Vol. 11 No. 99 (2022)

Research Article

Unlimited Actions in Limited Spaces: The Representation of the Body Within the Scope of Pierre Bourdieu’s Habitus Concept

Published 2022-11-30

Cilt 11 Sayı 99 kapak

Öz

Sınırlı Mekanlarda Sınırsız Eylemler: Pierre Bourdieu’nun Habitus Kavramı Ekseninde Bedenin Temsili

Sanatsal varoluşun somut bir görüntüsü olan beden, 20. yüzyılda sanatsal yaratımın bir ereği haline gelmiş, yoğunlukla kadın sanatçıların sanat pratiklerinde kimliğin temsiliyetini sembolize ederek sanatçının eylemi neticesinde performansa dönüşmüştür. Sanatın başkalaştığı postmodern çağda yeni sanat artık düşünce üzerine temellendirilmiş, sanatçı ise bedenini düşüncenin alıcıya aktarılmasını sağlayacak şekilde sanat nesnesi olarak kullanmaya; politik, psikolojik, ekonomik, cinsel ve toplumsal kimlik üzerine sorgulamalar yapmaya başlamıştır. Bu bağlamda Shigeko Kubota, Marina Abramoviç, Carolee Schneemann, Ana Mendieta, Gina Pane, Hannah Wilke, Chris Burden, Yoko Ono, Yves Klein, Orlan, Stelarc, Claude Cahun, Yasumasa Morimura, Barbara Kruger, David Nebreda gibi öncü isimler sanat söylemlerini özne-toplum bağlamında performansa dönüştürmüşlerdir. Pierre Bourdieu’nun kavramsal gelişimi habitus’a göre, bireyin içinde yaşadığı toplumla birlikte şekillenen beden toplumdan ayrı düşünülemez. Dolayısıyla birey kendi bedeninde özümsediği nesnel varoluşla birlikte toplumsal habitusunu oluşturur. Bu araştırma da tarih boyunca insan bedeninin öznesi olduğu sanata ve sanatçıya yönelik sürecin göstergelerini Bourdieu’nun habitus kavramı ekseninde çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma örneklemi beden ve performans sanatının dünyadaki avangard temsilcileri arasından amaçlı örneklem doğrultusunda seçilmiş, bu sanatçıların bedensel eylemleri, toplum-beden ilişkisi ve açığa çıkan göstergeler bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler Performans sanatı, Pierre Bourdieu, habitus, toplum, beden

Abstract

Body, which is a concrete appearance of artistic existence, became a target of the artistic creation in the 20th century, predominantly symbolized the representation of identity within the art practices of female artists and as a result of the action of the artist turned into a performance. In the post-modern age where art experienced a metamorphosis, the new art has now been based on thought, while the artist has begun to use his/her body as an object of art so as to pass the thought onto the receiver and to make enquiries on political, psychological, economic, sexual and social identity. Within this context, the leading names such as Shigeko Kubota, Marina Abramoviç Carolee Schneemann, Ana Mendieta, Gina Pane, Hannah Wilke, Chris Burden, Yoko Ono, Yves Klein, Orlan, Stelarc, Claude Cahun, Yasumasa Morimura, Barbara Kruger and David Nebreda have transformed their artistic discourses into a performance within the framework of subject-society. According to Pierre Bourdieu’s conceptual development habitus, body which is molded together with the society in which the individual resides cannot be dissociated from the society. Therefore, the individual forms the societal habitus along with the objective existence assimilated within his/her body. This research in this respect aims to analyze within the scope of Bordieu’s habitus concept the indication of the process aimed at the art and the artist, whose subject has been the human body throughout the history. The research sample has been chosen in accordance with the purposive sampling from among the avant-garde representatives of body and performance art in the world and evaluated in line with the bodily actions of these artists, society-body relationship and the manifesting indications.

Keywords Performance art, Pierre Bourdieu, habitus, society, body

PDF (Turkish)

References

  1. Akkol, Nuray. “Acıyı Deneyimleme: Gina Pane Performansları”. idil, 50 (Ekim), 1229-1233, 2018. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1539258997.pdf
  2. Akkuş Gündüz, Yudum. “Postmodern Sanatta Bir Üretim Biçimi Olarak ‘Kendine Mal Etme’: Yasumasa Morimura Örneği”. idil, 86 (2021 Ekim): s. 1435–1445. doi: 10.7816/idil-10-86-02 https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1632075153.pdf
  3. Avşar-Karabaş, Pelin ve İşleyen, Fatih. “Performans Sanatının Doğuşu ve Günümüze Yansımaları”. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 2(2), 340-350, 2016.
  4. Balkır, Nur. “Bir Ana Mendieta Varmış, Bir Ana Mendieta Yokmuş”. STD, XXVII (1), 251-263, 2018.
  5. Bourdieu, Pierre Et Al. “Photography: A Middle-Brow Art”. Stanford: Stanford University Press Bourdieu, 1990.
  6. Breton, David Le. Acının Antropolojisi. Çev. İsmail Yerguz, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2010.
  7. Bunulday-Hasgüler, Solmaz. “Sanat ile Teknolojiyi Performansta Birleştiren Sanatçı: Stelarc”. MSGSÜ Sosyal Bilimler, (5), 39-49, 2012.
  8. Çelebi-Erol, Cansu. “Şiddet Temalı Kadın İmgesinin Çağdaş Sanata Yansımaları”. İdil. 5 (19), 193-214, 2016. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1446239195.pdf
  9. Huber, Jason Matthew. Pathopolitics: Feminist Performance Art, Biopolitics, and Affect in 1970s America. UC Irvine. ProQuest, 2017.
  10. Jones, Amelia. Body Art/Performing The Subject. London: University of Minnesota Press, 1998.
  11. Kahraman, Hasan Bülent. Cinsellik Görsellik Pornografi. İstanbul: Agora Kitaplığı, 2010.
  12. Kaplan, Merve ve Yardımcıoğlu Mahmut. “Alan, Habitus ve Sermaye Kavramlarıyla Pierre Bourdieu, Habitus”. Toplumbilim Dergisi, 1, 23-37, 2020.
  13. Martinez, Ezgi Hakan Verdu, Demiral, Akın. “Body As A Materıal In Art In The 20th-21st Centuries: Performance Art”. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 6(6), 180-200, 2014.
  14. Muraz, Özlem, Dokak, Hüsnü. “Çağdaş Sanatta Sanat Nesnesi Olarak Beden”. Fine Arts (NWSAFA), D0232, 14(2), 136-144. 2019.
  15. Palabıyık, Adem. “Pierre Bourdieu Sosyolojisinde Habitus', 'Sermaye' ve 'Alan' Üzerine”. Liberal Düşünce, 16(61-62), 121-141, 2011.
  16. Şahiner, Rıfat. Sanatta Postmodern Kırılmalar ya da Modernin Yapıbozumu. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi, 2008.
  17. Şenel, Elif. “Performans Sanatları ve Sanatçının Anlatım Aracı Olarak Beden”. İdil. 4(16), 161-182, 2015.
  18. Van Der Gaag, Nikki. “Feminizm: Dünyanın Neden Bu kelimeye Hala İhtiyacı Var?”. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2018.
  19. Viso, Olga, Guy Brett, Julia P. Herzberg, Chrissie Iles, and Laura Roulet. Ana Mendieta: Earth Body: Sculpture and Performance, 1972-1985. Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Smithsonian Institution, 2004.
  20. http://sanatokuma.blogspot.com/p/beden-sanat.html (Erişim Tarihi, 20.05.2022)
  21. https://dergipark.org.tr/en/pub/msgsusbd/issue/46968/589400 (Erişim Tarihi: 20.05.2022).
  22. https://www.dasbestelexikon.de/wiki/Ana_Mendieta
  23. http://sanatokuma.blogspot.com/p/beden-sanat.html(Erişim Tarihi, 20.05.2022)
  24. Ulusoy, E. N., Gören, Ö., Yıldırım, M. A., & Nalçakar, E. (2022). Sanatta Yeni Bedenler. (https://esikdergi.bilgi.org.tr/?p=14863 (Erişim Tarihi: 22.10.2022).
  25. Arkman, I. http://www.kargamecmua.org/dergi/sayi/27/3638 (Erişim Tarihi: 03.11.2022).
  26. Tokdemir, İ., M. (2016). Sanatta Acıyı Deneyimleme ve Eylemsel Mutilasyon http://kolajart.com/wp/2016/06/10/idil-mirata-tokdemir-sanatta-aciyi-deneyimleme-ve-eylemsel-mutilasyon-3/(Erişim Tarihi: 12.11.2022).
  27. https://manifold.press/yeryuzu-beden-sanati-ana-mendieta-nin-silueta-lari (Erişim Tarihi: 12.11.2022).
  28. https://dergipark.org.tr/en/pub/msgsusbd/issue/46968/589400 (Erişim Tarihi: 12.11.2022).