Vol. 11 No. 90 (2022)

Research Article

An Evaluation on Semih Balcıoğlu's Playing Card Designs

Published 2022-02-28

Cilt 11 Sayı 90 kapak

Öz

Düzlem Değiştiren Karikatür: Semih Balcıoğlu’nun Oyun Kâğıdı Tasarımları Üzerine Bir Değerlendirme

Oyun kâğıtları, orijini Çin’e dayanan en eski oyun araçlarından biridir. Yüzyıllar boyunca çeşitli boyutlar, malzemeler, renkler, semboller ve figürler ile üretilmişlerdir. Oyun kâğıtlarını, tasarım özelliklerine göre genel olarak standart ve standart dışı olarak sınıflandırmak mümkündür. Standart oyun kâğıtları, sadece oyun oynamanın bir aracıdır. Standart dışı oyun kâğıtları ise oynanmaktan ziyade, görülmek üzere üretilmişlerdir. Oyun kâğıdının iki yüzeyinin de resimlemeye elverişli fiziksel bir yapıda olması, bu standart dışı kâğıtların ortaya çıkması için bir fırsat olmuştur. Oyun kâğıtları bu nedenle, bir tasarımcı için adeta minyatür bir tuvaldir ve konu yelpazesi oldukça geniştir. Bu anlamda oyun kâğıtları, tasarımcılar için olduğu kadar koleksiyonerler ve müzeler için de ilgi çekici niteliktedir. Bu çalışmanın amacı, çok çeşitli illüstratif konu içeriklerine sahip olan ve bir tasarım nesnesi olarak üretilen oyun kâğıtlarının varlığına dikkat çekmek; bu bağlamda, karikatür sanatçısı Semih Balcıoğlu’nun oyun kâğıdı tasarımlarını değerlendirmek ve önemini vurgulamaktır. Oyun kavramı, oyun kâğıtlarının coğrafi orijini, oyun kâğıdı çeşitlerinin neler olduğu konusu araştırma soruları olarak belirlenmiştir. Çalışmada, literatür tarama yöntemi kullanılmış; Balcıoğlu’nun tasarımları, tasarım ilkeleri ve yöntemlerine göre değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler Oyun kâğıdı, Semih Balcıoğlu, karikatür, tasarım, illüstrasyon

Abstract

The playing cards are one of the oldest game tools which are originated in China. Over the centuries they have been produced with in a variety of sizes, materials, colors, symbols and figures. In general, it is possible to classify playing cards as standard and non-standard according to their design features. The standard playing cards are just a tool of playing games. However, the non-standard playing cards are produced to be seen rather than to be played. The fact that both sides of the playing card are in a physical structure suitable for illustration has been an opportunity for these non-standard cards to emerge. Therefore, the playing cards are a miniature canvas for a designer and the range of topics is quite wide. In this sense, the playing cards are interesting for collectors and museums as well as for designers. The aim of this study is to draw attention to the existence of playing cards which have a wide variety of illustrative content and are produced as a design object; in this context, the aim is to evaluate the playing card designs of the caricaturist Semih Balcıoğlu and to emphasize their importance. The concept of game, the geographical origin of the playing cards, the types of playing cards were determined as research questions. In the study, the literature review method was used; Balcıoğlu's designs were evaluated according to design principles and methods.

Keywords Playing card, Semih Balcıoğlu, caricature, design, illustration

PDF (Turkish)

References

  1. And, Metin. “İskambil Kâğıtları ve Tarih-Özellikle Memluk Kâğıtları.” Tarih ve Toplum Dergisi 25 (1986): 32- 37.
  2. And, Metin. Oyun ve Bügü. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2016.
  3. Armutçu, Emel. “Seramikten Karikatürler,” Hürriyet Gazetesi, 17 Mayıs 2003. Erişim 20 Şubat 2022, https://www.hurriyet.com.tr/gundem/seramikten-karikaturler-14741
  4. Balcıoğlu, Semih. Karikatürlü Oyun Kâğıtları. İstanbul: Cem Ofset, 1995.
  5. Becer, Emre. İletişim ve Grafik Tasarım. Ankara: Dost Yayınevi, 2015.
  6. Bevan, Becky. “Bone Playing Cards.” (29 Ekim, 2021). Erişim 05 Ocak 2022, https://www.wopc.co.uk/cards/bone-card
  7. Caillois, Roger. Man, Play and Games. Çev. Meyer Barash. Urbana and Chicago: University of Illinois Press, 2001.
  8. Christie, Joel. “Dead hand: Deck of 52 Most-Wanted Iraqi playing cards given to soldiers at the start of the war shows the fall of Saddam 'The Ace of Spades' Hussein's army”, Mail Online, 18 Ekim 2014. Erişim 25 Aralık 2021, https://www.newzit.com/setABframe.html
  9. Dummett, Michael. “15. Yüzyıl İtalyan Sanatında Gotik Bir Başyapıt, Visconti-Sforza Tarot Kartları.” P Oyun ve Sanat 31 (2003): 100-115.
  10. Gönüllü, Açelya Betül. “Resimsel ‘Anlatı Sanatı’ Yapıları Üzerine.” İdil Sanat ve Dil Dergisi 34.6 (2017): 1747- 1765.
  11. Huizinga, Johan. Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme. Çev. Mehmet Ali Kılıçbay. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2006.
  12. Husband, Timothy. The World in Play: Luxury Cards 1430–1540. The Metropolitan Museum of Art, 20 Ocak 2015-17 Nisan 2016. New York: distributed Yale University Press, 2015.
  13. Issiyev, Kuddus. "Uighur Script.” Erişim 20 Aralık 2021, http://the_uighurs.tripod.com/Scrpt.htm
  14. İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi, Taha Toros Arşivi (Ocak 1993), Barkod no: 001524687006.
  15. İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi, Taha Toros Arşivi (03 Nisan 1984), Barkod no: 001524714006.
  16. “İyi ki Doğdun Turhan Selçuk,” Cumhuriyet, 31 Temmuz 2020.
  17. Kayabal, Aslı. “A Master of Caricature” Skylife Dergi (Ocak 1995): 36-41.
  18. Kaynar Tanır, Ayben. “Baskıresim Eğitimine Yönelik Atölye Dışı Öğrenme Ortamları ve Öğrenme Materyalleri: Bir Eylem Araştırması Örneği,” Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi 17, (2017): 111-131.
  19. Koçak, Gülbin. “Sümer Silindir Mühür Resimleri” Sanatta yeterlik tezi, Anadolu Üniversitesi, 1996.
  20. Lustig, İgor. “Sanatta Oyun ve Hile,” P Oyun ve Sanat 31 (2003): 127-143.
  21. Mahir, Banu. “Topkapı Sarayı Müzesi’ndeki Memluk İskambilleri”, P Dünya Sanatı Dergisi 31 (2003): 116-125.
  22. Majer, Leo Aryeh. Mamluk Playing Cards. Ed. Richard Ettinghausen ve Otto Kurz. Leiden: E. J. Brill, 1971.
  23. Naci, Fethi. “Okumak, Okumamak Üzerine,” Cumhuriyet Gazetesi Kitap Eki, 01 Kasım 2001.
  24. Neyfakh, Leon. “An Ingenious New Way of Solving Cold Cases”. Slate-The Right Level Of Detail, (01 Şubat 2016). Erişim 25 Aralık 2021, https://slate.com/news-and-politics/2016/02/cold-case-playing-cards-are-an-ingenious-new-way-of-cracking-unsolved-crimes.html
  25. Schiller, İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine Bir Dizi Mektup. Çev. Melahat Özgü. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1990.
  26. Singer, Samuel Weller. Researches Into the History of Playing Cards and Printing. Londra: T. Bensley and Son,
  27. Songür Dağ, Elif. “Oyun Kartı İllüstrasyonları,” Grafik Tasarım 59 (2014): 62-64.
  28. Tekerek, Nurhan. “Oyun Kavramı’ndan Drama’ya Drama’dan Dramatik Eğitim’e,” Tiyatro Araştırmaları Dergisi 22 (2006): 47-73.
  29. Tomar, Cengiz. “İskambil Kâğıdının Tarihinde ‘Made in Türkiye’ Damgası,” Hürriyet Tarih, 27 Kasım 2002.
  30. Topuz, Hıfzı. Başlangıcından Bugüne Dünya Karikatürü. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1997.
  31. Townshend, Barney. “Salvador Dalí, Surrealist Playing Cards, 1967.” (15 Ekim, 2012). Erişim 25 Ocak 2022, https://www.wopc.co.uk/spain/salvador-dali
  32. Wintle, Simon. “Chinese Playing Cards.” (05 Nisan, 2003). Erişim 28 Aralık 2021, https://www.wopc.co.uk/china/
  33. Wintle, Simon. “Mamluk Playing Cards.” (26 Mart, 2001). Erişim 03 Ocak 2022, https://www.wopc.co.uk/egypt/mamluk
  34. Wintle, Simon “Myriorama.” (17 Şubat, 2022). Erişim 25 Şubat 2022, https://www.wopc.co.uk/games/myriorama
  35. Wintle, Simon. “Peter Flötner, c.1545.” (03 Temmuz, 1996). Erişim 02 Şubat 2022, https://www.wopc.co.uk/germany/flottner
  36. Wintle, Simon. “Schiller deck.” (27 Nisan, 2021). Erişim 15 Şubat 2022, https://www.wopc.co.uk/germany/wust/schiller
  37. Wintle, Simon. “Shakespeare 300th Anniversary.” (05 Şubat, 2012). Erişim 12 Şubat 2022, https://www.wopc.co.uk/goodall/shakespeare-300-anniversary
  38. Wintle, Simon. “Shakespearean” (13 Ağustos 2016) Erişim 27 Şubat 2022, https://www.wopc.co.uk/uk/waddingtons/shakespearean
  39. Yıldız Turan, Esra. “Schiller: Sanatın Oyunda Özgürlük Olarak Yansıması,” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23-2 (2019), 505-513.
  40. British Library, “Printing Landmarks.” Erişim 24 Aralık 2021. https://www.bl.uk/british-library-treasures/articles/printing-landmarks
  41. Deutsches Spielkartenmuseum/ Alman Oyun Kartı Müzesi, “Stuttgarter Kartenspiel.” Erişim 27 Aralık 2021. https://www.leinfelden-echterdingen.de/Startseite/Kultur/Spielkartenmuseum.html
  42. Deutsches Spielkartenmuseum/ Alman Oyun Kartı Müzesi, “Kartenspiel des Meisters P.W.” Erişim 27 Aralık 2021. https://www.leinfelden-echterdingen.de/Startseite/Kultur/Spielkartenmuseum.html
  43. FIDE-International Chess Federation, “About Fide.” Erişim 30 Aralık 2021. https://www.fide.com/fide/about-fide
  44. Internet Encyclopedia of Philosophy, “Michael Dummett.” Erişim 22 Aralık 2021. https://iep.utm.edu/dummett/
  45. Karikatürcüler Derneği, “Semih Balcıoğlu.” Erişim 15 Şubat 2022. https://www.karikaturculerdernegi.com/karikaturculerimiz/semih-balcioglu/
  46. Lot-Art, “Bres, Jean Pierre, Le livre joujou, 1837.” Erişim 10 Şubat 2022. https://www.lot-art.com/auction-lots/Bres-Jean-Pierre-Le-livre-joujou-1837/466-bre_jean-18.11.20-finarte
  47. TDK internet sözlüğü, “Karikatür.” Erişim 25 Şubat 2022. https://sozluk.gov.tr
  48. TDK internet sözlüğü, “Oyun.” Erişim 25 Aralık 2021. https://sozluk.gov.tr
  49. The International Playing-Card Society, “An Introduction.” Erişim 07 Ocak 2022. https://www.i-p-c-s.org/wp/an-introduction/
  50. The International Playing-Card Society, “Council.” Erişim 23 Aralık 2021. https://www.i-p-c-s.org/wp/council/
  51. Victoria & Albert Museum, “Miniature Playing Cards.” Erişim 05 Ocak 2022. https://collections.vam.ac.uk/item/O26813/miniature-playing-cards-card-game/