Vol. 1 No. 5 (2012)

Research Article

Horse Figures in Contemporary Turkish Painting Art

Published 2012-12-20

  • Turan Başbuğ
Cilt 1 Sayı 5 kapak

Öz

Çağdaş Türk resim sanatında at tasvirleri

Türk kültürünün temel unsurlarından biri olan atın, ehlileştirilmesiyle yaşamın her alanında fayda sağlaması ona olan bağımlılığı arttırmıştır. At, Türkleri diğer dünya milletlerinden ayırmış, savaş meydanlarında üstünlük aracı olmuştur. Türkler atın etinden, sütünden, derisinden ve kemiklerinden faydalanmış, tarımda, bir yerden bir yere göçlerinde, şenlik, eğlence ve spor oyunlarında en büyük yardımcısı olmuştur. Gündelik yaşamın her alanına nüfuz eden atlı yaşam, atlı göçebe kültürünün doğmasına da yol açmıştır. Kaya-duvar resimlerinden, halı ve keçe sanatına, koşum takımından, bronz eşyalara, heykel sanatından, mezar taşlarına, minyatür resminden, çağdaş Türk resmine kadar sanatın her alanında, at hak ettiği övgüyü ve değeri Türk sanatçısından ziyadesiyle almıştır. Bu çalışmada, Çağdaş Türk Resim Sanatında At Tasvirleri konusu üzerinde inceleme yapılarak, geçmişte olduğu gibi günümüzde de at olgusunun Türk resmindeki varlığı belgelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler Türk Kültüründe ve Resim Sanatında At, Türk Resim Sanatı, Ressamlar, At Tasvirleri

Abstract

With the taming of the horse which is the basic elements of Turkish culture, the horse is availed in every field of life, thus dependency on the horse has been increased. The horse has separated the Turks from other nations and has become the tool of superiority at battles. The Turkish people have used the meat, milk, skin and bones of the horse; it has also been the greatest helper of them in agriculture, for their migration, festivals, carnivals and sport activities. Living with horses penetrating all fields of daily life has also led the occurrence of nomadic culture with horses. The horse has excessively given the praise and value that it deserves from Turkish artists in all branches of the art from rock- wall drawings to carpet and felt art, from harness to bronze goods, from sculpture art to gravestones, miniature paintings to contemporary Turkish painting.

In this study, the research upon the horse figures in Contemporary Turkish Painting Art has been done and the presence of the horse phenomenon in Turkish painting art, in our day as it was in the past, has been tried to be authenticated.

Keywords Horse in Turkish Culture and Painting Art, Turkish Painting Art, Artists, Art Figures

PDF (Turkish)

References

  1. Anonim (1987). Türkiye Jokey Kulübü Resim Yarışması Takvimi. İstanbul
  2. Anonim (1997). Türkiye Jokey Kulübü 3. Resim Yarışması 1997 Kataloğu. İstanbul.
  3. Anonim (1999). Türkiye Jokey Kulübü 4. Resim Yarışması 1999 Kataloğu. İstanbul.
  4. Anonim (2000). Mehmet Başbuğ. İstanbul: Emlak Sanat Galerisi Yayını.
  5. Anonim (2001). Rahmi Pehlivanlı “Renk Renk Türkiyem”. İstanbul: Emlak Sanat Galarisi Yayını.
  6. Anonim (2008). Mehmet Başbuğ “İstiklal Savaşı’ndan Kesitler Sergisi Kataloğu”. Konya.
  7. Başbuğ, Hayri (1986). Aşiretlerimizde At Kültürü. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
  8. Başbuğ, Mehmet (1990). XVI. Yüzyıl Minyatür Ustalarından Nakkaş Osman’ın Minyatürlerinde At Tasvirleri, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Resim Anabilim Dalı, Ankara.
  9. Başbuğ, Mehmet ve Başbuğ, Fatih (2007). Çin ve Uygur Resim Sanatında Gelenek Bilinci (1. Baskı). Kayseri: Laçin Yayınları.
  10. Berk, Nurullah (1974). Türkiye’de Resim ve Ressamlar. Hayat Tarih Mecmuası, sayı: 7, 35-43.
  11. Buharalı, Eşref (1990). Türklerde Matem Alametleri, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 65,149-159.
  12. Çay, Abdulhaluk M. (1990). Türk Milli Kültüründe Hayvan Motifleri I. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
  13. Çınar, Ali Abbas (1993). Türklerde At ve Atçılık. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  14. Çoruhlu, Yaşar (1993). Türk Sanatında Görülen Hayvan Figürlerine “Gök ve Yer” Sembolizmi Açısından Bir Bakış, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı:87, 17-42.
  15. Çoruhlu, Yaşar (2000). Türk Mitolojisinin Anahtarları. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  16. Deniz, Rasim (1987). Cönklerde Köroğlu Mahlaslı Şiirler, Sultan Baba ve Köroğlu. (4 Kasım 1976). Elazığ: Fırat Üniversitesi, Fırat Havzası Araştırma Merkezi Yayını, 69-77.
  17. Elçin, Şükrü (1964). Türklerde Atın Armağan Olması. Türk Kültürü Araştırmaları, sayı: 1.
  18. Emiroğlu, Kudret ve Yüksel, Ahmet (2009). Yoldaşımız At. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  19. Erol, Turan (1995). Nazmi Ziya. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  20. Eröz, Mehmet (1985). Türk Topluluklarının Ölüm Adetleri Üzerine Bir Deneme, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 35, 56-68.
  21. Esin, Emel (2002). Türk Sanatında At, Türkler, c: 4
  22. Germaner, Semra (2006). Süleyman Saim Tekcan, 45. Sanat Yılı (1. Baskı). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  23. Giray, Kıymet (2000). Türkiye İş Bankası Resim Koleksiyonu (2. Baskı). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  24. Giray, Kıymet (2001). Nuri İyem (2. Baskı). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  25. Giray, Kıymet (2003). Cumhuriyet Dönemi Türk Resim Sanatından Örnekler. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Yayını.
  26. Giray, Kıymet (2004). Cumhuriyet’in İlk Ressamları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  27. Giray, Kıymet (2006). Orhan Peker. İstanbul: Beşiktaş Belediyesi Beltaş A.Ş. Sanat Yayınları
  28. Gönenç, Turgay (Güz / 1998). Orhan Peker’in Mahzun Atları. P Dergisi, sayı: 11, 132-147.
  29. İ. Berk (1999). Turan Erol (1. Baskı). İstanbul: Milli Reasürans T.A.Ş Yayınları.
  30. İnan, Abdülkadir (1966-1969). Dede Korkut Kitabında Eski İnançlar ve Gelenekler, Türk Kültürü Araştırmaları, sayı: III-IV-V-VI, 145-157.
  31. İslimyeli, Nüzhet (1967). Türk Plastik Sanatçıları Ansiklopedisi I. Ankara: Ankara Sanat Yayınları.
  32. İslimyeli, Nüzhet (1969). Türk Plastik Sanatçıları Ansiklopedisi II. Ankara: Ankara Sanat Yayınları.
  33. İslimyeli, Nüzhet (1971). Türk Plastik Sanatçıları Ansiklopedisi III. Ankara: Ankara Sanat Yayınları.
  34. Kafesoğlu, İbrahim (1984). Türk Milli Kültürü. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
  35. Karkın, Necmi (Mart 2007). Gerçekliğin Yalnızlık Yanılsaması. Artist, sayı: 3/76, 76- 77.
  36. Nemeth, Gyula (1962). Attila ve Hunları. (Çeviren: Şerif Baştav). İstanbul: A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya FakültesiYayını.
  37. Ögel, Bahaeddin (1989). Türk Mitolojisi I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  38. Ögel, Bahaeddin (1991). İslamiyet’ten Önce Türk Kültür Tarihi (4. Baskı). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  39. Özsezgin, Kaya (1982). Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi III. İstanbul: Tiglat Yayınları.
  40. Özsezgin, Kaya (1993). İbrahim Çallı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  41. Özsezgin, Kaya (2002). Cumhuriyetin 75. Yılında Türk Resmi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  42. Rahman, Abdulkerim (1996). Uygur Folkloru (Çevirenler: Soner Yalçın, Erkin Emet). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  43. Rasonyi, László (1971). Tarihte Türklük. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  44. Sevgen, Nazmi (1950). Anadolu’da Koyun ve At Motifli Mezar Taşları. Türk Dünyası, sayı: 8, 333-336.
  45. Sümer, Faruk (1983). Türkler’de Atçılık ve Binicilik, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, sayı: 24, 1-120.
  46. Şahin, Şayan Ulusan (2005/ Kış). Türk Kültüründe At Arabası (At Arabalarının Dili), Bilig, sayı: 32, 165-178.
  47. Tansuğ, Sezer (1995). Türk Resminde Yeni Dönem (4. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  48. Turan, Şerafettin (2000). Türk Kültür Tarihi (3. Baskı). Ankara: Bilgi Yayınevi.
  49. Turani, Adnan (2000). Dünya Sanat Tarihi (8.Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  50. Ural, Murat (1998). Avni Arbaş (1. Baskı). İstanbul: Milli Reasürans T.A.Ş Yayınları.
  51. Uraz, Murat (1978). Türk Mitolojisinde ve Folklorunda Atlar, Türk Folklor Araştırmaları, sayı: 348.
  52. Yardımcı, İlhan (1999). Kültür Köklerimiz Ata Sporlarımıza Toplu Bir Bakış, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 122, 171-176.