Vol. 2 No. 6 (2013)

Research Article

Belong to Muhacirs Gravestones in Inegol Kavaklaraltı Graveyard

Published 2013-01-07

Cilt 2 Sayı 6 kapak

Öz

İnegöl Kavaklaraltı Mezarlığındaki Muhacirlere Ait Mezar Taşları

Bu çalışmada, Bursa ili İnegöl ilçesi Kavaklaraltı Mezarlığında ilk gömülerinin yapıldığı bölümde yer alan Arap harfleri ile Osmanlıca olarak düzenlenen 41 adet mezar taşından 24 tanesi ele alınmıştır. Araştırmada, söz konusu mezar taşlarının seçilmesinin sebebi taşlarda yer alan “muhacir” ibaresi ya da mezar da yatan kişinin doğduğu toprakları tanımlayan “memleket” ibareleridir.

Ayrıntılı olarak tanımlanan muhacir mezar taşları malzeme, süsleme programı ve biçimsel özellikleri açısından içerisinde yer aldıkları mezarlığın ve dönemin diğer mezar taşlarından herhangi bir farklılık göstermezler. Bu mezar taşlarını diğerlerinden ayıran en önemli özellik hiç şüphesiz ki “muhacir” ibaresidir. Mezarda yatan insanların anavatana dışarıdan geldiklerini gösteren “muhacir” ibaresinin yanında muhacirlerin doğdukları toprakların isimleri de mezar taşlarına yansımıştır.

Bu çalışma ile İnegöl ilçesi için hem bir mezar taşı envanteri oluşturulması için ilk adım atılmış olmakta; hem de ilçenin demografik yapısındaki değişimle ilgili veriler ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler Muhacir, Mezar taşı, İnegöl, Bosna-Hersek, Balkanlar

Abstract

This study goes about 24 gravestones of 41 gravestones which were arranged in Ottoman and the arabic letters where they were buried for the first time in Bursa-Inegöl Kavaklaraltı Graveyard. In this study have been chosen some gravestones because of the name “Muhacir” and “Memleket”, means the motherland, on Stones.

The Muhacir gravestones, which has been anaylzed in detail and their characteristics has been defined here, have no difference from the graveyard in which they present and other gravestones in the same period, in regards of material, decoration, stylistic. The most important characteristic, which distinguishes these gravestones from the others, is the expression of “Muhacir”. Both the expression of “Muhacir”, which shows that they come to homeland from abroad, and the names of their birth places on gravestones.

With this study is taken the first step for gravestone inventory and the datas are revealed related to changing in demographic structure of city.

Keywords Muhacir, Gravestone, Inegöl, Bosnia Herzegovina, Balkans

PDF (Turkish)

References

  1. Ağanoğlu, H. Yıldırım. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Balkanlar’ın Makûs Talihi Göç. İstanbul. 2001.
  2. Akakuş, Recep. Tarihsel Kimliği Açısından İnegöl ve Noktacı Kasım Efendi. İstanbul. 2011.
  3. Akar, Azâde. “Tezyini Sanatlarımızda Vazo Motifleri”. Vakıflar Dergisi. VIII. Ankara. 1969. 267-271.
  4. Arslan, Ayşegül. Edirne Üç Şerefeli Cami Haziresi Mezar Taşları. Ankara. 2007 (G.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
  5. Boşdurmaz, Nurcan. Bosna Hersek Mezar Taşları (Osmanlıdan Günümüze) Saraybosna, Mostar, Livno ve Glamoç. Haarlem, Netherlands. 2011.
  6. Boyraz, Şeref. Türkiye’de Mezar Taşı Sözleri. Ankara. 2003.
  7. Çakar, Gülşen. Bursa Emir Sultan Mezarlığı’ndaki 18. ve 19. Yüzyıl Mezar Taşları. Ankara. 2007.
  8. Çal, Halit. “İstanbul Eyüp’teki Erkek Mezartaşlarında Başlıklar”. Tarihi Kültürü ve Sanatıyla III. Eyüpsultan Sempozyumu Tebliğler (28-30 Mayıs 1999). İstanbul. 2000. 226- 241.
  9. Çal, Halit ve Çal, Özlem Ataoğuz. Kastamonu Atabey Gazi Camisi ve Türbesi Hazirelerindeki Mezar Taşları. Ankara. 2008.
  10. Çal, Halit ve İltar, Gazanfer. Giresun İli Osmanlı Mezar Taşları. Ankara. 2011.
  11. Çavuşoğlu, Halim. “Yugoslavya-Makedonya Topraklarından Türkiye’ye Göçler ve Nedenleri”. Bilig. Bahar/2007. Sayı: 41. 123-154.
  12. Çulpan, Cevdet. Serviler. Cilt: 1-2. İstanbul. 1961.
  13. Demirel, Muammer. “Türkiye‟de Bosna Göçmenleri”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 12/2. Erzurum. 2008. 285-306.
  14. Demirel, Muammer. “Türkiye’de Bosna Göçmenleri”, Perspectives on Ottoman Studies. Papers from the 18th Symposium of the International Committee of Pre-Ottoman and Ottoman Studies (CIEPO) at the University of Zagreb 2008. Berlin: LIT Verlag. 2010. 137- 156.
  15. Haksan, Mehmet Mermi. Yüzyıllar Boyunca Üsküdar. Cilt: 1. İstanbul. 2001.
  16. Kahraman, Kenan. Geçmişten Günümüze İnegöl. İstanbul. 1992.
  17. Kartal, Numan. İnegöl Folkloru. İnegöl. 1998.
  18. Küyel, Mübahat Türkel. “Ulemâ-i Kirâm ve “Tafra-Tehille”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 40. Ankara. 1999. 351-370.
  19. Halaçoğlu, Ahmet. Balkan Harbi Sırasında Rumeli’den Türk Göçleri (1912-1913). Ankara. 1995.
  20. Laqueur, Hans-Peter. Hüve’l-Baki, İstanbul’da Osmanlı Mezarlıkları ve Mezar Taşları. Çev. Selahattin Dilidüzgün. İstanbul. 1997.
  21. Mermutlu, Bedri ve Öcalan, Hasan Basri. Tarihi Bursa Mezar Taşları-I, Bursa Hazineleri. Yyy. Ty.
  22. Mujezinoviç, Mehmed. Islamska Epigrafika Bosne I Hercegovine. Knjiga II- Istocna I Centralna Bosna, Sarajevo. 1998.
  23. Oğuz, Burhan. Mezartaşlarında Simgeleşen İnançlar. İstanbul. 1983.
  24. Önkal, Ahmet. “Hicret”. TDVİA. 17. İstanbul. 1998. 458-462.
  25. Sekendiz, Serap. Yenikapı Mevlevihanesi Mezartaşlarına Sanatsal Eleştiri Açısından Bir Bakış. Ankara. 1998 (G.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim-İş Eğitimi Bölümü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).