Relational Space as the Expression of Social Range in Art
Öz
Sanatta Toplumsal Aralığın İfadesi Olarak İlişkisel Uzam
Toplumsal aralık; politik, ekonomik ve soysa-kültürel değişimlerle birlikte hali hazırda bulunan toplum yapısının yeniliklere ayak uyduramaması neticesinde, dönüşen toplum yapısı ile arasında oluşan mesafedir. Bu bağlamda toplumda oluşan boşluğu dolduran tampon kurumlardan biri olarak sanat devreye girmektedir. Nicolas Bourriaud İlişkisel Estetik eserinde 1990 sonrası sanatını sosyolojik açıdan değerlendirmekte ve ilişkisel sanatı, modern çağın toplum yapısında oluşan çatlakların yara bandı olarak görmektedir. Toplumsal yaraların ancak insani ilişkilerin arttırılması ile sarılacağından hareket etmektedir. Böylesi bir ilişki üzerine kurulan sanatın estetiği; izleyicinin katılımcıya, uzamın insani ilişkiler uzamına dönüşmesi ile anlam kazanmaktadır. Bu çalışmada toplumsal gelişmeleri ile uzam algısı ilişkisinden hareketle 1990 sonrası sanatının vardığı noktaya değinilmektedir. Uzam, toplumsal aralık ve ilişkisel uzam gibi kavramlarla ilişkisel sanat mercek altına alınmaktadır. İlişkisel uzam kavramı ön planda tutularak, uzama insani ilişkiler uzamı olarak yaklaşan sanatçılardan bazılarına yer verilmektedir. Günümüz sanatında toplumsal aralıktan doğan uzam algısının yeni estetik değeri ve ilişkisel örüntü üzerine kurulu bağlamlarının değerlendirilmesi hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler Uzam, toplumsal aralık, ilişkisel estetik, ilişkisel sanat, ilişkisel uzam
Abstract
Social range; It is the distance between the transforming society and the existing society due to the social structure's inability to keep up with the innovations along with the political, economic and socio-cultural changes. Art fillsthisgap in society. Nicolas Bourriaud evaluates post-1990 art in his Relational Aesthetics and sees relational art as a band-aid for the deteriorating social structure of the modern age. It acts that social wounds can only be healed by increasing human relations. Thus, aesthetic perception; transforms the viewer into a participant and the space into a space of human relations. This study examines post-1990 art with relational art contexts. Some of the artists who approach space as the space of human relations are included. It is aimed to evaluate the new aesthetic value of the perception of space arising from the social gap in today's art and its contexts based on the relational pattern.
Keywords Space, social range, relational aesthetics, relational art, relational space
References
- Antmen, A. (2014). 20. yüzyıl batı sanatında akımlar (6. baskı). İstanbul: Sel Yayıncılık.
- Art21. (01 Ocak 2023 tarihinde Games—PingPong, Billiards, and Chess — Art21 adresinden erişildi). Interview Games-Ping Pong, Billiards and Chess.
- Barret, T. (2014). Sanatı eleştirmek günceli anlamak (G. Metin, Çev.; 2. baskı). İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
- Barret, T. (2022). Sanat üretimi form ve anlam (E.B. Alpay, Çev. ; 1. baskı). İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
- Baudrillard, J. (2020). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.;13. baskı). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
- Bourriaaud, N. (2018). İlişkisel estetik(S. Özen, Çev.; 2. baskı). İstanbul: Bağlam Yayınları.
- Damish, H. (2012). Bulut kuramı (B. Şaman, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
- Elliot, A.,&Lemert, C. (2011). Yeni bireycilik küreselleşmenin duygusal bedelleri (B. Kıcır, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
- E-flux. (2015).Gabriel Orozco. https://www.e-flux.com/announcements/29922/gabriel-orozco/
- Erinç, S.M. (2013).Sanat sosyolojisine giriş. Ankara: Ütopya Yayınevi.
- Güven Ak, K. (2019). Bir karşılaşma anı olarak sanatta etkileşim. İdil Dergisi, 61 – Eylül, 1101–1110. https://doi.org/10.7816/idil-08-61-04
- Heinich, N. (2013). Sanat sosyolojisi (T. Arnas, Çev.). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
- Kırağ, M.B. (2006). Toplumsal yapı, toplumsal değişme. İstanbul: BağlamYayıncılık.
- Merleau-Ponty, M. (2020). Algılanan dünya (Ö. Aygün, Çev.; 6. baskı). İstanbul: Metis Yayınları.
- Oskay, F. (1992). Kültürel ve toplumsal değişme konusunda W. F. Ogburn’un görüşleri üzerine bir deneme. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Seminer Dergisi. İzmir. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/5625/1766
- Read, H. (2018). Sanat ve toplum. (E. Kök, Çev.). İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
- Sayın, Ü. (2017). Yeni fizik ve modern sanat. İstanbul: Tantra Akademi.
- Taburoğlu, Ö. (2021). Boşluk, aşırılık ve keyfilik (2. baskı). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
- Uzun, İ.M. (2019). Katılımcı sanat modeli ve ilişkisel estetik. Teorik Bakış Toplumbilim Dergisi, Sayı:13,
- Ünal, B. (2013). İlişkisellik Bağlamında Yeni Arayışlar. [Sanatta Yeterlik Sanat Çalışması Raporu, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Heykel Anasanat Dalı]. http://openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/2291/9981f6c1-83c4-4db6-adc2-5c85e5309bb7.pdf?sequence=1&isAllowed=y
- Weatherall, j. O. (2017). Boşluk hiçliğin tuhaf fiziği. (Ö. Tezer, Çev., 1. Baskı). Ankara: Buzdağı Yayınevi.
- van der Meulen, S. (02 Ocak 2023 tarihinde https://www.being-here.net/page/345/witness-and-presence-in-the-work-of-pierre-huyghe) adresinden erişildi). Huyghe's work and presence theory.
- Yılmaz, M. (2013). Modernden postmoderne sanat (2. baskı). Ankara: Ütopya Yayınevi.
- Zahm, O. (1997, Mart). Openings: Pierre Huyghe. Artforum İnternational Dergisi, 35 (7). https://www.artforum.com/print/199703/openings-pierre-huyghe-32868