Vol. 12 No. 112 (2023)

Research Article

The Role of Azerbaijani Basqal Kelagayi

Published 2024-01-05

Cilt 12 Sayı 112 kapak

Öz

Azerbaycan Basgal Kelağayı Desenlerinin Günümüze Yansıması

19. yüzyıldan başlayarak Azerbaycan coğrafyasında siyasi durumun değişmesi, bölgede Azerbaycan, Rusya, Gürcistan, Ermenistan, İran ve Türkiye devletlerinin sınırlarının yeniden belirlenmesi yaşam ve kültürün parçalanmasına, bazen de yok olmasına neden olmuştur. Azerbaycan’da Terekeme bölgesinde üst ve baş giyimleri içerisinde önemli yeri sahip olan Basgal ‘‘Kelağayı’’ yazmaları yoğunluktadır. Basgal Azerbaycan’da İsmailli ilinin kasabalarından biridir. Tarihi Hauz mahalının başkentidir. Basgal şehri Azerbaycan’ın ipek kumaş üretimi merkezlerinden biri olarak tanınmaktadır. Basgal, tarihte yaylalara ve başkent Fitdağ kalesine yerleşen Terekeme bölgesindeki obalarının ipek kumaş ihtiyacını karşılamıştır. Basgal “Kelağayı” yazmaları başörtüsü olarak kullanıldığı gibi erkekler için “Kelağayı” kumaşından mendiller de üretilmiştir. Çalışmada “Kelağayı” yazmaları hakkında bilgi verilecektir. Kelağayı yazmalarının geçmişi, günümüzdeki üretim ve kullanım şekilleri anlatılmaktadır.

Anahtar Kelimeler Azerbaycan kültürü, Basgal, Kelağayı, Kelağayı desenleri

Abstract

Since the 19th century, the change in the political situation has been changing in Azerbaijan, which mostly affected the lifestyle and culture of many countries such as Azerbaijan, Turkey, Russia, Georgia, Armenia, and Iran. In Azerbaijan, Basgal “Kelaghayi” were taking an important place in outwear and headwear of Tarakamas. Basgal is the province of Ismayilli, Azerbaijan. It was one of the capital cities of historic Hauz mahal. Basgal was also famous in Azerbaijan for being the center of silk production. Historically, Basgal was providing summer resorts and Fitdagh Castle with silk. Patterns of Basgal “Kelaghayi” are utilized in the decoration of women’s headwear. Nowadays, Kelaghayi is also used in the design of handkerchiefs for men. In the statement, the “Kelaghayi” patterns will be widely discussed. This paper will further discuss how the “Kelaghayi” patterns were used in the past, their present production and their usage.

Keywords Azerbaijani culture, Basgal, Kelagai, Kelagai patterns

PDF (Turkish)

References

  1. Adta. (2019). Uluslararası Yörük Yaşamı 2nd international Yoruk Life, Culture and Türk sanatları sempozyumu. 45, s. 82. Alanya: Alanya sempozyum.
  2. Bakü, Ü. (1956). Azerbaycanın Rusya ile Birleşmesi ve Bunun İlerici Ekonomik ve Kültürel Sonuçları. Azerbaycan: 50-51.
  3. Buniyatov, Z. (1965). Azerbaycan VII - IX Yüzyıllar. Bakü: Azerbaycan Devlet Neşriyyatı
  4. Dünyamalıyeva, S. (2003). Azerbaycan Giyim Kültür Tarihi . Azerbaycan : 133.
  5. Efendi, R. (1984). Azerbaycan Halk Sanatı. Azerbaycan: Bakü, Işık.
  6. Halilli, F. (2019). Azerbaycan Terekemeleri ve Baskal Kelağayı Yazmaları. Alanya: 2.Ulsularası Sepozyumu.
  7. https://www.azerbaycanegitim.com/azerbaycan-giyim-kulturu/. (2022). Azerbaycan Giyim Kültürü. adresinden alındı
  8. İbrahimbeyova, R., & Tarıverdiyev, C. (2015). Müller Tarıverdi 3. Kelağai. Azerbaycan Hakkında Her Şey. Azerbaycan: Kadın Baş Giyimi // IRS Azerbaycan . No3.
  9. Koca, E., Koç, F., & Çotuk, S. (2008). Geleneksel Giyi Öğelerinin Esin Kaynağı Olarak Giysi Tasarımlarına Katkıları . E- Journal of New World Sciencies Academy Vocational Education , 88- 103.
  10. Mammadova, A. (2017). Maddi Kültür. Bakü: Kültür ve Turzim Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü 9. Milletlerarası Türk Halk Kültür Kongresi.
  11. Paşayeva, V. (2008). Azerbaycan'ın Basgal Köyü Kelağayı Dokumları. Sanat Dergisi(13), 135.
  12. Rustamov, R. (2008). Azerbaycan Dış Politikasında Kimlik, Tehdit Algılaması ve Güvenlik Yaklaşımları. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  13. Sadıhova, S. (2014). Azeri Modern Kadın Gardırobunun En Önemli Öğesi İpek Kelağai. Türk Dünyasında Kadın ve Moda Panel Bildirileri ve Defilesi, 50-53.
  14. Sernavi , E. (2006). ALatürk ve Türk Sanatı. İstanbul: DİA.
  15. Toprakkaya, M. (2022). Toursim Magazin. 11 30, 2022 tarihinde https://www.tourmag.com.tr/basqalda-kelagayi-yapmanin-sirlari/ adresinden alındı
  16. Venkatasamy, N., & Vadicherla, T. (2013). Ethnic Styles and Their Local Strenghts. Ethnic Fashion, 1-16.
  17. Bağlantı 1, https:/www.azerbaycanegitim.com/azerbaycan-giyim-kulturu/,2022
  18. Bağlantı 2, https://www.azerbaycanuniversiteleri.com/azerbaycan-giyim-kulturu/