Vol. 12 No. 112 (2023)

Research Article

Gothic Style in Cinema: Tim Burton’s Cinema

Published 2024-01-05

Cilt 12 Sayı 112 kapak

Öz

Sinemada Gotik Üslup: Tim Burton Sineması

İnsanın tarih boyunca hayatta kalmasını sağlayan en önemli duygu, korku duygusudur. Gotiğin kaynağında yer alan bu duygu, insanın bilinmeyene, anlamlandırılamayana, doğaüstü olana karşı duyduğu ilginin yanı sıra bu ilgi ile ortaya çıkardığı haz ve heyecandır. Neredeyse her sanat dalında bir üslup olarak kendisine yer bulmuş olan gotik kavramı, korku, dehşet hissi, heyecan gibi birkaç kavramla ilişkilendirilebilmektedir. Mimariden heykele, resimden sinemaya grotesk imgelemle birleşerek kurulan gotik anlatılar ve imgelerin, toplumun kriz dönemlerinde ortaya çıkmış olduğu görülmektedir.

Günümüzde türleri melezleştirerek anlatıyı inşa eden Tim Burton filmleri; gotik imgelerin ve temaların sıklıkla kullanıldığı filmlerdir. Çalışma kapsamında Burton’ın yönetmenliğini üstlendiği 20 adet uzun metraj filmi, gotik kavramı bağlamında belirlenen temalara göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma gotik mekânlar, varlıklar, olgular ve olgular gibi ana temalar ve bunları oluşturan simgesel alt temalar bağlamında nitel film analizi yöntemi ile Tematik Analiz kullanılarak çözümlenmiştir. Gotik üslubun hem Tim Burton sinemasında nasıl temsiliyet kazandığı hem de Tim Burton’un filmlerinin ne tür gotik özellikler taşıdığının tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler Gotik, Gotik Sinema, Gotik Sanat, Tim Burton, Tematik Analiz

Abstract

The most important emotion that has enabled humans to survive throughout history is the feeling of fear. This emotion, which is at the source of gothic, is the human interest in the unknown, the incomprehensible, the supernatural, as well as the pleasure and excitement arising from this interest. The concept of gothic, which has found its place as a style in almost every branch of art, can be associated with several concepts such as fear, feeling of terror, excitement. From architecture to sculpture, from painting to cinema, gothic narratives and images established by combining with grotesque imagery are seen to have emerged during periods of crisis in society.

Today, Tim Burton films, which construct narrative by hybridising genres, are films in which gothic images and themes are frequently used. Within the scope of the study, 20 feature films directed by Burton were classified according to the themes determined in the context of the gothic concept. This classification was analysed by using Thematic Analysis with qualitative film analysis method in the context of main themes such as gothic spaces, entities, facts and phenomena and symbolic sub-themes that constitute them. It is aimed to determine both how the gothic style is represented in Tim Burton's cinema and what kind of gothic features Tim Burton's films have.

Keywords Gothic, Gothic Cinema, Gothic Art, Tim Burton, Thematic Analysis

PDF (Turkish)

References

  1. Andy W. Smith (2020), So Why Shouldn’t I write of Monsters? Defining Monstrosity in Universal’s Horror Film, içinde ed. Hand, J.R. & McRoy, J., Gothic Film, Edinburgh University Press, Edinburgh.
  2. Bahktin, M. (2005). Rabelais ve Dünyası, Ayrıntı Yayınları, İstanbul
  3. Bernhart, R., & Georg, S. (1995). Ütopik Sinema: Bilim Kurgu Sinemasının Tarihi ve Mitolojisi. İstanbul: Alan Yayıncılık.
  4. Botting, F. (1996). Gothic, Routledge, London.
  5. Burke, E. (2008). Yüce ve Güzel Kavramlarımızın Kaynağı Hakkında Felsefi Bir Soruşturma. Ankara: BilgeSu Yayıncılık
  6. Davenport, Hines R. (2005), Gotik: Aşırılık, Dehşet, Kötülük ve Yıkımın Dört Yüz Yılı, Dost Kitabevi Yayınları, Ankara
  7. Freud, S. (1999), Sanat ve Edebiyat, Payel Yayınları, İstanbul
  8. Gladić, M. N. S. (2018). Screening The Gothic: Parody Of The Gothic Genre In Tim Burton’s Dark Shadows. Zbornık Za Jezıke I Knjıževnostı Fılozofskog Fakulteta U Novom Sadu, 8(8), 131-143.
  9. Hopkins, L. (2005). Screening The Gothic. Austin: University of Teksas Press.
  10. Kant, I. (2018). Güzellik ve Yücelik Duyguları Üzerine Gözlemler, Hil Yayınları, İstanbul
  11. Kayser, W. (1981). The Grotesque in art and literature, Columbia University Press
  12. Neibaur, J.L. (2020) Gothic Cinema During the Silent Era, içinde ed. Hand, J.R. & McRoy, J., Gothic Film, Edinburgh University Press, Edinburgh.
  13. Osmanoğulları, F. (2016), Gotik Film: Bir Çerçeve Oluşturma Denemesi ve House of Usher, SineFilozofi Dergisi, 1,1.
  14. Özkaracalar, K. (2005). Gotik. İstanbul: L&M Yayınları.
  15. Punter, D. & Byron, G. (2004), The Gothic, Blackwell Publishing, New Jersey
  16. Polater, D. (2015), Ahmet Ümit’in Romanlarında Gotik Bellek, Bartın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bartın
  17. Reyes, X., A, (2020), Gotik Cinema From the 1970’s to Now, içinde ed. Hand, J.R. & McRoy, J., Gothic Film, Edinburgh University Press, Edinburgh.
  18. Reyes, X., A, (2022) Contemporary Gothic Horror Cinema: The Imagined Pasts and Traumatic Ghosts of Crimson Peak (2015) and The Woman in Black (2012), Lit: Literature Interpretation Theory, 33:2, 82- 101, DOI: 10.1080/10436928.2022.2075181.
  19. Scognamillo, G. (1996). Korkunun Sanatları, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
  20. Sowerby, R. (2011). The Goths in History and Pre-Gothic, A New Companion the Gothic. Edt. D. Punter, Chichester, Wiley-Blackwell.
  21. Urgan M. (1991), İngiliz Edebiyatı Tarihi, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul
  22. Ümer, E. (2018), Tekinsiz ve Temsil. Pales Yayınları, İstanbul
  23. Yücesoy, Ö. (2007), Korku Edebiyatı (Gotik Edebiyat) Ve Türk Romanındaki Örnekleri, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul