Vol. 12 No. 107 (2023)

Research Article

The Usability of Plant Knitting in Art Movements: The Example of Kinetic Art

Published 2023-07-31

  • Nazan Özcan Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  • H. Feriha Akpınarlı Ankara Hacı Bayram Veli University image/svg+xml
Cilt 12 Sayı 107 kapak

Öz

Bitkisel Örücülüğün Sanat Akımlarında Kullanılabilirliği: Kinetik Sanat Örneği

Bitkisel Örücülük geleneksel sanatlar içerisinde yer alan ve literatür bilgilerine göre ilk el sanatları örnekleri olarak kabul edilen zanaattır. Barınma ihtiyacı ile başlayıp zamanın gereksinimlerine ve toplumsal özelliklere göre şekillenen bitkisel örücülük ürünleri, sepetler başta olmak üzere farklı formlarda biçimlendirilerek kullanılmıştır. Teknolojik gelişmeler ve lif sanatına bakış açısının değişmesiyle birlikte bitkisel örücülük teknik ve kullanım özellikleri değişim göstermiş ve zanaat ürünü olmanın dışında plastik sanatlar içerisinde de değerlendirilmeye başlanmıştır. Sanat akımlarında farklı form ve biçimlerde değerlendirilen ve zanaat-sanat birlikteliği ile oluşturulan eserler, Kinetik Sanat alanında çalışan sanatçıların da dikkatini çekmiş ve hareket algıları yaratılan eserler oluşturulmuştur. Kinetik sanatla tasarlanan bitkisel örücülük eserlerinde hareketin kendisi ve etkilerinin değerlendirildiği bu araştırma; kültürel mirasın sürdürülebilirliğine katkı sağlamak amacı ile ele alınmıştır. Araştırmada; Betimsel Tarama yöntemi ile zanaatın teknik özellikleri ve kullanım alanları incelenmiş, Görsel Analiz yöntemi ile kinetik sanat etkisiyle ortaya konulan sanat eserleri yorumlanmıştır. Optik yanılsamaların ve hareket algılarının yaratıldığı kinetik eserlerde sarma örgü ve alt-üst dokuma/örme tekniklerinin kullanıldığı, desen, renk ve form özelliklerine göre şekillendirildiği gözlenmiştir. Eserlerin obje formlarında oluşturulmasının yanında iç ve dış mekanlarda dekor unsuru olarak ya da mimari yapılarda strüktürel biçimler oluşturmak amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir. Üretimde kullanılan doğa dostu ekolojik malzemelerin istenilen şekillerde boyutlandırılabiliyor olması da bitkisel örücülük tekniklerinin kinetik sanatla uyumunu kolaylaştırmıştır. Zamansal sınırların ötesinde güncel sanatta anlam bulan bitkisel örücülük zanaatının farklı bakış açıları ile yorumlanmasının zanaatın güncelliğini korurken kültürel miras aktarımına da katkı sağladığı ve sürdürülebilir el sanatları içerisinde var olma mücadelesini de desteklediği belirlenmiştir. Teknolojik gelişmelerin hızla ilerlediği ve sanatsal faaliyetleri de etkilediği göz önünde bulundurulduğunda, gerçek hareketlerin ve devinimin dahil edildiği çalışmaların yapılabileceği araştırmada öneri olarak sunulmuştur. Tekniğin multidisipliner çalışmalara imkân vermesi bu öneriyi destekleyecek ve zanaatın sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır. Toplumsal değerlerin aktarımında zanaatı zaman kavramı ile uyumlu hale getirecek ve zanaatın sanatsal değerini artıracaktır.

Anahtar Kelimeler Geleneksel sanatlar, Bitkisel Örücülük, Tekstil Sanatı, Kinetik Sanat, Hareket

Abstract

Plant Knitting is a craft that is included in traditional arts and is accepted as the first examples of handicrafts according to literature information. Starting with the need for shelter and shaped according to the needs of the time and social characteristics, plant knitting products were shaped and used in different forms, especially baskets. With technological developments and the change in the perspective of fiber art, the technical and usage characteristics of plant knitting have changed and it has started to be evaluated in plastic arts as well as being a craft product. The works, which are evaluated in different forms and shapes in art movements and created with the combination of craft and art, have also attracted the attention of artists working in the field of Kinetic Art and works that create movement perceptions have been created. This research, in which the movement itself and its effects are evaluated in plant knitting works designed with kinetic art; It is addressed with the aim of contributing to the sustainability of cultural heritage. In the research; the technical features and usage areas of the craft were examined with the Descriptive Scanning method, and the artworks created with the effect of kinetic art were interpreted with the Visual Analysis method. It has been observed that in kinetic works where optical illusions and motion perceptions are created, winding knitting and over-under weaving/knitting techniques are used and shaped according to pattern, color and form features. In addition to being created in object forms, it has been determined that the works are used as decor elements in interior and exterior spaces or to create structural forms in architectural structures. The fact that the nature-friendly ecological materials used in production can be sized in desired shapes has facilitated the harmony of plant knitting techniques with kinetic art. It has been determined that the interpretation of the craft of plant knitting, which finds meaning in contemporary art beyond temporal boundaries, with different perspectives, contributes to the transfer of cultural heritage while maintaining the currency of the craft and supports the struggle for existence within sustainable handicrafts. Considering that technological developments are rapidly advancing and affecting artistic activities, it is presented as a suggestion in the research that studies involving real movements and motion can be carried out. The fact that the technique enables multidisciplinary studies will support this proposal and contribute to the sustainability of the craft. It will harmonize craft with the concept of time in the transmission of social values and increase the artistic value of craft.

Keywords Traditional Arts, Plant Knitting, Textile Art, Kinetic Art, Movement

PDF (Turkish)

References

  1. Akdemir, Nihan. “Tekstil Sanatında Gelenekselden Çağdaşa Biçimsel Değişim”. Art-e Sanat Dergisi, 9(17), (2016): 221-232.
  2. Akpınar, Alpaslan. “Tınguely ve Warhol Üzerinden Sanat Eseri Üretiminde Teknolojiye Yaklaşım Makine Yapmak ve Makine Olmak”. Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 20, (2019): 227-244.
  3. Akpınarlı, Hatice Feriha ve Özcan, Nazan. Sepetçilik. Geleneksel Meslekler Ansiklopedisi, Cilt 2. Ankara: T. C. Ticaret Bakanlığı, 2021.
  4. Akpınarlı, Hatice Feriha ve Aydın, Şengül. “Artvin İli Arhavi İlçesi Mısır Kapçığı Örücülüğü”, Akademik Sanat, 4(8), (2019): 50-65.
  5. Akpınarlı, Hatice Feriha and Başaran, Fatma Nur. “Chapter Twenty-Five The Importance and Place of Wicker Knitting In Traditional Turkish Arts. Knitting In Traditional Turkish”, Recent Advances In Social Sciences, (2018): 372-387.
  6. Akpınarlı Hatice Feriha, Tozun Hatice, Başaran Fatma Nur, Büyükyazıcı Meral, Ertürk Yaprak Pelin. Şanlıurfa El Sanatları ve Sözlü Kültür Malzemeleri. No: 36, Ankara: Şurkav Yayınları, 2012.
  7. Akpınarlı Hatice Feriha. Kızılderili Sepet Örücülüğü ve Türk Sepet Örücülüğü ile Ortak Özellikleri. VII. Milletlerarası Türk Halk Kültür Kongresi, Gaziantep, 2006.
  8. Atay Ayten. Örücülük, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1987.
  9. Auther, Elissa. “Classification and Its Consequences: The Case of" Fiber Art"”. American Art, 16(3), (2002): 2-9.
  10. Barzan, Jacques. “Science, the Glorious Entertainment: See Chapter 10, The Treason of the Artist”. Secker & Warburg. (1964): 475-478.
  11. Bequette, James W. “Traditional Arts Knowledge, Traditional Ecological Lore: The Intersection of Art Education and Environmental Education”, Studies in Art Education A Journal of Issues and Research, 48:4, (2007): 360-374.
  12. Bezirci, Zuhal. Göller Bölgesi’nde Bitkisel Dokumacılık ve Üretilen Hasır Dokumaların Bazı Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma. (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2007.
  13. Broudy, Eric. The Book Of Looms, A History of the Handloom from Ancient Times to the Present: London, 1979.
  14. Brunvand, Erik and Stout, Paul. Kinetic Art and Embedded Systems: A Natural Collaboration. In Proceedings of the 42nd ACM Technical Symposium On Computer Science Education, 323-328, 2011.
  15. Chen, Guang-Dah, Lın, Chih-Wei and Fan, Hsi-Wen. “The History and Evolution of Kinetic Art”. International Journal of Social Science and Humanity, 5(11), (2015): 922-930.
  16. Doble Rick. The Illustrated Theory of Paleo Basket-Weaving Technology. Academia Accelerating the World's Research, 2019.
  17. Doble Rick. Evidence That Paleolithic Hominins Lived In Close Association With Weaverbirds And Their Basket Making Skills. Researchgate Journal, s: 1-317. DOI: 10.13140/RG.2.2.28855.44965, 2020.
  18. Eager, Elizabeth Bacon. Fiber: Sculpture 1960–Present. The Journal of Modern Craft. 8:2, (2015): 251-258, DOI: 10.1080/17496772.2015.1057409.
  19. Gadney, Reg. Kinetic Art. Interdisciplinary Science Reviews, 42(1-2), (2017): 180-192.
  20. Gadney, Reg. Kinetic Art. Granta, 68(1231), 24–26, 1963.
  21. Gombrich, Ernst Hans. Sanatın Öyküsü. Çev. Erduran Ö., İstanbul: Remzi Kitapevi, 2014.
  22. Gürcüm, Banu Hatice ve Akpınarlı, Hatice Feriha. Bitkisel Örücülük Tekniklerinden Çit Örücülüğü: Şanlıurfa Örneği. 4. Uluslararası Gap Sosyal Bilimler Kongresi Bildiri Kitabı (İSBN 978-605-69877-5-5) 12. Uluslararası Türk Sanatı Tarihi ve Folkloru Kongresi. Şanlıurfa, 140-157, 2019.
  23. Gürcüm, Banu Hatice ve Özcan, Nazan. “Tekstil Tasarımında Geleneksel Çit Örücülüğü ile Form Arayışları”, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 5(24), (2016): 1195-1226.
  24. Gürtanın, Neriman. Türkiye’de Nebati Örücülükte Kullanılan Hammaddeler ve Bunlardan Yapılan Mamuller ile Bu Hammaddelerin Selüloz ve Alfa Selüloz Değerleri Üzerine Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1961.
  25. Kepa Yuri Nikitovich. Designer Concepts Of Eco Interior And Russian Wicker Furniture. Revista Geintec-Gestao Inovacao E Tecnologias, 11(4), 1694-1706, 2021.
  26. Okey Thomas. An Introduction to the Art of Basket-making, London, 2012.
  27. Özcan, Nazan and Akpınarlı, Hatice Feriha. “New Designs With 3d Printing In Basket Knitting Technique”. Journal Of World Of Turks/Zeitschrift Für Die Welt Der Türken, 13(3), (2021): 283-309.
  28. Özcan, Nazan ve Alp, Özlem. “Güncel Sanatta Tekstil Heykellerin Temsil Niteliği”. Art-e Sanat Dergisi, 13(25), (2020): 334-342.
  29. Özcan, Nazan. Fütürizm ve Çit Örücülüğünün Tekstil Tasarımında Tekstür, Strüktür ve Form Oluşumuna Etkileri. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara, 2017.
  30. Özcan, Nazan ve Gürcüm, Banu Hatice. Fütürizm Sanat Akımının Geleneksel Çit Örücülüğüne Yansımaları. II. Uluslararası Akdeniz’de Güzel Sanatlar Sempozyumu ve Kültür Sanat Çalıştayı (29.04.2017-01.05.2017), 2017.
  31. Özcan, Nazan ve Akpınarlı Hatice Feriha. Şanlıurfa Çit Örücülüğünün İncelenerek Yeni Tasarımlarda Uygulanabilirliği. V. International Turkic Art, Hıstory And Folklore Congress / Art Activities (13.04.2016-16.04.2016), 2016.
  32. Özer, Ahmet ve Akyüz, Uğurcan. “Kinetik Heykel Türleri”. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(29), (2017): 385-400. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1485534569.pdf
  33. Öztürk, İsmail. El Sanatlarının Turizm Açısından Önemi ve Kalite Sorunu. Kamu ve Özel Kuruluşlarla Orta Öğretimde, Üniversitelerde El Sanatlarına Yaklaşım ve Sorunları Sempozyumu Bildirileri (18-20 Kasım 1992, İzmir), Ankara, 367-374, 1994.
  34. Parkes, Amanda, Ivan, Poupyrev, and Hiroshi, Ishii. Designing Kinetic İnteractions for Organic User İnterfaces. Communications of the ACM, 51(6), 58-65, 2008.
  35. Poland, T. M., Emery, M. R., Ciaramitaro, T., Pigeon, E. and Pigeon, A. Emerald Ash Borer, Black Ash, And Native American Basketmaking. In: Freedman, Eric; Meuzil, Mark, eds. Biodiversity, conservation, and environmental management in the Great Lakes basin. Abingdon, UK: Routledge, 127-140, 2018.
  36. Porter, Jenelle. Fiber: Sculpture 1960 Present. New York: The Institute of Contemporary Art (ICA). 2014.
  37. Schick Kathy and Toth Nicholas. The Oldowan: Case Studies into the Earliest Stone Age. Stoneage Institute Publication Series, Schick, Kathy and Toth, Nicholas (Eds.). Stone Age Institute and Indiana University, Stone Age Institute Press, 2006.
  38. Sözen, Metin ve Tanyeli, Uğur. Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitapevi, 2012.
  39. Teiwes, Helga. Hopi Basket Weaving: Artistry in Natural Fibers, Chicago, 1996.
  40. Tok, Serkan. Seramiğin Kinetik Sanatta Kullanım Olanaklarının Araştırılması. (Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Eskişehir, 2019
  41. Torell, Vivake & Palmsköld, Anneli. “Dwelling in Craft: Introduction: A Call for Studies about Craft. Journal of American Folklore”, 133(528), (2020): 131-141.
  42. Uz, Nurbiye. “Sanatta Yeni Arayışlar ve Kinetik Heykel”. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), (2012): 1047-1056.
  43. Ünal Ünlükara, Miray. Kinetik Seramik Form ve Mekan. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara, 2019.
  44. Zaimoğlu, Ömer. “Orta Asya Şiğ (Kamış) Dokuma Sanatı”, Sanat Dergisi, (20), (2012): 129-135.
  45. Zeki, Semir and Lamb, Mathew.” The Neurology Of Kinetic Art”. Brain, 117(3), (1994): 607-636.
  46. URL-1 https://www.cnnturk.com/kultur-sanat/firavun-tutankamonun-gizemli-mezar-odasi?page=19 (Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  47. URL-2 https://arkeofili.com/thonis-heracleion-kentinde-mo-4-yuzyila-ait-meyve-sepetleri/ (Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  48. URL-3 https://kayiprihtim.com/haberler/arkeoloji/dunyanin-en-eski-dokuma-sepeti-israil/ (Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  49. URL-4 https://tr.wikipedia.org/wiki/Yurt_%28%C3%A7ad%C4%B1r%29#/media/Dosya:Gorskii_04412u.jpg(Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  50. URL-5 https://decorador.online/disenadores-destacados/alvaro-catalan-de-ocon/ (Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  51. URL-6 https://design-without-borders.eu/2020-3/project-details/alvaro-catalan-de-ocon-francesco-faccin/ (Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  52. URL-7 https://www.pollyadamssutton.com/portfolio.html (Erişim Tarihi: Mayıs 2023)
  53. URL-8 https://tomhuangstudio.com/portfolio/installation (Erişim Tarihi: Nisan 2023)
  54. URL-9 https://www.petlamp.org (Erişim Tarihi: Mayıs 2023)
  55. URL-10 https://design-without-borders.eu/2020-3/project-details/alvaro-catalan-de-ocon-francesco-faccin/(Erişim Tarihi: Mayıs 2023)
  56. URL-11 https://korakot.net/portfolio (Erişim Tarihi: Mayıs 2023)
  57. URL-12 https://www.matthias-studio.com/ (Erişim Tarihi: Mayıs 2023)
  58. URL-13 https://www.dailbehennah.com/section649345.html (Erişim Tarihi: Mayıs 2023)
  59. URL-14 https://www.dailbehennah.com/section649353_534440.html (Erişim Tarihi: Mayıs 2023)