Vol. 12 No. 107 (2023)

Research Article

Semiotic Analysis: Avant-Garde Versus Rebellious in the Character of Cruella (2021)

Published 2023-07-31

Cilt 12 Sayı 107 kapak

Öz

Cruella (2021) Karakteri Özelinde Avangard ve Asi: Göstergebilimsel Bir İnceleme

Medya ve eğlence sektöründe dünyanın en büyük şirketlerinden Walt Disney’in 101 Dalmaçyalı isimli animasyon filminin kötü kahramanı olarak bilinen Cruella de Vil, siyah-beyaz saçları ve farklı stili ile belleklerde yer edinen bir çizgi film karakteridir. Giydiği ve tasarladığı, sergilediği veya performe ettiği kostümlerle Disney’in en şık kötü’sü olma potansiyeline sahip bu karakterin 2021 yılında yönetmenliğini Craig Gillespie’in yapmış olduğu ‘Cruella’ isimli sinema filminde çocuk rolünde izleyici karşısına çıkması ve başından geçen olay örgüsü, sahnelerde yer verilen sembolik malzeme kullanımları, karakterler arası ilişki ve diyaloglar göstergebilimsel okuma yapma imkânı vermektedir. Araştırmada sanat ve yaratıcılık psikolojisi perspektifinden Cruella karakteri ele alınmış ve özgün bir semiyolojik analizi gerçekleştirilmiştir. Malefiz, Joker gibi postmodern dinamiklerle yeniden yorumlanan animasyon ve film karakterlerinden biri olarak Cruella’nın geleneksel imge dönüşümü, kötü-iyi, cadı-kahraman, yaşam-sanat gibi parametrelerdeki keskin sınırları ortadan kaldırmaktadır. Cruella’nın kostüm tasarımı ve performanslarında karakterin yaratıcılığını besleyen asi mizacı, Kanadalı psikiyatrist Eric Berne’nin Transaksiyonel Analizi’nde yer verdiği Çocuk Ego kavramı ile ilişkilendirilmekte, Dada’nın ve Dadaist yaklaşımları benimseyen avangard sanat yönelimleri üzerinden incelenmekte ve göstergebilimin eklemli örüntüsüne kazandırılmaktadır.

Anahtar Kelimeler Cruella, çocuk ego, Dada, avangard, kostüm-performans

Abstract

Cruella de Vil, known as the villain of the animated movie 101 Dalmatians by Walt Disney, one of the world's largest companies in the media and entertainment industry, is a cartoon character who is remembered for her black and white hair and different style. This character, who has the potential to be Disney's most stylish villain with the costumes she wears and designs, exhibits or performs, appeared as a child in the movie 'Cruella' directed by Craig Gillespie in 2021, and the plot, the use of symbolic materials in the scenes, the relationship and dialogues between the characters give the opportunity to make semiotic reading. Within the scope of this opportunity, the character of Cruella was analyzed from the perspective of art and creativity psychology, and a unique semiological analysis was carried out. As one of the animated and film characters reinterpreted with postmodern dynamics such as Maleficent and Joker, Cruella's traditional image transformation eliminates the sharp boundaries in parameters such as evil-good, witch-heroine, life-art. Cruella's rebellious temperament, which feeds the creativity of the character in costume design and performances, is associated with the concept of Child Ego in Canadian psychiatrist Eric Berne's Transactional Analysis, examined through the avant-garde art movements of Dada and Dadaist approaches, and brought into the articulated pattern of semiotics.

Keywords Cruella, child ego, Dada, avant-garde, costume-performance

PDF (Turkish)

References

  1. Adıbelli, Ramazan. "Mircea Eliade Üzerine Bir İnceleme". no. 2, Marife Dergisi, 2003, 257–61.
  2. Akış, Yasemin, Soren Kierkagaard’da Kaygı Kavramı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011.
  3. Akpınar, Bahar. "Zamanın Ruhu ve Dünyanın Ruhunda ‘Hortlaklar’ Kierkegaard’ın Penceresinden Ibsen". Yedi, cilt.5, 2011, sf. 37-42.
  4. Alemdar, S. "Postmoderni Haritalamak Üzere". İçinden Çağdaş Sanatta Postmodernizm Neo-avangardizm Sinizm. Editör: Rıfat Şahiner, (sf. 67-93). Ankara: Ütopya Yayınevi, 2020.
  5. Antmen, Ahu. Sanatçılardan Yazılar ve Açıklamalarla 20. yüzyıl Batı Sanatında Akımlar*. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2019.
  6. Arpacı, Murat. "Cinsiyet, Kötülük ve Beden: Femme Fatale İmgesinin Kültürel İnşası". Fe Dergi, cilt.11, 2019, 140-154.
  7. Atakan, Nancy. Sanatta Alternatif Arayışlar. Çeviri: Z. Rona, İzmir: Karakalem Kitabevi, 2015.
  8. Ayaz Başımoğlu, Tuğba. "Geştalt Terapi Yaklaşımının Doğuşu". Geştalt Terapi Dergisi, cilt.1, 2020, sf. 9-56.
  9. Bailey, Jessica. "Cruella’s Costume Designer Needs to Release a Fashion Line" Grazia Magazine. 26 May 2021. https://graziamagazine.com/us/articles/cruella-costumes/ [Erişim tarihi:09.04.2023]
  10. Barrow, Giles & Newton, Trudi. Educational Transactional Analysis An International Guide to Theory and Practice, London: Routledge, 2015.
  11. Barthes, Roland. The Death of the Author. Three Essays, e-book. translated by R. Howard, 1972. http://www.ubu.com/aspen/aspen5and6/threeEssays.html#barthes Erişim Tarihi: 08.04.2023
  12. Barthes, Roland. Göstergebilimin İlkeleri. Çeviri: Berke Vardar & Mehmet Rifat, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1979.
  13. Barthes, Roland. Çağdaş Söylenler, Çeviri: Tahsin Yücel. İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları, 1990.
  14. Barthes, Roland. Göstergebilimsel Serüven, Çeviri: Mehmet Rifat & Sema Rifat, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1993.
  15. Barthes, Roland. Moda Sistemi. Çeviri: Ayşe Meral, İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2021.
  16. Bayav, Deniz. "Resimde Göstergebilim, Çocuk Resimlerinin Göstergebilimsel Çözümlenmesi (İlköğretim 8.sınıf). [Doktora Tezi] İstanbul: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı, 2006.
  17. Bayburtlu, Irmak. "Giyim Modasında Aykırı Söylemler ve Kütle Beğenisi İlişkisinde Bireşim Tarzlar." Yıldız Journal of Art and Design, cilt.6, 2019, sf. 70-88.
  18. Berne, Eric. Herkes İçin Psikiyatri ve Psikoanaliz Rehberi. Çeviri: Emre Kapkın. İstanbul: Yaprak Yayınları, 1988.
  19. Berne, Eric. İnsanların Oynadığı Oyunlar. Çeviri: Handan Ünlü Haktanır. İstanbul: Diyojen Yayıncılık, 2022.
  20. Berryman, Ashleigh. "Punk is Dada". AshleighBerryman, 4 November 2010. https://ashleighberryman.wordpress.com/2010/11/04/punk-is-dadaism/ [Erişim tarihi: 10.04.2023]
  21. Bertrand, Denis. "Précis de sémiotique littéraire." French Studies, vol. 55, issue.3, 2000, pp. 439-440.
  22. Bircan, Ufuk. "Roland Barthes ve Göstergebilim." Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, cilt.13, no. 26, 2013, sf.17- 41.
  23. Biro, Matthew The Dada Cyborg Visions Of The New Human İn Weimar Berlin, London: University of Minnesota Press, 2009.
  24. Bostan, Ayşe Dilara. "Sinemaya Jungiyen Yaklaşım: Kırmızı Animasyonunun Arketipsel Analizi." RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, cilt.28, 2022, sf. 309-323.
  25. Botz-Bornstein, Thorsten. "Etno-rüyadan Hollywood'a: Schnitzler'in Rüya Romanları, Kubrick'in Gözü Tamamen Kapalı'sı ve "Yersiz Yurtsuzlaşma" Meselesi." İçinden. Filmler ve Rüyalar Tarkovski, Bergman, Sokurov, Kubrick ve Wong Kar-Wai. İstanbul: Metis Yayıncılık. 2011.
  26. Burger, Jerry. Kişilik Psikoloji Biliminin İnsan Doğasına Dair Söyledikleri Çeviri: İnan Deniz & Erguvan Sarıoğlu. İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2006.
  27. Calvert, Robyne Erica. "Fashioning the Artist: Artistic Dress in Victorian Britain 1848-1900", [Doctoral Dissertation] University of Glasgow, Scotland, 2012.
  28. Cambridge Dictionary (2023) Punk. Cambridge University Press & Assessment 2023 https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/punk [Erişim tarihi: 08.04.2023]
  29. Cauly, Olivier. Kierkegaad. Çeviri: Işık Ergüden. İstanbul: Dost Kitabevi, 2006.
  30. Connoly, Rachel. "How the Villain Origin Story Invaded Pop Culture. " ArtReview. 9 July 2021. https://artreview.com/how-the-villain-origin-story-invaded-pop-culture-cruella-joker-nero/ [Erişim tarihi: 08.04.2023]
  31. Cornell, William F. "Ego States in the Social Realm: Reflections on the Theories of Pio Scilligo and Eric Berne." Transactional Analysis Journal, vol.45, issue.3, 2015, pp. 191-199.
  32. Costa, Mariana Fernandes & Soares, Jorge Coelho. "Livre Como Uma Borboleta: Simbologia e Cuidado Paliativo." Rev. bras. geriatr. gerontol. vol.18, issue.3, 2015, pp.631-641.
  33. Demirel, Turhan. "Outsider Art." Outsider Artland. 2015. http://www.outsider-artworld.com/ [Erişim tarihi: 21.07.2023]
  34. Elvan Erturan, Nihal. "Türk Plastik Sanatlarında Otodidakt ve Naif Sanat, Çocuk Yaratıcılığı (1950-1960)" [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 2001.
  35. Enes, Öznur. "Kendin Yap (Do It Yourself/DIY) Akımının Punk Alt Kültüründeki Giyim ve Aksesuarlar Bağlamında İncelenmesi." Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, cilt.12, no.1, 2022, sf. 395-412.
  36. Erdem, Serra. "Geçmişten Günümüze Dada Hareketi ve Modern Tasarım Sanatına Etkisi." Sanat ve Tasarım Dergisi, cilt.24, 2019, 127-141.
  37. Erman, Deniz Onur. "Çarpıcı Örnekler Üzerinden Ham Sanatı Anlamak." Sanat Yazıları, no.40, 2019, sf.121-139.
  38. Farthing, Stephan. Sanatın Tüm Öyküsü. Çeviri: Firdevs Candil Çulçu & Gizem Aldoğan. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2017.
  39. Fatihah, Nadyatul & Mustofa, Ali. "Archetypes & Self-Realization in Disney’s Cruella (2021) Movie: Jungian Psychoanalysis." Tell: Teaching of English Language and Literature Journal, vol.10, issue.1, 2022, pp. 36-50.
  40. Fawkes, Johanna. "Performance and Persona: Goffman and Jung’s aApproaches to Professional Identity Applied to Public Relations." Public Relations Review, vol.41, 2015, pp.675–680.
  41. Friedman, Ken. Introduction: A Transformative Vision of Fluxus. The Fluxus reader, London: Academy Editions, 1988.
  42. Friedman, Ken. "Twelve Fluxus İdeas." The Radical Designist, 2007, pp.3-27. http://unidcom.iade.pt/radicaldesignist/wp-content/uploads/2015/07/001_07.pdf [Erişim tarihi: 21.07.2023]
  43. Foucault, Michel. Kelimeler ve Şeyler İnsan Bilimlerinin bir Arkeolojisi. Çeviri: Mehmet Ali Kılıçbay. İstanbul: İmge Kitabevi, 2001.
  44. Gillespie, Craig. (Yönetmen). (2021). Cruella [Film]. ABD: Walt Disney.
  45. Gleize, Jean-Marie. "D Dada." İçinden. İsyankar Yüzyıl Yirminci Yüzyılın Başkaldırı Sözlüğü. Çeviri: İsmail Yerguz, Editör: Emmanuel de Waresquiel, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2004.
  46. Greene, Liz & Sasportas, Howard. The Inner Planets - Building Blocks of Personal Reality. York Beach, Maine: Samuel Weiser, Inc. (York Beach, ME), 1993.
  47. Grobbelaar, Denise "The Child Archetype." Jungian Analyst. 2 Februrary 2020, http://www.denisegrobbelaar.com/blog/the-child-archetype [Erişim tarihi: 28.09.2023]
  48. Gülcan, Cem. "Psikolojik Tipler Ve Jung Psikolojisi Üzerine Bir Değerlendirme." Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.12, no.23, 2020, sf. 566-579.
  49. Habip, Bella. Kültür ve Psikanaliz Sinema, Edebiyat ve Güncelin Psikanalizi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2021.
  50. Harris, Jennifer. "Guerilla Art, Social Value And Absent Heritage Fabric." International Journal of Heritage Studies, vol.17, issue.3, 2011, pp.214–229.
  51. Harris, Bud. Becoming Whole: A Jungian Guide to İndividuation. Asheville: Daphne Publications, 2016.
  52. Hay, Julie. Eğitmenler İçin Transaksiyonel Analiz. Çeviri: Muzaffer Şahin & Olca Sürgevil Dalkılıç. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2015.
  53. Holt, Annie. (2020). "Costume in Performance: Materiality, Culture, and the Body Donatella Barbieri, with a contribution by Melissa Trimingham (Bloomsbury Academic, London and New York, 2017)" Theatre and Performance Design, vol 6, issue.1-2, 2020, pp.191-193.
  54. İnceoğlu, Seher. "Sosyal ve Kültürel Boyutuyla Efemera." [Doktora Tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019.
  55. Johnsson, Roland. "Transactional Analysis Psychotherapy: Three Methods Describing a Transactional Analysis Group Therapy." [Doctoral Thesis (compilation), Department of Psychology]. Department of Psychology, Lund University, Sweden, 2011.
  56. Kabalcı, Ece Serrican. "Sonsuza Kadar Çocuk Kalmak: Ebedi Çocuk/ Puer Aeternus Arketipi Bağlamında Ahmet Cemil." The Journal of Academic Social, cilt.7, no.93, 2019, sf. 150-160.
  57. Karaca, Gülçin. "Simülasyon Etkisinde Resim Sanatı" [Yüksek Lisans Tezi] Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, 2011.
  58. Kaya, Nihan. "Yaratıcılık ve Sembolik Çocuk." 2020. https://www.youtube.com/watch?v=ZC2nP4wx4Rg&t=123s [Erişim tarihi: 08.04.2023]
  59. Kaya, Nihan. Fildişi Kuyu Psikanalitik Edebiyat Eleştirisi ve Kadın. Editör: A. Duru Karadağ. İstanbul: İthaki Yayınları, 2018.
  60. Kayalar, Murat. "Transaksiyonel Analizin Etkili Takım Oluşturmada Kullanılması." Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt 7, no.1, 2002, sf. 265- 275.
  61. Keen, François. "Punk." İçinden. İsyankar Yüzyıl Yirminci Yüzyılın Başkaldırı Sözlüğü. Editör: Emmanuel de Waresquiel, Çeviri: İsmail Yerguz, İstanbul: Sel Yayıncılık, sf.516-519, 2004.
  62. Kırel, Serpil & Bostan, Ayşe Dilara. "Postmodern Dönem Disney Prenses Anlatılarında İnşa Edilen Kadın Temsilerinin Moana Örneği Üzerinden İncelenmesi." TRT Akademi, cilt.3, no.5, 2018, sf. 6-27.
  63. Kierkegaard, Soren. Etik-Estetik Dengesi. Çeviri: İbrahim Kapaklıkaya. İstanbul: Ağaç Kitabevi, 2009.
  64. Kol, Mustafa. "Prosper Mérimée’nin Kaleminde Mitleşen ve Karşı Konulmaz Bir Kadın Karakter: Carmen." International Journal of Filologia (IJOF), cilt.5, no.7, 2022, sf. 56-69.
  65. Lindley, Daniel A. "Dreams of past existence: The archetypal child." The Wordsworth Circle, vol. 20, issue.1, 1989, pp. 56–60.
  66. Lynton, Nobert. Modern Sanatın Öyküsü. Çeviri: Cevat Çapan & Sadi Öziş, İstanbul: Remzi Kitabevi, 2004.
  67. Nguyen, Stacey. "Disney Already Has a Cruella Sequel in the Works, and Yes, Emma Stone Is Returning." Popsugar Entertainment, 28 May 2021. https://www.popsugar.com/entertainment/cruella-will-there-be-sequel-48345258 [Erişim tarihi: 08.04.2023]
  68. Online Etymology Dictionary, “Ephemera”. https://www.etymonline.com/search?q=ephemera [Erişim tarihi: 09.04.2023]
  69. Özdemir, Engin. "Gösterge Birlikteliklerinin Anlamlı Dizgelere Dönüşümünü “Alımlama” Kavramı ve R. Barthes’ın Göstergebilimsel Serüveni Işığında Tartışmak." Disiplinler Arası Dil Araştırmaları Dergisi, cilt. 5, no. 5, 2022, sf.118-151.
  70. Perls, Fritz. The Gestalt Approach and Eye Witness to the Therapy. USA: Science and Behavior Books, 1973. https://psycnet.apa.org/record/1974-01542-000 [Erişim tarihi: 09.04.2023]
  71. Philips, Todd. (Yönetmen). (2019). Joker [Film]. ABD: DC & Warner Bros.
  72. Pisalo, Alex. "The Punk Art Movement." ArtDiction, 25 June 2020. https://www.artdictionmagazine.com/the-punk-art-movement/ [Erişim tarihi:11.04.2023]
  73. Rizky, Visca Mulya, Maulita, Hana Zhafira, Damayanti, Kurmia & Sari, Inten Permata. "The Meaning of Clothing in Disney Film ‘‘Cruella de Vil” as Emma Stone Played by 2021." FORDETAK: Seminar Nasional Pendidikan: Inovasi Pendidikan di Era Society 5.0, 15 March 2022, In. Proceeding Book, pp.651-658.
  74. Rønning, Joachim. (Yönetmen). (2019). Maleficent: Mistress of Evil [Film]. ABD: Walt Disney.
  75. Russel, Tom. "Emma Stone Being Considered For ‘Cruella De Vil’" Film News. Conversations About Her. 7 Jan 2016. https://conversationsabouther.net/emma-stone-being-considered-for-cruella-de-vil-film-news/[Erişim tarihi: 08.04.2023]
  76. Rutli, Evren Erman. "Derrida’nın Yapısökümü." Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, cilt.5, 2016, sf. 49-68.
  77. Sambur, Bilal. Bireyselleşme Yolu-Jung’un Psikoloji Teorisi. Ankara: Elis Yayınları, 2005.
  78. Saybaşlı, Nermin. Sanat Sahada Görsel Kültür Çalışmalarında Etnografik Bilgi. İstanbul: Metis Yayıncılık, 2017.
  79. Sinematris. "Cruella." Sinematris podcast. June 2021. https://open.spotify.com/episode/5eC3Dkc547ZRagHD2Ouetm?si=8d79c9a4945b4661 [Erişim tarihi: 11.04.2023]
  80. Singh-Kurtz, Sangeeta. "Evil Girlboss Not to Be Crossed." The Cut Movies, 17 Feb. 2021. https://www.thecut.com/2021/02/emma-stone-is-a-she-e-o-joker-in-disneys-new-cruella.html [Erişim tarihi: 08.04.2023]
  81. Smith, Michelle. "Who’s afraid of Cruella de Vil? New stories are humanising female villains of old." The Conversation, 25 May 2021. https://theconversation.com/whos-afraid-of-cruella-de-vil-new-stories-are-humanising-female-villains-of-old-161188 [Erişim tarihi: 11.04.2023]
  82. Smith, Owen. "Avant-gardism and the Fluxus Project." Performance Research, vol.7, issue.3, 2002, pp.3- 12.
  83. Solomon, Carol. "Transactional Analysis Theory: the Basics." Transactional Analysis Journal, vol.33, no.1, 2003, pp. 15-22.
  84. Somer, Nihal. & Keskin, İshak. "Bir Bilgi Kaynağı Olarak Efemera ve Türleri." Bilgi Dünyası, cilt.13, no.2, 2012, sf. 437-456.
  85. Somosoediro, Ghinaa Andhrea Sigid. "Revenge in Disney’s Cruella Movie (2021) Directed by BY Craig Gillespie: A Feminist Approach." [Skripsi thesis] Indonesia: Universitas Muhammadiyah Surakarta, 2022.
  86. Temel, Öykü. "Sanatın Asi Çocuğu: Dada." KafkaKampüs. 29 Aralık 2021. https://www.kafakampus.com/sanatin-asi-cocugu-dada/ [Erişim tarihi:11.04.2023]
  87. Todorović, Tijana, Čuden, Alenka Pavko, Košak, Karin, & Toporišič, Tomaz. "Language of Dressing as a Communication System and Its Functions – Roman Jakobson’s Linguistic Method." Fibres & textiles in Eastern Europe, vol.25, 2017, issue.5, pp.125-133.
  88. Yaldızbaş, Kübra Nur & Alp, Kafiye Özlem. "Zeynep Tosun’un “Apasas; The city of the Mother Goddess” İsimli Koleksiyonundan Seçilen Giysilerin Göstergebilimsel Analizi." International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, cilt.8, no.62, 2022, sf.1364-1378.
  89. Yıldırım, Esra. "Banksy, Otorite ve Sanat." İdil Dergisi, cilt.8, no.54, 2019, sf.175-180.
  90. Yıldız, İpek Ebru. "Postmodern Kavramı Üzerine." İçinden. Çağdaş Sanatta Postmodernizm Neo-avangardizm Sinizm (sf.19-32). Editör: Rıfat Şahiner. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2020.
  91. Yılmaz, Mehmet. Modernizmden Postmodernizme Sanat. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2006.
  92. Yöremen, Hande. "Akademi® Ödüllü Kostüm Tasarımcısı Jenny Beaven, Cruella’da 1970’ler Punk Stilini Yeniden Yaratıyor." İstanbul Gündemi Kültür-Sanat. 28 Haziran 2021. https://web.archive.org/web/20210628162809/https://istanbulgundemi.net/haber/akademi_odullu_kostum_tasarimcisi_jenny_beavan_cruellada_1970ler_punk_stilini_yeniden_yaratiyor-20992.html [Erişim tarihi: 10.04.2023]
  93. Yücel, Ece. "Barthes Ve Müellifin Ölümü Üzerine." İçinden. Çağdaş Sanatta Postmodernizm Neo-avangardizm Sinizm (sf.135-156). Editör: Rıfat Şahiner. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2020.
  94. Yüksel, Ayşe Baysan. "Bir Ütopya Olarak Gerilla Sanatı ve Gerilla Reklamcılığın Yarattığı Distopya." [Yüksek Lisans Tezi] İstanbul: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, 2010.
  95. Waquet, Dominique & Laporte, Marion. Moda. Çeviri: Işık Ergüden. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 2011.
  96. Wollen, Peter. Sinemada Göstergeler ve Anlam. Çeviri: Zafer Aracagök & Bülent O. Doğan. İstanbul: Metis Yayıncılık, 2020.
  97. Zengin, Ezgi. "Transaksiyonel Analiz Ego Durumlarının İletişime Etkisi Bağlamında “Ters Yüz” Filminin Analizi." Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.6, no.1, 2019, sf. 30-51.