Vol. 13 No. 113 (2024)

Research Article

The Netflix Era: Digital Streaming Platforms and the Transformation of Narrative in Documentary Cinema

Published 2024-01-31

Cilt 13 Sayı 113 kapak

Öz

Netflix Çağı: Dijital Seyir Platformları ve Belgesel Sinemada Anlatının Dönüşümü

Belgesel sinema, görsel medya arasında gerçeklikle olan doğrudan bağlantısı ve toplumsal konulara getirdiği derinlemesine bakış açısıyla dikkat çeker. Bu alanda teknolojik gelişmeler, özellikle dijital platformların yükselişi, belgesel anlatım biçimlerinde ve izleyici etkileşimlerinde devrimsel değişikliklere yol açmıştır. Günümüzde Netflix, Amazon Prime Video ve Disney+ gibi platformlar, geleneksel medya sınırlarını zorlayarak belgesel film yapım ve tüketimini yeniden şekillendirmekte ve geniş kitlelere ulaşmaktadır. Bu çalışma, dijital platformların belgesel sinemadaki anlatı yapılarını nasıl dönüştürdüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. İnternetin popülerleşmesi ve akış hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla, belgesel yapımcıları içeriklerini daha geniş izleyici kitlelerine ulaştırma fırsatı bulmuş, bu süreçte anlatı teknikleri ve içerikler büyük bir dönüşüm geçirmiştir. Özellikle belgesel film üretiminin artık yalnızca sınırlı bir seyirci kitlesine değil, küresel bir izleyici topluluğuna hitap etmesi, bu alanda içeriklerin nasıl sunulduğunu ve algılandığını temelden değiştirmiştir. Bu bağlamda, "Terim" ve "The Last Dance" belgeselleri üzerinden yapılan betimsel analizlerle dijital platformların anlatım biçimlerine ve izleyici etkileşimlerine olan etkileri ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, dijital platformların belgesel yapımlarında geleneksel anlatı kalıplarını kullanırken aynı zamanda izleyici etkileşimlerini artıran interaktif ve kişiselleştirilmiş içerik sunma yeteneklerinin, belgesel sinemanın anlatı yapısını dönüştürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Dijitalleşmeyle beraber belgesel anlatısına ait içerikler görsel yoğunluk ve popüler kültür etkisi altında şekillenerek sorgulayıcı ve araştırmacı yapısından giderek uzaklaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler Netflix, Dijitalleşme, Belgesel, Anlatı, Son Dans, Terim

Abstract

Documentary cinema stands out among visual media for its direct connection to reality and in-depth social issues perspective. Technological advancements, particularly the rise of digital platforms, have led to revolutionary changes in documentary narrative forms and viewer interactions. Today, platforms like Netflix, Amazon Prime Video, and Disney+ are reshaping the production and consumption of documentary films, pushing the boundaries of traditional media and reaching wide audiences. This study aims to examine how digital platforms have transformed narrative structures in documentary cinema. With the popularization of the internet and the proliferation of streaming services, documentary filmmakers have had the opportunity to reach broader audiences, resulting in significant transformations in narrative techniques and content. Particularly, the production of documentary films now addresses not just a limited audience but a global viewer community, fundamentally changing how content is presented and perceived. In this context, descriptive analyses of documentaries such as "Terim" and "The Last Dance" have been conducted to assess the effects of digital platforms on narrative forms and viewer interactions. The study concludes that while digital platforms utilize traditional narrative patterns, they also enhance viewer interactions through interactive and personalized content, thereby transforming the narrative structure of documentary cinema. With digitization, the content of documentary narratives is increasingly shaped under the influence of visual intensity and popular culture, moving away from its questioning and investigative nature.

Keywords Netflix, Digitalization, Documentary, Narrative, Last Dance, Terim

PDF (Turkish)

References

  1. Akbulut, H. (2019). Bellek Olarak Belgesel Sinema: Son Dönem Türkiye Belgesel Sinemasına Bir Bakış. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, Cilt 1, Sayı:2, Syf, 119-124
  2. Arık, M. B. (2005). Popüler Kültür ve Belgesel Tüketimi (Editör: Nilüfer Pembecioğlu). Belgesel Film Üstüne Yazılar. Ankara: Babil Yayıncılık, 96-105
  3. Başer, E. & Akıncı, S. (2020). Kullanıcı Deneyimi ve Kişiselleştirme Bağlamında Bir Dijital Platform İncelemesi. Selçuk İletişim Dergisi, Cilt, 12, Sayı:2, Syf, 866-897
  4. Başer, E., & Söğütlüler, T. (2023). Değişen İzleme Eğilimleri Çerçevesinde Dijital Platformlar ve İçerik Reklamları Üzerine Bir İnceleme. Akdeniz İletişim Dergisi, Sayı:41, Syf, 1-26
  5. Bikiç, Ç. N. (2019). Türkiye’de Belgesel Film Festivalleri (1.Baskı). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
  6. Brennan, L. (2018). How Netflix Expanded to 190 Countries in 7 years. Harvard Business Review, 11/12. US
  7. Cereci, S. (1997). Belgesel Film. (1. Baskı). İstanbul: Şule Yayınları.
  8. Çağıl, F. & Kara, F. (2019). Dijital Dönüşüm Bağlamında Türkiye’de Dizi Sektörü ve Geleceği. Artuklu Sanat ve Beşerî Bilimleri Dergisi, Cilt,1 Sayı:1 Syf, 8-18
  9. Demircan, M. (2021). Dijital Kültürde İzleme Edimi: Netflix Örneği. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  10. Eıvazı, F. (2017). Belgesel Sinemada Dramatik Yapı. Yüksek Lisans Tezi: Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  11. Elmacı, T. (2011). Belgeselde Çoğalan İmge Buharlaşan Anlam. (Editör: Nevzat Caneri). Belgesel Sinema 2009- 2010 (1.Baskı). Golden Medya, 41-51.
  12. Figueiras, R. (2017). Mediatization Studies: Causalites, Centralities, Interdisciplinaries Matrizes, 11(1), 101-126
  13. Gider, N. (2007). Yapısal Özellikleri Açısından Belgesel Sinema. İstanbul: Marmara İletişim Dergisi 1 (12),135.
  14. Gider, N. (2009). Ötekini Belgelemek; Belgesel Sinemada Kültürel Temsiller. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
  15. Jacobs, L. (1979). The Documentary Tradition. New York: Norton & Company.
  16. Karasu, Ö. (2011). Ötekinin, Berikinin, Bizim, Hepimizin Belgeseli: Etnografik Belgesel Film. (Editör: Nevzat Caneri). Belgesel Sinema 2009-2010 (1. Baskı). Golden Medya, 84-90.
  17. Karataş, S. (2023). Dijtal Platformaların Belgesel Üretim, Dağıtım, Tüketim İlişkileri Üzerine Etkileri: Netflix Belgeselleri. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Ünversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
  18. Kına, A.G. (2023). Netflix Algoritmasının “ Güçlü Kadın Karakterleri” : Yabancı Polisiye Dizileri Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Mardin Artuklu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
  19. Kopuz, S. (2019). Reklamcılıkta Global Stratejiler Netflix Türkiye Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  20. Kuruoğlu, H. & Parsa F. A. (2017). Belgesel Filmde Zamanın Ruhu Belgesel Filmde Değişen Anlam ve Anlatım. (1. Bakı). Ankara: Detay Yayıncılık.
  21. Medin, B. & Kaymak, A. (2022). Sinema ve Dijital Platformlar. (1. Baskı). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
  22. Öztürk, Ç. G. (2014). Belgesel Filmin Anlatı Yapısının Mecraya Bağlı Değişimi. İçinde Tanıklıklar Sineması Belgesel Sinema Üzerine (Ed. Ö. İpek). Agora Kitaplığı
  23. Öztürk, N. B. & Erdoğan, Y. (2022). Netflix’te Dijital Pazarlama Stratejileri İle Gündem Belirleme: Pera Palas’ta Gece Yarısı Örneği. Akademik Hassasiyetler Dergisi, Cilt 9, Sayı: 20, Syf, 161-195
  24. Rotha, P. (2000). Belgesel Sinema (1. Baskı). (Çev: İbrahim Şener). İstanbul: İzdüşüm Yayınları.
  25. Sharma, A. (2019). An Analytical Study on Attitude and Intentions of Consumers on Youtube Programmers IIS University Journal of Arts, Vol.8(1), 81-97.
  26. Sağlamtimur, Ö. Z. (2010). Dijital Sanat. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 10, Sayı: 3, Syf, 213- 238
  27. Sarı, Ü. & Türker, H. (2021). Dijital Platform Kullanıcılarının İzleme Alışkanlıklarına Yönelik Bir Araştırma: Netflix Örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 21, Sayı:1, Syf, 59-80
  28. Söğütlüler, T. (2022): Z Kuşağının Netflix Yerel İçeriklerini Alımlama Biçimleri. Doktora Tezi. İzmir:Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  29. Susam, A. (2015). Toplumsal Bellek ve Belgesel Sinema. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  30. Ulukan, G. (2018). 1997'den bugüne Netflix'in tarihsel gelişimindeki önemli noktalar. https://webrazzi.com/2018/05/07/1997den-bugune-netflixin-tarihsel-gelisimindeki-onemli-noktalar/. Erişim Tarihi. 04.11.2023