Vol. 10 No. 88 (2021)

Research Article

Memory and Space in Ayşe Erkmen's Artworks

Published 2021-12-31

Cilt 10 Sayı 88 kapak

Öz

Ayşe Erkmen’in İşlerinde Bellek ve Mekân

Mekâna özgü yerleştirmeleriyle bilinen Ayşe Erkmen, bazı çalışmalarında mekânın belleğinden faydalanarak işler üretmektedir. Sanatçı bu işlerinde mekânı, belleğiyle sanatın malzemesine dönüştürmektedir. Mekâna basit fakat sıra dışı müdahalelerde bulunarak mekânın geçmişini ve anılarını kavramaktadır. Dolayısıyla minimal bir gerçeklikle oluşturduğu işlerinde mekânın belleğine dokunmaktadır. Kendi deyimiyle “sanat olmak ile olmamak arasında” bir noktada duran sanatçının pratiği, yenilikçi bir yaklaşımla mekân ve bellek ilişkisini gündeme getirmektedir. Bu araştırmada sanatçının özellikle mekâna özgü işlerinde bellek ve mekân ilişkisi incelenmektedir. Dolayısıyla bu ilişkiyi, postmodern bir bağlamda ele alan sanatçının pratiği hakkında detaylı bir araştırma yapılmaktadır. Bu makalede amaçlanan, Ayşe Erkmen’in mekâna özgü işlerinden hareketle postmodern sanatta mekân ve bellek ilişkisi üzerine bir araştırma yapmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi benimsenmiştir. Makalede Ayşe Erkmen’in işlerinde mekân ve bellek ilişkisinin ütopik bir söylem içermediği, nostaljik bir duygu yaratmadığı halde minör anlatımlarla postmodern bir bağlam taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler Mekân, bellek, Postmodern sanat

Abstract

Ayşe Erkmen is known for her site-specific installations and she created some of her artworks by making use of memory of the space. In these works, the artist transforms the space with its memory into an art material. By making simple but extraordinary interventions to the space, she grasps the past and memories of the space. In this way, in her works she touches the memory of the space created with a minimal reality. In her own words, the practice of the artist, standing at a point "between being an art and not being an art", brings forward the relationship between space and memory with an innovative approach. This research examines the relationship between memory and space that is especially inherent in the artist’s site-specific works. Therefore, a detailed research is carried out on the practice of the artist, who deals with this relation ship in a postmodern context. The aim of this article is to conduct a research on the relationship between space and memory in postmodern art, based on Ayşe Erkmen’s site-specific works. In the research, document analysis method, which is one of the qualitative research methods, was applied. In the article, it has been concluded that the relationship between space and memory in Ayşe Erkmen's works does not contain an utopian discourse. Instead without creating a nostalgic feeling, this relationship carries a postmodern context with minor narratives.

Keywords Space Memory, Postmodern Art

PDF (Turkish)

References

  1. Erdemci, Fulya. Plan B: İmkânsız Kısa Devreler ve Mutlu Kazalar. İstanbul: İKSV ve Yapı Kredi Yayınları, 2011.
  2. Meschede, Friedrich. Ayşe Erkmen. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2008.
  3. Özdemir, Seda. Ayşe Erkmen: Çağdaş Sanat Pratiklerinde Mekân, Kavram ve Biçim İlişkisi. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Temel Eğitim Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2014.
  4. Öztürk, Serkan. Video ve Enstalasyon Sanatında Mekân Çözümlemeleri ve İzleyici İlişkisi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim-İş Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2011.
  5. Volk, Gregory. Plan B; Ayşe Erkmen İçin Dokuz Bölüm. Çev: E. Ünal. İstanbul: İKSV ve Yapı Kredi Yayınları. 2011.
  6. Marleu-Ponty, M. Algılanan Dünya Sohbetler. Çev: Ömer Aygün. İstanbul: Metis Yayınları. 2020.
  7. Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma. 2000.
  8. Lefebvre, Henri. Modern Dünyada Gündelik Hayat. Çev: Işın Gürbüz. İstanbul: Metis Yayınları. 1998.
  9. Bergson Henri. Madde ve Bellek. Çev: Işık Ergüden. Ankara: Dost Kitabevi, 2007.
  10. Assmann, Jan. Kültürel bellek: Eski Yüksek Kültürde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. Çev: Ayşe Tekin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2001.
  11. Halbwachs, Maurice. On Collective Memory. Chicago: The University of Chicago Press, 1992.
  12. Nora, Pierre. Hafıza Mekânları. Ankara: Dost Yayınları, 2006.
  13. Avcıoğlu, Seçil ve Sayar, Oya Akın. Kolektif Bellek ve Kentsel Mekân Algısı Bağlamında İstanbul Tuzla Köyiçi Koruma Bölgesi’nin Mekansal Değişiminin İrdelenmesi, İdeal Kent, Cilt 8, Sayı 22, 2016.
  14. Parmaksız, Pınar Melis Yelsalı. Belleğin Mekânından Mekânın Belleğine: Kavramsal Bir Tartışma, Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, 2019.
  15. Lefebvre, Henri. Mekânın Üretimi. Çev: Işık Ergüden. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2014.
  16. Proust, Marcel. Kayıp Zamanın İzinde: Swan’ların Tarafı. Çev: Roza Hakmen. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2008.
  17. Kuckkuck, http://ayseerkmen.com/works
  18. Bluish, http://ayseerkmen.com/works
  19. Plan B, http://ayseerkmen.com/works