An Examination of Social Realistic Film Posters in Turkish Cinema in Terms of Design Principles

Öz

Türk Sinemasında Toplumsal Gerçekçi Film Afişlerinin Tasarım İlkeleri Açısından İncelemesi

Sinema; sanat, bilim ve teknolojinin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan düşsel bir hikâyenin görsel bir yorumudur. Afişler ise düşsel ve görsel öğelerin iç içe geçtiği bu hikâyenin en kısa en çarpıcı özetidir. Sinemada tamamen hayal ürünü bir hikâye anlatılabileceği gibi yaşananları doğrudan aktaran gerçekçi senaryolarda yazılabilir. Toplumsal gerçekçi film afişlerinin konu edildiği bu çalışmada içerik olarak, toplumsal sorunların yansıtıldığı film afişleri ele alınmıştır. Türk sinemasında toplumsal gerçekçi film afişlerinin tasarım ilkeleri açısından incelenmesi adlı çalışmada bu afişlerin grafik tasarımın temel ilkelerine uyulup uyulmadığına cevap aranmıştır. Bunun yanı sıra toplumsal gerçekçi film afişlerinin filmin içeriğiyle ne kadar örtüştüğü ortaya konulmuş ve afiş tasarımında hangi tasarım tekniklerinin kullanıldığı incelenmiştir. İnceleme, 1960’lardan günümüze kadar olan toplumsal gerçekçi beş Türk film afişi ile sınırlandırılmıştır. Bu çalışmanın kuramsal çerçevesinin oluşturulmasında, “literatür tarama ve betimleme araştırma” yöntemi kullanılmıştır. Seçilen eserler çevrim içi kaynaklardan edinilmiştir. Araştırmaya konu olan afişlerin birçoğunda kullanılan tekniklerin dönemin şartlarına göre değişiklik gösterdiği gözlemlenmiştir. Bazı afişlerde grafik tasarım ilkelerine büyük ölçüde uyulduğu görülürken bazı çalışmalarda ise aynı hassasiyetin olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler Toplumsal Gerçekçi Afiş, Türk Sineması, Film Afişi, Grafik Tasarım