THE WATER MILLS AT THE VILLAGE SORGUN OF ERDEMLI
Öz
ERDEMLİ-SORGUN KÖYÜ SU DEĞİRMENLERİ
Bu çalışmada Mersin’in Erdemli İlçesi’ne bağlı Sorgun Köyü’nde bulunan su değirmenleri incelenmiştir. Mersin il merkezinin 35 km. batısında yer alan Erdemli; güneyde Akdeniz, kuzeyde Toros Dağları ile çevrilidir. Sorgun Köyü ilçe merkezinin kuzeyinde Toros Dağları’nın üzerine kurulmuştur. Köyün kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Arşiv taramalarında köye dair herhangi bir kayda rastlanmamıştır. Köyün tarihlendirmesine yönelik tek somut veriyi 1848 tarihli cami oluşturmaktadır. Bu bilgiden hareketle köyün 1848 yılından önce kurulduğu kabul edilebilir. Tarıma elverişli bir coğrafyaya sahip olan köy içerisinde çok sayıda doğal su kaynağı bulunmaktadır. Buna bağlı olarak köyün ekonomisi büyük oranda meyve ve sebze yetiştiriciliğine dayanmaktadır. Köyün su kaynaklarına sahip olması tarımın yanında su değirmenlerinin kurulmasına da imkân tanımıştır. Yapılan arazi çalışması neticesinde Sorgun Köyü’nde altı adet su değirmeni tespit edilmiştir. Değirmenlerden bir tanesi 1994 yılına kadar Sorgun Köyü’nün bir mahallesi (Küçük Sorgun) konumunda olan ancak bu tarihten sonra köy statüsü kazanan Toros Köyü’nde yer almaktadır. Değirmen, inşa edildiği tarihte Sorgun Köyü sınırları içerisinde olduğundan çalışmaya dâhil edilmiştir. Tespit edilen altı değirmenden üçü tamamen yıkılmıştır. Diğer üç değirmen de terk edilmiş ve yıkılmaya yüz tutmuştur. Bu çalışmayla en azından bugün kalıntıları ve izleri tespit edilebilen su değirmenlerini belgelemek ve bilim dünyasının dikkatine sunmak amaçlanmıştır.\nAnahtar Kelimeler: Erdemli, Sorgun Köyü, Toros Köyü, Su Değirmeni\n
Abstract
This study focuses on the water mills located at the village Sorgun in Erdemli. Being situated 35 kilometers west from the city center of Mersin, Erdemli is surrounded with Mediterranean Sea in south and Taurus Mountains in north. The village Sorgun has been founded on one of the upper plains at Taurus Mountains. Any data related with the emergence of the village is not available. Any recording on the village cannot be detected in archival scannings, too. Only data about dating the village seems to be the mosque dated to 1848. This reveals that the village was founded before this point. There are many springs in the village, which has a favorable geography for agriculture. Thus, the local economy depends on orcharding and vegetable gardening. The existence of springs in large quantities has enabled the water mills to be built. In surveys, totally six water mills have been detected at the village Sorgun. One of these is located at the village Toros, which was a district of the village Sorgun till 1994, but since then has been a separate village. This edifice has been included into the study as it was within the boundaries of the village Sorgun at the date it was constructed. Three of six water mills to have been detected are totally collapsed. The other three buildings are desolate and about to be collapsed. The main objective by this study is to document the water mills the remnants and traces of which can be observed and to draw the attention of scientific circles to these edifices. \nKeywords: Erdemli, the village Sorgun, the village Toros, Water mill\n