The “Iklık” Instrument in the Yoruk Turkmen of Teke Region
Öz
Teke Yöresi Yörük Türkmenlerinde Iklık Çalgısı
Yörük Türkmen zümrelerinin yaşadığı Teke yöresinde yapılan bu çalışmada, yörede Iklık çalgısı icrasıyla bilinen kişiler tespit edilerek çalgının üretim süreci, yapısal özellikleri, akordu, tel yapısı, frekans değerleri, icra repertuvarı ve icra tekniklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. İlk olarak, unutulmaya yüz tutmuş Iklık çalgısının, Orta Asya’dan Anadolu’ya, sonrasında da Teke yöresine kadar uzanan serüvenin anlatılmasında tarihsel yöntem uygulanmıştır. Araştırma, temelinde bir alan çalışması olup nitel araştırma modellerinden betimsel yöntem ile oluşturulmuştur. Iklık çalgısı özelinde hazırlanan bu araştırmada, Teke yöresi olarak bilinen Burdur, Antalya/Zerk ve Demirciler bölgesinde yaşayan icracılara, önceden belirlenen, yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir. Saha çalışmasında elde edilen performans kayıtları, icracıların doğal ortamlarında kaydedilmiştir. Bu süreçte, verilerin toplanması için katılımcı gözlem ve karşılıklı görüşme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler ve icracıların Iklık performansları, yaylı çalgılar icra teknikleri açısından incelenmiş, transkripsiyonu yapılarak detaylı bir şekilde analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler Teke yöresi, Yörük Türkmen, Iklık
Abstract
This study is a field study carried out in Teke region, where Yoruk Turkmen groups live. During the study, well known “Iklık” players in the region were determined, and it was aimed to reveal the production process, structural features, tuning-string-frequency values, performance repertoire and performance techniques of the instrument. First, the historical method was applied to describe the journey of this forgotten instrument from Central Asia to Anatolia and then to the Teke region. In the basis of the study, the descriptive research method, which is one of the qualitative research methods, was taken. In this research, which was prepared specifically for the "Iklık" instrument, predetermined semi-structured interview questions were asked to the performers living in the Teke region: Burdur, Antalya/Zerk and Demirciler. During the fieldwork, the performance recordings of the performers were recorded in their natural environment. In this process, participant observation and mutual interview methods were used. Recordings which were recorded from performers, in the field, were examined in perspective of string instruments performance techniques. These performances were notated and thus analyzed in detail.
Keywords Teke region, Yoruk Turkmen, Iklık