ABOUT DELAIL’UL HAYRAT WITH INVENTORY NO. A.5767 IN THE IU (ISTANBUL UNIVERSITY) LIBRARY
Öz
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANESİ (İÜK) 5767 NUMARALI DELAİL’ÜL HAYRAT HAKKINDA
Delâil’ül-Hayrât, içerisinde Hz. Muhammed’e ve onun ehli beytine dua ve salavat ile bir takım hadîs-i şerîfler bulunduran ve Şazeliyye tarikatının Cezûlîyye kolunun koruyucusu olarak kabul edilen Şeyh Cezûlî tarafından kaleme alınan bir vird ve ezkar kitabıdır. Eserin mukaddimesinde eserde yer alan salavatı düzenli olarak okuyanların çok sevap kazanacakları, Hz. Peygamber (s.a.v.)’in şefaatine nail olacakları, günahlarının affına sebep olacağı, maddî ve manevi ihtiyaçlarının karşılanacağı bilgisine yer verilmiştir. Çalışmaya konu olan İÜK, A. 5767 envanter numarasına sahip olan Delâilü’l-Hayrât, kitap sanatları içerisinde yer alan tezhip sanatı özelliklerine göre incelenmiştir. Eserin cildi, serlevha sayfaları, unvan sayfası, bölüm başı tezhipleri, esma sayfaları ve hatime-ketebe sayfalarında tezyini alanların bulunduğu görülmüştür. Eser içinde bir kapalı mekânının bulunduğu bir tasvir ile Mekke- Medine tasvirlerinin bulunduğu dört varak yer almaktadır. Eserin tezyinatı incelendiğinde, S-C kıvrımları, kurdele, perde kornişi, kartuş ve bereket boynuzu gibi ayrıntılarından da eserin Türk Rokokosu özellikleri taşıdığı, eserde bulunan H.1294 (M.1877-1878) tarihinin de bunu destekler nitelikte olduğu görülmektedir. Eserin içindeki sayfa bölümlenmeleri bir cilt kabının zilbahar (zerbahar) formuna benzer şekilde çalışılmıştır. Müzehhibi ve mücellidi bilinmeyen Delâilü’l-Hayrât’a ait genel bilgiler ile tezhip dönemi ile ilgili bilgiler verilmiş; ehil kişi/kişiler tarafından özenle çalışılmış olduğu görülen bezenmiş alanların çizimleri yapılmış, cildi, motifleri, durakları ve çiçekleri analiz edilmiştir.\nAnahtar Kelimeler: Yazma eser, Delâil’ül-Hayrât, Tezhip Sanatı, Türk Rokokosu, 19.yüzyıl\n
Abstract
Delâil'ül-Hayrât is a book of dhikr and commemoration written by Sheikh Cezûlî, who is accepted as the protector of the Cezûlîyye branch of the Shazeliyya sect, which contains prayers and salawat and some hadith-i sherîfs for the Prophet Muhammad and his family. In the preface of the artwork, it is stated that they who regularly read the salawat in the artwork will gain a lot of good deeds, they will receive the intercession of the Prophet (pbuh-peace be upon him), their sins will be forgiven, and their material and spiritual needs will be met. Delâilü'l-Hayrât, which is the subject of the study, has an inventory number of A. 5767 of the IU Library, has been examined according to the features of illumination art in the book arts. It has been observed that there are areas of ornamentation on the book's binding, heading pages, caption page, section head illuminations, names pages and hatime-ketebe pages. In the artwork, there are a depiction with an indoor space and four foils with depictions of Mecca and Medina. When the decoration of the artwork is examined, it is seen that the artwork has Turkish Rococo features from the details such as S-C folds, ribbon, curtain cornice, cartridge and cornucopia, and the history of H.1294 (G.1877-1878) in the artwork also supports it. The page divisions in the artwork are studied like the zilbahar (zerbahar) form of a binding container. General information about Delâilü'l-Hayrât, of which illuminator and bookbinder is unknown, and information about the illumination period are given; drawings of the decorated areas, which seem to have been carefully studied by competent person(s), are analyzed, and their binding, motifs, pauses, flowers are analyzed.\nKeywords: Manuscript, Delâil’ül-Hayrât, Illumination Art, Turkish Rococo, 19th century\n