Vol. 10 No. 85 (2021)

Research Article

The Hidden Voices of Two Separate Deficiencies 'a' and 'E' in the Context of Lipogram

Published 2021-09-30

Cilt 10 Sayı 85 kapak

Öz

Lipogram Bağlamında İki Ayrı Eksikliğin Gösterilmeyen Sesleri ‘A’ ve ‘E’

Deneysel edebiyata kuramsal bir çerçeve kazandıran, Oulipo grubu ve bu grubun kurucularından Fransız edebiyatçı Georges Perec’in lipogram yöntemi ile yazdığı içinde hiç “e” sesi geçmeyen; Kayboluş (La Disparition) romanı, yöntemin modern edebiyatta yeniden dikkat çekmesini sağlamıştır. Bu eser, uluslararası edebi kültürde de yazar ve okurları etkilemeyi başarmıştır. Türk edebiyatında da yakın dönem edebi eserlerde lipogram tekniği kullanılarak yazılan eserlerin sayısı her gün artmaktadır. Bu çalışmada; İsmail Pelit tarafından içinde hiç “a” sesi kullanılmadan yazılan Yoksul Metin ve Perec tarafından içinde hiç “e” sesi kullanılmadan yazılan Kayboluş romanı lipogram tekniğinin metnin anlamına katkısı bakımından karşılaştırmalı olarak incelenecektir.

Anahtar Kelimeler lipogram, deneysel edebiyat, Georges Perec, Kayboluş, İsmail Pelit, yoksul metin

Abstract

Lipogram is one of the widely known methods of experimental literature. This technique has regained its fame among modern literary works with the novel La Disparation. The Oulipo group, which brought a theoretical framework to experimental literature, and the novel La Disparition, written by the French literary writer Georges Perec, one of the founders of this group, with the lipogram method, with no "e" sound in it, made the method attract attention again in modern literature. This work has also succeeded in influencing writers and readers in international literary culture. In Turkish literature, new works are added every day to the number of works written using the lipogram technique in recent literary works. In this study; the novel Poor Text written by İsmail Pelit without using any “a” sound and La Disparation written by Perec without using any “e” sound in it will be examined comparatively in terms of the contribution of the lipogram technique to the meaning of the text.

Keywords lipogram, experimental literatüre, Georges Perec, La Disparition, İsmail Pelit, indigent text

PDF (Turkish)

References

  1. Akaş, Cem. “Yazınsal Bilgi” yi Geliştirme Biçimi Olarak Yazınsal Deneyler”. Dosya: Deneysel Edebiyat. Kitaplık Dergisi, İstanbul: YKY. 60 (2003): 43-47.
  2. Akdağ, Işık, Ayşe. Oulipo Teknikleri Çerçevesinde Bir Çeviri Çalışmasına Kültürel, Biçemsel ve Söylemsel Yaklaşım (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010.
  3. Bilir, Sırma. “Bir Çeviri Nesnesi Olarak Mekân ve “Biçem Alıştırmaları” Metni Üzerinden Disiplinler Arası bir Çeviri Araştırması”. (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2019.
  4. Çelik, Gülhan, Tuğba, Pelit, İsmail. İsmail Pelit ile Söyleşi. Koza Düşünce Dergisi, 28 (2019).
  5. Çetişli, İsmail. Batı Edebiyatında Edebi Akımlar. Isparta: Kardelen Kitabevi, 1998.
  6. Eco, Umberto. Gülün Adı. İstanbul: Can Yayınları, 2013.
  7. ——. Umberto. Açık Yapıt. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 1992.
  8. Ekici, Armağan. Çok Katmanlı Yapıların En Güzeli Georges Perec’in Kayboluş’u Dilimizde. Cumhuriyet Kitap, 2006.
  9. Güvenç, Ahmet. Özgür. Lipogram ve Âşık Şiiri. Millî Folklor Dergisi, 102 (2014): 29-42.
  10. İşler, D. & Pelit, İsmail. İsmail Pelit Cinayeti (söyleşi). Post Öykü Dergisi, 25 (2018).
  11. Karaalioğlu, Seyit Kemal. Edebiyat Terimleri Kılavuzu. İstanbul: İnkilap ve Aka Basimevi, 1975.
  12. May, Rollo. Yaratma Cesareti. İstanbul: Metis Yayınları, 2001.
  13. Özbek, Yılmaz. Postmodernizm ve Alımlama Estetiği. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları, 2013.
  14. Özen, Saadet. “OuLiPo’cular, Ou, Li ve Po’yu İleri Götürmek İçin Çalışırlar!” Kitap-lık Dergisi, İstanbul: YKY. 89 (2005):75-78.
  15. ——. İsmail. Köpekler ve Allah. İstanbul: Raskolun Baltası, 2012.
  16. Pelit, İsmail. Yoksul Metin. İstanbul: Geniş Kitaplık, 2010.
  17. Perec, Georges. Kayboluş. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2005.
  18. Sağlık, Şaban. “Postmodernizmin Türk Edebiyatındaki Üç Hali”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1.2 (2017): 71-87.
  19. Sartre, Jean Paul. Edebiyat Nedir? İstanbul: Can Yayınları, 2008.
  20. Şentürk, Levent. Kış Dönencesi. İstanbul: Altıkırkbeş Yayınları, 2011.
  21. Tökel, Dursun. Ali. Sessiz Dil: Divan Şiirinin Deneysel Dili, Divan Şiirinin Dili Uluslararası Çalıştayı. 27-28 Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 2012.
  22. ——, Dursun Ali. “Deneysel Edebiyat Yönüyle Divan Şiiri”. Tehlikeli Alâka: Edebiyat ve Deneysellik. Hece Dergisi, Ankara: Hece Yayınları. 141(2008): 52-79.
  23. Zola, Emile. Deneysel Roman. İstanbul: Sel Yayınları, 2017.
  24. URL 1: https://islamansiklopedisi.org.tr/hazif#1 (Erişim tarihi: 10.05.2019).
  25. URL 2: http://www.afilifilintalar.com/Oulipo-yaraticiligin-sinirlandirmayla-imtihani (Erişim tarihi: 10.05.2019)
  26. URL 3: http://postoyku.com/ismail-pelit.html (Erişim tarihi: 10.05.2019).
  27. URL 4: 3. Uluslararası Zeytinburnu Öykü Festivali "Deneysel Edebiyata Ne Oldu?" https://www.youtube.com/watch?v=4WQEM5WWQlQ (Erişim tarihi: 20.10.2019).
  28. URL 5: https://tr.sputniknews.com/gundem_disi/201905121039031444-yazar-kaplan-turkiyede-yazmaktan-ve-eserlerinden-para-kazanan-yazar-sayisi-oldukca-az/ (Erişim tarihi: 24.05.2021).
  29. URL 6: http://www.sabitfikir.com/elestiri/cami-de-edebiyat-deneyleri (Erişim tarihi: 20.05.2021).
  30. URL 7: https://phrontistery.info/lipworks.html (Erişim tarihi: 20.05.2021).