Graphic Design and Multilingualism of Turkey in the Process of Transition to New Turkish Letters
Öz
Yeni Türk Harflerine Geçiş Sürecinde Türkiye’de Grafik Tasarım ve Çoklu Dil Kullanımı
Cumhuriyet’in ilan edilmesinin ardından birçok yenilik hayata geçirilmiş, bu yeniliklerden biri olan Harf Devrimi, kültürel alanda ve diğer pek çok alanda yenileşmeyi sağladığı gibi grafik tasarımı da etkilemiştir. “1928-1938 Yılları Arası Harf Devrimi’nin Türk Grafik Tasarımına Yansımaları” başlıklı Sanatta Yeterlik tezinden yararlanılarak hazırlanan bu çalışmada, Latin kökenli Yeni Türkçe alfabenin kabul edildiği 1928 yılında ve öncesinde üretilmiş grafik çalışmalardaki çoklu dil kullanımı ele alınmıştır. Harf Devrimi’nin gerçekleşme süreci, Osmanlı dönemi boyunca üretilmiş ve bugün grafik tasarım olarak değerlendirebildiğimiz çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Afiş, ilan, kurumsal kimlik, gazete, ambalaj/etiket, kitap ve dergi kapağı gibi örneklerle, Harf Devrimi öncesinde Osmanlıca’nın yanı sıra farklı dillerin (Fransızca, Ermenice, Rumca vb.) uygulandığı çalışmalar ve Osmanlıca-Türkçe’nin birlikte kullanıldığı grafik çalışmalar aktarılmıştır. Çalışma yöntem olarak, akademik çalışma, belge ve arşiv incelemesine dayanmaktadır. Görsel ve yazılı veri toplama aşamasında, gazete ve dergi yazıları, bazı haber ve reklamlar, resmî belgeler, kitaplar, fotoğraflar, dijital belgeler, akademik tartışmalar, betimsel analiz ve yorumlardan yararlanılmıştır. Çalışmanın, alan üzerine araştırma yapan akademisyenler, araştırmacılar, tasarımcılar, öğrenciler için literatüre kaynak sağlaması ve döneme kapsayıcı bir bakış sunması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler Grafik tasarım, Harf Devrimi, çoklu dil kullanımı
Abstract
After the proclamation of the Republic, many innovations were implemented, one of these innovations, the Letter Revolution, provided innovation in the cultural field and in many other fields, as well as influencing graphic design. In this study, which was prepared by taking advantage of the Master in Art thesis titled "Reflections of the Letter Revolution Between 1928-1938 on Turkish Graphic Design". It was discussed the useage of multiple languages in graphic works produced in 1928 and before, when the Latin origin New Turkish alphabet was accepted. Information was given about the realization process of the Letter Revolution, the works produced during the Ottoman period and that we can consider as graphic design today. Studies in which different languages (French, Armenian, Greek, etc.) are applied and graphic works in which Ottoman Turkish and Turkish are used together are conveyed. The study method is based on academic study, document and archive examination. During the visual and written data collection phase, newspaper and magazine articles, some news and advertisements, official documents, books, photographs, digital documents, academic discussions, descriptive analysis and comments were used. The aim of the article is to provide a source for the literature for academicians, researchers, designers and students who do research on the field and to provide an inclusive view of the period.
Keywords Graphic design, Letter Revolution, multi-language usage