Determination of the Professional Satisfaction and Professional Burnout Levels of Instrument Trainers in Fine Arts High Schools
Öz
Güzel Sanatlar Liselerindeki Çalgı Eğitimcilerinin Mesleki Doyumları ile Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, Güzel Sanatlar Liselerindeki Çalgı Eğitimcilerinin Mesleki Doyumları ile Mesleki Tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesidir. Araştırma, tür olarak betimsel türde, model olarak genel tarama modelindedir. Evrenini, Güzel Sanatlar Liselerinde çalışan çalgı eğitimcileri (760), örneklemini ise, ölçeklere cevap veren çalgı eğitimcileri (478) oluşturmaktadır. Çalgı eğitimcilerinin tükenmişlik düzeylerini belirlemek için Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen “Maslach Tükenmişlik Envanteri (MBI)”, mesleki doyum düzeylerini belirlemek için ise Kuzgun, Sevim ve Hamamcı (1999) tarafından geliştirilen “Mesleki Doyum Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde bağımsız örneklemler için t testi, tek faktörlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Pearson Momentler çarpım korelasyonu ve doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Çalgı eğitimcilerinin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, mesleki kıdem ve bireysel çalgı türleri, mesleki tükenmişlik ölçeğinin alt boyutları açısından ele alınmıştır. Mesleki doyum ve mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişki tespit edilmiş, mesleki tükenmişlik düzeylerinin mesleki doyumlarını yordama durumlarına ilişkin bulgular oluşturulmuştur. Cinsiyetin ve medeni durum değişkeninin çalgı eğitimcilerinin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puanlarını etkileyen bir değişken olmadığı buna karşın cinsiyet, medeni durum ve yaş değişkenlerinin kişisel başarı hissi puanları üzerinde anlamlı etkiye sahip bir değişken olduğu, eğitim durumu değişkeninin duygusal tükenme ve kişisel başarı hissi üzerinde anlamlı olarak etkisi olmayan bir değişken olduğu, mesleki kıdem ve bireysel çalgı türünün kişisel başarı hissi üzerinde anlamlı etkisi olan bir değişken olduğu, çalgı eğitimcilerinin mesleki doyum düzeylerinin artması ile duygusal tükenme düzeylerinin azalacağı, kişisel başarı hissinin artacağı, müzik bölümü çalgı eğitimcilerinin mesleki tükenmişliklerinin mesleki doyumlarını anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler Çalgı eğitimi, mesleki doyum, mesleki tükenmişlik
Abstract
The purpose of this study is to determine the levels of job satisfaction and job burnout of instrumental music teachers in fine arts secondary schools. The general survey model was used in this study, which is a descriptive research. The population of the study consisted of instrumental teachers in the fine arts secondary schools (760), the sample consisted of instrumental teachers who responded to the scales (478). The Maslach Burnout Inventory (MBI) developed by Maslach and Jackson (1981) was used to determine the burnout level of instrumental teachers and the Job Satisfaction Inventory developed by Kuzgun, Sevim and Hamamcı (1999) was used to determine the level of professional job satisfaction. In this study, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann-Whitney test, Kruskal-Wallis test, correlation and regression analyses were performed. The instrumentalists' age, gender, marital status, educational status, professional seniority and individual instrument types were examined in relation to the sub-dimensions of the Burnout Scale. The relationship between job satisfaction and job burnout was determined and regressions on job satisfaction and job burnout were found. Gender and marital status are not variables that affect the emotional exhaustion and personalisation scores of instrumentalists. On the other hand, gender, marital status and age variables do have a significant effect on personal satisfaction scores. The educational status variable has no significant effect on emotional exhaustion and sense of personal success. Professional seniority and the type of individual instrument have a significant effect on the sense of personal success. As the professional satisfaction of instrumentalists increases, the level of emotional exhaustion decreases and the sense of personal success increases. It was found that instrumentalists' job burnout significantly predicted their job satisfaction.
Keywords Instrumental training, job satisfaction, job burnout
References
- Akbolat, M. & Oğuz, Işık. (2008). Sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri: Bir kamu hastanesi örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 11(2), 29 - 53.
- Aşık, N.A. (2010). Çalışanların iş doyumunu etkileyen bireysel ve örgütsel faktörler ile sonuçlarına ilişkin kavramsal bir değerlendirme. Türk İdare Dergisi, 467, 31-51.
- Avşaroğlu, S., Deniz, M. E., & Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 115-129.
- Bloom, B. S. (1995). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme. (2.baskı). İstanbul: MEB Yayınları.
- Çilden, Ş. (2003, Ekim). Çalgı eğitiminde nitelik sorunları. Cumhuriyetimizin 80.Yılında Müzik Sempozyumu. İnönü Üniversitesi, Malatya.
- Çilden, Ş. (2006, Nisan). Müzik eğitimi yetiştirme sürecinde çalgı eğitiminin nitelik sorunlarının irdelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu, Denizli.
- Demirci, B. (2013). Viyolonsel eğitiminde geleneksel türkmüziği’ne yönelik bir çalışma modeli. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 117 – 129.
- Fenmen, M. (1991). Müzik için el kitabı. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
- Karakışla, Y. (2012). Kamu ve özel hastanelerde çalışan hemşirelerin iş doyumu ve örgüt kültürü algılar. (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez no.324183)
- Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. (1. baskı) Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Özay, S. (2013). Müzik öğretmeni yetiştirme sürecinde çalgı eğitiminin sorunları (Gazi Üniversitesi örneği). (Doktora Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez no.336129)
- Pines, A.M., &Aranson, E. (1988). Careerburnout. causesandcures. New York,:TheFreePress.
- Rızaoğlu, B.,& Ayyıldız, T. (2008). Konaklama işletmelerinde örgüt kültürü ve iş tatmini: didim örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 19(1), 7-20.
- Sarıkamış, Ç. (2006). Örgüt kültürü ve örgütsel iletişim arasındaki ilişkinin örgüte bağlılık ve iş tatminine etkisi: Başarı teknik servis a.ş’ de bir uygulama. (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez no.191861)
- Seyidoğlu, H. (2009). Bilimsel araştırma ve yazma el kitabı. İstanbul: Güzem Can Yayınları.
- Şahal, E. (2005). Akademik örgütlerde örgüt kültürü ve iş tatmini arasındaki ilişki: Akdeniz Üniversitesi’nde doktora yapan araştırma görevlilerinin örgüt kültürüne ve iş tatminine yönelik algı ve kanaatleri. (Yüksek Lisans Tezi).Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez no.206324)
- Uçan, A. (1980). Çevreden evrene keman eğitimi üzerine. Çağdaş Eğitim Dergisi, 5(47), 19- 27.
- Uluç, Ç. (2006). Güzel sanatlar liselerinde keman eğitiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir.(Tez no.206793)
- Uslu, M. (1996, Kasım). Türkiye’deki çalgı eğitiminin yaygınlaştırılmasında ve geliştirilmesinde AGSL müzik bölümlerinin önemi. 1. Ulusal Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Müzik Bölümleri Sempozyumu. Uludağ Üniversitesi: Bursa, 105-112.
- Yıldız, N., Akbulut, Ö., & Hüdaverdi, B. (2016). İstatistiğe giriş. İstanbul: Aktif Yayınevi.
- Yüksel, S. (2003). Sınıf yönetimi bölüm IV. sınıf ortamında etkili öğretmen davranışları. (2. baskı). Ankara: Nobel Yayınları.