes underground during their dance with fire. The Çukurova Region is one of the earliest settlements of humankind. Due to its geomorphological structure, the soils of the region provide opportunities for utilization in ceramics. In this study, the usability of the Salbaş clay, extracted from Salbaş village in the Çukurova district of Adana, as a coloring agent in ceramic bodies and in industrial coating materials such as floor and wall tiles was investigated. In addition to its direct application as a colorant on ceramic bodies, Salbaş clay was also used with different proportions of aluminate and silicate additives, and the resulting color tones were examined. In the experimental studies, the color changes obtained after the firing process were quantitatively expressed within the framework of CIE L*a*b* color coordinates. The pigment obtained from Salbaş clay showed an increase in color intensity after firing above 1192°C. A wide color scale ranging from golden yellow to dark mustard tones was achieved. High visual impact semi-matte and glossy textures were also observed. Following these studies, it was revealed that Salbaş clay can be used as a coloring agent in industrial coating materials and printing technologies.
Keywords Salbaş clay, ceramics, Çukurova