Reflection of Archaeological Finds on Works of Art in Culture Transfer
Öz
Kültür Aktarımında Arkeolojik Buluntuların Sanat Eserlerine Yansıması
Doğası gereği soyunun devamını sağlamak ve kültürünü sonraki nesillere aktarmak insanlığın en temel içgüdülerindendir. Toplumsal düzen oluşturmak ve devamını sağlama noktasında büyük bir birikime sahip olan toplumlar, bu birikimin gelecek kuşaklara aktarılması konusunda oldukça yoğun çaba harcamaktadırlar. Birçok disiplinin konusu olan “kültürel aktarım” ile ilgili yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Kültürel aktarım, tüm insan toplulukları tarafından bir varoluş alanı olarak görülmektedir. Geçmişin, günümüzden bakınca anlaşılabilmesi bakımından arkeoloji disiplininin çalışmaları önemli rol oynamaktadır. Arkeolojik buluntular, geçmişi anlamada ve geleceğe yönelik dersler çıkarmada önemli bir işlev üstlenirler. Dolayısı ile kültürel aktarım noktasında, bu buluntular ne kadar çok tanınır ve anlaşılır ise o kadar çok katkı sağlayacaktır. Kültürel mirasın aktarılması konusunda insanlık birçok metot ve yöntem denemiş ve denemeye devam etmektedir. Bu yöntemler içinde yer alan sanat yolu ile kültürel aktarımda da birçok sanat disiplininde (Edebiyat, sinema, plastik sanatlar, müzik vd.) çalışmalar yapılmaktadır. Arkeolojik buluntulardan ilham alarak eser üreten sanat disiplinleri kültürel aktarım ile ilgili etkili sonuçlar ortaya koymaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Kavramsal çerçeve doküman analizi ile oluşturulduktan sonra, arkeolojik buluntulardan ilham alarak plastik sanatlar alanında eser üreten sanatçılardan İhsan Çakıcı, Özdemir Yemenicioğlu ve Hasan Kıran’ın eserleri betimsel analiz tekniği ile incelenerek çözümlemesi yapılmıştır. İncelenen üç sanatçının sanat anlayışlarına bakıldığında kültürel simgeleri sıklıkla kullandıkları, bu öğeleri yaşadıkları toprakların binlerce yıllık hikayelerini anlatmak ve yeniden üzerine düşünmek için izleyiciye aktardıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler Kültür, sanat, sanat aktarımı, arkeoloji
Abstract
By its nature, it is one of the most basic instincts of humanity to ensure the continuation of its lineage and to transfer its culture to the next generations. Societies, which have a great experience in creating and maintaining social order, are making great efforts to transfer this accumulation to future generations. There are intensive studies on "cultural transfer", which is the subject of many disciplines. Cultural transfer is seen as a field of existence by all human societies. The studies of the discipline of archeology play an important role in understanding the past from the present. Archaeological finds play an important role in understanding the past and drawing lessons for the future. Therefore, in terms of cultural transfer, the more these finds are known and understood, the more they will contribute. Humanity has tried and continues to try many methods and methods for the transfer of cultural heritage. Studies are carried out in many art disciplines (Literature, cinema, plastic arts, music, etc.) in cultural transfer through art, which is among these methods. Art disciplines that produce works inspired by archaeological finds reveal effective results about cultural transfer. Qualitative research methods were used in the study. After the conceptual framework was created by document analysis, the works of İhsan Çakıcı, Özdemir Yemenicioğlu and Hasan Kıran, who were inspired by archaeological finds and produced works in the field of plastic arts, were analyzed by descriptive analysis technique. Considering the artistic understanding of the three artists examined, it was concluded that they frequently used cultural symbols and conveyed these elements to the audience in order to tell and rethink the thousands of years old stories of the lands they lived in.
Keywords Culture, art, reflection, archeology