Vol. 12 No. 107 (2023)

Research Article

Form and Design Features in the Production of Figuratory Ceramic Bibelot in the Selcuk Period

Published 2023-07-31

Cilt 12 Sayı 107 kapak

Öz

Selçuklu Dönemi Figüratif Seramik Biblo Üretiminde Form ve Tasarım Özellikleri

Bu araştırmada, 11. yüzyıl ile 13. yüzyıl arasında Büyük Selçuklu Devletinin hüküm sürdüğü Suriye ve İran bölgelerinde üretilmiş figüratif seramik bibloları konu alınmıştır. Bunlar kompozit silisli beyaz çamurdan yapılmış, farklı teknikler ile süslenmiş örneklerdir. Karşılaşılan örnekler arasında tekli insan figürleri, kuş, harpi, deve, aslan, süvari, boğa gibi figürler yer almaktadır. Araştırmada amaç, biblolarda karşılaşılan figür tiplerinde görülen form özelliklerini, tasarım yorumlamalarındaki yaklaşımları ve şekillendirme tekniklerini değerlendirmektir. Araştırmanın vardığı sonuçlardan biri Selçuklu seramik biblo üretiminde döküm tekniğinin kullanıldığı düşüncesidir. Bu düşünce, parçalı kalıpların birleşme yerlerinin gövde üzerinde bıraktığı izlere ve formların tasarım özelliklerine dayanarak geliştirilmiştir. Selçuklu kültür mirasının önemli parçasını oluşturan seramik bibloların ele alınması bir yandan o sanatı daha yakından tanımamıza olanak sağlarken diğer yandan günümüz seramik sanatının olanaklarının genişlemesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler Selçuklu sanatı, Selçuklu seramik sanatı, seramik biblo, üretim, form, tasarım

Abstract

In this research, the figurative ceramic bibelots produced in the lands of Syria and Iran, which were dominated by the Great Selcuk State, between the 11th and 13th centuries, are the subject. These are examples made of composite siliceous white clay and decorated with different decor techniques. Among the examples encountered, there are figures such as bird, harpy, camel, lion, cavalry, bull and single human figures. The aim of the research is to evaluate the form features seen in the figure types encountered in bibelots, approaches in design interpretations and forming techniques. One of the results of the research is the thought that the casting technique was used in the production of Selcuk ceramic bibelots. This idea was developed based on the traces left by the joints of the segmented molds on the body and the design features of the forms. The handling of ceramic bibelots, which constitute an important part of the Selcuk cultural heritage, will allow us to get to know that art more closely, and on the other hand, will contribute to the expansion of the possibilities of today's ceramic art.

Keywords Selcuk art, Selcuk ceramic art, ceramic bibelot, production, form, design

PDF (Turkish)

References

  1. Avşar, Lale (2010). Anadolu Selçuklu Saray Çinilerinde İnsan Figürü. Sanat Tarihi Anabilim Dalı Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  2. Avşar, Lale (2017). Selçuklu Seramik Sanatında Kalıp Kabartma. Konya: Kömen Yayınevi.
  3. Bahrami, Mehdi (1988). Gurgan Faiences. California: Mazda Publishers.
  4. Canby, R. Stella., Beyazit, Deniz., Rugiadi, Martina. ve Peacock, A.C.S (2016). “Court and Cosmos” The Great Age of the Seljuqs. New Haven ve Londra: Yale University Press.
  5. Curatola, Giovanni (2009). “Islam” Visual Encyclopedia of Art. Florence: Scala Group.
  6. Eravşar, Osman., Karpuz, Haşim., Dıvarcı, İbrahim., Kuş, Ahmet ve Şimşek, Feyzi (2014). “Büyük Selçuklu Mirası” Müzeler. İstanbul: Pasifik Ofset Ltd. Şti.
  7. Ettinghausen, Richard (1971). The Flowering of Seljuq Art. Metropolitan Museum Journal. Volume 3/1970, 113- 131.
  8. Fehervari, Geza (1973). “Islamic Pottery” A Comprehensive Study Based On The Barlow Collection. London: Faber and Faber Limited.
  9. Gibson, Melanie (2009). The Enigmatic Figure: Ceramic Sculpture from Iran and Syria c. 1150-1250. Transactions of the Oriental Ceramic Society. 73, 39-50.
  10. Grube, J. Ernst (1966). “The World of Islam” Architecture, Ceramics, Paintings, Rugs, Metalwork, Carvings. London: Paul Hamlyn Limited.
  11. Grube, J. Ernst (1994). “The Nasser D. Khalili Collection of Islamic Art” Cobalt and Lustre. London: The Nour Foundation.
  12. Kadoi, Yuka (2009). “Islamic Chinoiserie” The Art of Mongol Iran. Edinburg: Edinburg University Press Ltd.
  13. Migeon, Gaston., Saladin, Henri (2012). Art of Islam. New York: Parkstone Press International.
  14. Mülayim, Selçuk (1999). “Değişimin Tanıkları” Ortaçağ Türk Sanatında Süsleme ve İkonografi. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  15. Pancaroğlu, Oya (2007). “Perpetual Glory” Medieval Islamic Ceramics from The Harvey B. Plotnick Collection. Chicago: The Art Institute of Chicago.
  16. Rice, David Talbot (1975). Islamic Art. London: Thames and Hudson Ltd.
  17. Rogers, J. M. (2010). “The Art of Islam” Masterpieces from The Khalili Collection, London: Thames and Hudson Ltd.
  18. Taşkent, Ayşe (2012). Arnold Creswell ve Grabar Metinleri Bağlamında İslam Sanatı ve Oryantalist Yaklaşımlar Üzerine Bir İnceleme. Sosyoloji Dergisi. 24, 155-181.
  19. Watson, Oliver (1985). Persian Lustre Ware. London: Faber and Faber Ltd.
  20. Watson, Oliver (2004). “Ceramics from Islamic Lands” Kuwait National Museum The Al-Sabah Collection. London: Thames and Hudson Ltd.