Vol. 10 No. 87 (2021)

Research Article

Stereotyping of Intellectual Space

Published 2021-11-30

Cilt 10 Sayı 87 kapak

Öz

Düşünce Mekânın Kalıplaşması

Bu makale bireysellik krizinden kaynaklı olan modern toplum yozlaşmasını ve bunun nedenlerini odağa almaktadır. Bunun için sanatın dönüşümü; kökenlerinden, modern dünyadaki uygulanış şekillerine kadar incelenmiştir. Bu bağlamda sanat; kapitalizmin, estetik hazzı kitleleri etkileyebilmek için ne şekilde işlettiğini göstermek amacıyla değerlendirilmiştir. Düşünce-mekânın kalıplaşması, Mold-city enstalasyonu üzerinden analize edilmiş, çağdaş sanat ile algı arasındaki ilişki araştırılarak somutlaştırılmıştır. Söz konusu ilişkiyi üçüncü kişilerin ekonomik getiriyi arttırmak için nasıl kullandıkları ve sanatçının modern toplumdaki işleviyle faaliyetlerinin sonuçları aynı çizgi üzerinde araştırılmıştır. Günümüzde sanat, manasını yitirerek bir tür yutan eleman haline gelmiştir. Bunun sebebi toplumda niteliğin değil miktarın değerleri kontrol edişidir. Bireyselleşme materyalleşme ile aynı anlama gelmeye başlamış, beraberinde sezginin ve yaratıcılığın yıkımını getirmiştir. Daha farklı bir deyişle anamalcı ilişkide satın alan birey ile satın alınan meta yer değiştirmiştir. Özüne yabancılaşan insan, kimliğini kitlede yitirerek geri kalanına ötekileşmiştir. Bireyler arasındaki bu ayrılık, değişiklik anlamına gelmemekle beraber nesne bazına indirgenerek tek tipleştirilmişlerdir. Sanat aynı zamanda bu toplumsal krizin hastalık belirtisi olarak kendisini göstermektedir. Öz ve biçim, modern dünyada kalite ve miktar olarak belirmektedirler. Bu yozlaşmanın meşrulaştırılması için dayatılan kontrol çizgileri, eski değerlerin yerine yenilerini koyarken sadece onları tek-tipleştirmekle kalmamış, onları aynı zamanda arke-tipleştirmiştir. Dolayısıyla kitlesel işletimin uygulandığı gerçek yer, vitrinler değil kolektif bilinçaltı yaşamıdır. Sanat ise, niteliklerinden dolayı bu alana doğrudan etki edebilme imkânına sahip olduğu için ideal bir enstrüman haline getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler birey, mekân, düşünce, kalıp, sanat

Abstract

This article takes aim at the degeneration of modern society and its causes originating from the crisis of individualism. For this, the transformation of art from its roots, to its application in the modern world, has been examined. Art has been used as an indicator to explore how capitalism utilizes esthetic pleasure in order to influence the masses. The immobilization of intellectual space has been analyzed through mold-city installation and concretized by delving into the relationship between human perception and contemporary artistic expressions. On the same line, how others are using this relationship for their economic benefit ensues and the function of the artist, the consequences of his practices upon modern society are explored. Today, art has lost her meaning and became an absorber. This is because of the quantity which controls the values but not the quality. The individualization started getting the same meaning as materialization, destructs creativity and intuition. In other words, the buyer and the purchased material changed places. Human, being alienated from himself, lost his identity in the mass then marginalized to the rest. The separation between those individuals doesn’t mean “difference” and they are stereotyped by materialization. The art shows itself as a symptom of this societal crisis. In the modern world, the essence and the shape show themselves as a quality and quantity. The control lines imposed in order to legitimating that degeneration, replace old values with new ones, not only by stereotyping but also archetyping these. In this way, the real place that the mass exploitation is applying is not the showcase but the collective subconscious life. So the art, because of its qualities, is able to affect directly that area, became like an ideal instrument.

Keywords individu, space, ıdea, mold, art

PDF (Turkish)

References

  1. Ayten, ALİ. Psikoloji ve din; Psikologların Din ve Tanrı Görüşleri. İstanbul: İz yayıncılık, 2006.
  2. David Bernard, Quantin Demolin. «Desire, purchasing, consumption:.» Revista Latinoamericana de Psicopatologia Fundamental 22.4 (2019): 710-724.
  3. Faivre, Hubert. Varoluşun yedi döngüsü. 1 ocak 2013-2014. Hubert FAİVRE. 12 aralık 2020. https://levolution.org/.
  4. Groenen, Marc. Le rôle de la lumière dans l'art des grottes au Paléolithique supérieur. Fransa: Presses de l’université de Pau et des pays de l’Adour, 2016.
  5. Guenon, Rene. Miktarın hükmü. Paris: Gallimard, 1945.
  6. Guénon, René. Modern Dünyanın Krizi. Paris: Bossard, 1927.
  7. İpşiroğlu, Nazan ve Mazhar İpşiroğlu. Oluşum Süreci İçinde Sanatın Tarihi. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2017.
  8. Janet, Jean Pierre. Psikolojik Otomatizm. Paris: Félix Alcan, 1930.
  9. Lalande, André. Teknik ve Kritik Felsefe Lugatı. Paris: Presses Universitaire de France, 2006.
  10. Le Brun, Anne. AUDE LANCELİN. ile «Sanat ve Kapitalizm». Özgür Tartışma. https://youtu.be/XGkBiEn-tCI. pts eylül 2018.
  11. Martin, Mérly. «Lüksün sanatı; tanınma süreci.» HAL. Archives ouvertes . fr. 10 Nisan 2015: 4.
  12. Ratouis, Olivier. «Le sens de la marche : Dans les pas de Walter Benjamin.» Les Annales de la recherche urbaine n. 57-58 (1992): 71-78.
  13. Sembol, Efe. İDEALARIN SANATSAL BOYUTTAKİ VARLIĞI. 30. Cilt 6. ANTALYA, aralık 2018.
  14. Stiegler, Bernard. Bernard STİEGLER: işbirlikçi ekonomi ve bireyselleşme SİEGLER (konferans). 14 Haziran 2013.
  15. Şenel, Alâeddin. İlkel Topluluktan Uygar Topluma Geçiş Aşamasında Ekonomik Toplumsal Düşünsel Yapıların Etkileşimi. Ankara: A.Ü.Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 1982.
  16. Teige, Karel. SANATIN PAZARI. Çev. MANUELA GERGHEL. Paris: editions Allıa, 2000-2005.
  17. Ülgen, Pınar. «ORTAÇAĞ AVRUPASINDA FEODAL SİSTEME GENEL BİR BAKIŞ.» Mukaddime 1.1 (2010): 3-4.
  18. Wittgenstein. Tractatus Logico Philosophicus. İstanbul: Metris yayınları, 1985.