Vol. 1 No. 5 (2012)

Research Article

An Extraordinary Trend on the 17TH Century Ottoman Miniatures; Suggestiveness

Published 2012-12-20

Cilt 1 Sayı 5 kapak

Öz

On yedinci yüzyıl Osmanlı minyatürlerinde sıra dışı bir eğilim; müstehcenlik

Geleneksel Türk resminin temelini minyatür (kitap resmi) oluşturmaktadır. İlk temsilcileri ise Uygur Türkleridir. Anadolu’da, 11. yüzyıldan itibaren önce Selçuklu emirleri, sonra Osmanlı padişahlarının koruyuculuğunda gelişmiştir Minyatür, Osmanlı döneminde özellikle Fatih Sultan Mehmet’in tahta olduğu yıllardan başlayarak 16. yüzyılın sonuna kadar parlak bir gelişme göstermiştir. Ancak 17. yüzyılın başlarında İmparatorluğunun zayıflamaya başlamasıyla el yazması eserlerin üretiminde belirgin bir düşüş yaşanmıştır. Bu durum, minyatürü 17. yüzyıl’da murakka (albüm) gibi farklı alan ve sıradan halkın günlük yaşamına ait; müstehcen etkiler taşıyan özel eğlenceler, dinlenceler, sokak ve ev içi yaşamı gibi değişik türde daha önce ele alınmamış konulara yöneltmiştir. Bir saray sanatı olan minyatürün 17. yüzyıl’da, sıra dışı bir konu olan müstehcen günlük yaşam sahnelerini ele almaya başlaması, hem halkın kültürü, cinsel yaşantısı ve estetik anlayışı hakkında bilgi vermesi hem de dönemin yöneticilerinin resim sanatına bakış açılarını göstermesi bakımından önemlidir.

Anahtar Kelimeler Minyatür, Osmanlı Minyatür Sanatı, Tasvir, Müstehcenlik

Abstract

The basis of traditional Turkish painting is Miniature (Picture for books). The first representatives are the Uighur Turks. In Anatolia, after 11th century, it developed under the protection of first Seljuk Emirs, then Ottoman Sultans. Miniature showed an outstanding development in the Ottoman Period, especially starting from the period when Sultan Mehmet the Conqueror was on throne to the end of the 16th century. However, with the Empire’s beginning to weaken, a significant fall in the production of the manuscript works was experienced in the beginnings of the 17th century. This situation addressed miniature to different fields such as “murakka” (album) and different kinds of subjects which had not been covered previously and belonged to the people’s daily life; such as special events which have suggestive effects, leisure, domestic and street life in 17th century. Miniature’s, an art of palace, starting to cover daily life scenes which is an extraordinary subject, is significant for both providing information about public’s culture, sexual life and sense of aesthetic, and showing managers of period’s point of view to the art of painting in the 17th century.

Keywords Miniature, Ottoman Miniature Art, Portrayal, Suggestiveness

PDF (Turkish)

References

  1. Altıntaş, Osman. Sanat Eğitimi ve Çağdaş Türk Resminde Nü. Ankara: Sur Yayınları, 2007.
  2. And, Metin. (1978). “Din yasağı, Osmanlı Minyatürlerinde Çıplaklık ve Erotik Konulara Yer Verilmesini Önleyemedi”. Milliyet Sanat 279 (29 MAYIS 1978).
  3. And, Metin. “Çarşı Ressamları”. İstanbul 1-1 (1992).
  4. And, Metin. Osmanlı Tasvir Sanatları:1 Minyatür. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2004.
  5. And, Metin. Minyatürlerle Osmanlı-İslam Mitologyası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2007.
  6. Bağcı, Serpil., Çağman, Filiz., Renda, Günsel., Tanındı, Zeren. Osmanlı Resim Sanatı. İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2006.
  7. Elmas, Hüseyin. Çağdaş Türk Resminde Minyatür Etkileri. Konya: İl Kültür Müdürlüğü Yayınları, 2000.
  8. Elmas, Hüseyin ve DALKIRAN, Ahmet. Kadın Varlığının Osmanlı Minyatürlerinde Yer Bulması. II. Uluslararası Bir Bilim Kategorisi Olarak “Kadın” Edebiyat, Dil ve Kültür Çalışmalarında Kadın Sempozyumu (27-29 Nisan 2009), Aydın: 2010.
  9. Kahraman, Seyit Ali. Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi: İstanbul. Cilt:1, Kitap:1. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2006.
  10. Karasu, Funda. Resimde Çıplak Gövdeyi Algılama Bağlamı Olarak Mekân. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana: Çukurova Üniversitesi, 2006.
  11. Mahir, Banu. Osmanlı Minyatür Sanatı. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2005.
  12. Parlar, Gülsün. “Türk Minyatür Resminde Hamam Kültürüne Dayalı Örnekler ve Batılılaşmaya Yönelik İlk Denemelerde Plastik Yaklaşımlar”. Kültür Tarihimizde Hamam. Acta Turcica Çevrimiçi Tematik Türkoloji 2-2 (Temmuz 2010).
  13. Renda, Günsel. Minyatür. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi. Cilt:2. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, 1997.
  14. Renda, Günsel. 17. Yüzyıldan Bir Grup Kıyafet Albümü. 17. Yüzyıl Osmanlı Kültür ve Sanatı Sempozyumu (19-20 Mart 1998). İstanbul: 1998.
  15. Renda, Günsel. Osmanlı Minyatür Sanatı. İstanbul: Stil Matbaacılık AŞ., 2001.
  16. Sözen, Metin. Geleneksel Türk El Sanatları. İstanbul: Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık AŞ., 1998.
  17. Tanındı, Zeren. Türk Minyatür Sanatı. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1996.
  18. Tekinel, Türkan. Türk Resim Sanatında Çıplak. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Edirne: Trakya Üniversitesi, 2007.