Vol. 10 No. 77 (2021)

Research Article

Comparison of the Novel “Ruh Adam” and the Film “Lost Highway” Within the Scope of the Intertextuality Theory

Published 2021-01-30

Cilt 10 Sayı 77 kapak

Öz

Ruh Adam Romanı ve Kayıp Otoban Filminin Metinlerarasılık Kuramı Dâhilinde Karşılaştırılması

Metinlerarasılık, “gök kubbenin altında söylenmemiş söz yoktur” önermesini temel alan bir kuramdır. Buna göre hangi türde olursa olsun hiçbir metin tamamen orijinal ve ilk kez söylenmiş değildir. Mutlaka kendinden önce ifade bulmuş metin veya metinlerden izler taşıyacaktır. Metinlerarasılığın adı 1960’lı yıllarda kavramsallaşan postmodernizm ile konmuştur. Metinlerarasılıkta her metin birbiri ile ilgilidir. Metni yazan, kendinden önce yazılanların zihninde oluşturduğu alt yapı temelinde kendi metnini oluşturmaktadır. Okuyan/izleyen de karşı karşıya kaldığı farklı metinleri kendi birikim süzgecinden geçirerek metinlerarası bağlantıları kurmak suretiyle okumaktadır. Şu halde metinlerarasılık; metni üretenleri, metinleri ve okuru içine alan çok boyutlu bir yapıdır. Bu araştırmada Nihâl Atsız’ın Ruh Adam (1972) romanı ile David Lynch’in Kayıp Otoban (1997) filmi metinlerarasılık kuramı dâhilinde karşılaştırılacaktır. Biri edebiyat dünyasına diğeri sinema dünyasına ait iki metin arasındaki gerek biçim ile ilgili, gerekse içerik ile ilgili ortak noktalar tespit edilecektir.

Anahtar Kelimeler Metinlerarasılık, Ruh Adam, Kayıp Otoban (Lost Highway), Postmodernizm

Abstract

The intertextuality is a theory based on the thesis “There is no unspoken word under the canopy of heaven”. Accordingly, no text of any genre whatsoever is entirely original and spoken for the first time. It certainly bears in itself the traces from texts that have previously found an expression. Although the intertextuality is a concept that dates back to old times when human starts to speak, it has been named by the postmodernism conceptualized in the 1960s. In intertextuality, every text is related to each other. The writer of the text creates his/her own text on the basis of the infrastructure created in his/her mind by those which were written before. Likewise, readers / audiences perceive different texts experienced by them by comparing with their previous experiences and establishing intertextual relations between them. In this context, the intertextuality is a multidimensional structure that includes text writers, texts and readers. In this study, Nihal Atsız’s novel, Ruh Adam (1972), and David Lynch’s film, Lost Highway, will be compared within the scope of the intertextuality theory. Common points between the both texts, one of which is from the world of literature and the other from the world of cinema, will be determined in terms of form and content.

Keywords intertextuality, Soul Man, Lost Highway, postmodernism

PDF (Turkish)

References

  1. Abisel, Nilgün ve Eryılmaz, Tuğrul. Sinemanın Çağdaşlaşması: Yeni Gerçekçilik, Yeni Dalga. İstanbul: Derin Yayınları, 1980.
  2. Akay, Ali. Postmodern Konumdaki Filozoflar. Defter, 1992, 18, s.22‐30.
  3. Aktulum, Kubilay. Metinlerarası İlişkiler. Ankara: Öteki Yayınevi, 2000.
  4. Aktulum, Kubilay. Sinema ve Metinlerarasılık Filmlerarası Etkileşimler ve Aktarımlar, Konya: Çizgi Kitabevi, 2018.
  5. Arpacı, Murat Cinsiyet, Kötülük ve Beden: Femme Fatale İmgesinin Kültürel İnşası, Fe Dergi, 11, No:1, 2019, s.140- 154.
  6. Atsız, Nihâl, Ruh Adam, Ötüken Neşriyat: İstanbul, 2017.
  7. Azap, Samet Metinlerarasılık: Roland Barthes Kuramının At Metaforu Etrafında Uygulanması, III. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi Bildiriler Kitabı 2014, IV, 15-18 Mayıs, Sakarya.
  8. Balcı, Şeyma. Derinlikten Yüzeyselliğe: Postmodern Film, Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi - Sayı 4 / Bahar, 2020, s. 90-117
  9. Bilgili, M., Toprak, M.A., Kuantum Mekaniği, Sosyal Bilimler Felsefesi ve Coğrafya, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2020; 18 (1); 369-381
  10. Büyükdüvenci, Sabri ve Öztürk, Ruken Postmodernizm ve Sinema. Postmodernizm ve Sinema, Ankara: Dipnot Yayınları, 2014, s.13-35.
  11. Dost, Betül. Taşdan, Tuğçe. "Metinlerarasılık Bağlamında Bir İnceleme: Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler ile Pamuk Prenses ve Avcı". International Journal of Languages’ Education and TeachingVolume 5, Issue 1, April 2017: 124-131.
  12. Eagleton, Terry. Edebiyat Kuramı. Çev. Esen Tarım, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2003
  13. Erdemir, Filiz. Postmodern Sinemada Kahramanın Dönüşümü, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı: 35. 2009: 21-40.
  14. Ecevit, Yıldız. Türk Romanında Postmodernist Açılımlar, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002.
  15. Ekiz, Tevfik. "Alımlama Estetiği mi Metinlerarasılık mı?". Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 47, 2 2007: 119-127.
  16. Ercilasun, Ahmet Bican. Atsız, Türkçülüğün Mistik Önderi, Ankara: Panama Yayınları, 2018.
  17. Favaro, Aslı. Kayıp Otoban’ın İzinde: David Lynch’in Postmodern Dünyası, Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (AKİL) Haziran 2019 (31) s. 13-31
  18. Gündoğdu, Ayşe Eda. "Metinlerarasılık Bağlamında Tahsin Yücel’in ‘Yalan’ Adlı Romanı", Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/4, Fall 2012: 1893-1903.
  19. Hacaloğlu, Yücel. Atsız’ın Mektupları, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2013.
  20. Harvey, David, Postmodernliğin Durumu Kültürel Değişimin Kökenleri, Çev. Sungur Savran, İstanbul: Metis Yayınları, 1999.
  21. Karatay, Halit. "Türkçe Dersi Öğretim Araçlarında Yapılandırmacılık: Metinlerarasılık", Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (Cilt/Volume: 7 Sayı/Issue: 14, Yıl/Year: 2010): 155 - 178.
  22. Kerimov, Leyla Hacızade. Postmodern Edebiyatta Estetik Anlayışı, Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, yıl:2011, Sayı:26, s. 59-70.
  23. Kırılmaz, Harun; Ayparçası, Fatma. Modernizm ve Postmodernizm Süreçlerinin Tüketim Kültürüne Yansımaları, İnsan&İnsan Dergisi, 2016, Yıl: 3, Sayı: 8, s.32-58.
  24. Korkmaz, Ferhat. "Metinlerarası İlişkilerin Klasik Retorikteki Kökeni Üzerine Bir Araştırma. HİKMET" - Akademik Edebiyat Dergisi (Journal of Academic Literature) Gelenek ve Postmodernizm Özel Sayısı, 2017: 71-88
  25. Lyotard, Jean-François. Postmodern Nedir Sorusuna Cevap. Necmi Zekâ (Edited by). Postmodernizm (45‐58). İstanbul: Kıyı Yayınları, 1990.
  26. Özdemir, Serkan. Metinlerarasılık Yöntemleri Ömer Seyfettin Hikâyeleri. İstanbul: Dün Bugün Yarın Yayınları, 2017.
  27. Pektaş, Hafize. Moda ve Postmodernizm, T.C. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı resim İş Öğretmenliği Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, 2006, Konya.
  28. Sertalp, Ezgi. Parçalanmış Berlikler, Parçalanmış Hayatlar ve Parçalanmış Filmler: Bir Dövüş Kulübü Okuması, Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 2016, 3 (2), s.385-408
  29. Şerefoğlu, Zeynep Kevser. Altınsoy’un ‘Su Burcu’nda Metinlerarasılık, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2013, 1, s: 307-344
  30. Taslaman, Caner. Kuantum Teorisi, Felsefe ve Tanrı, İstanbul: İstanbul Yayınevi, 2008.
  31. Türk, Mehmet Taner. Postmodern Bağlamda Paul Auster Ve Metin Kaçan’ın Eserlerinin Karşılaştırmalı Analizi, T.C. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İngiliz Dili Ve Edebiyatı Anabilimdalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2012, Konya.
  32. Uzel, Sevkan (2015). Bir Atom Yarım Metre Ayrık İki Konumda Aynı Anda Bulundu, https://bilimfili.com/bir-atom-yarim-metre-ayrik-iki-konumda-ayni-anda-bulundu (Erişim tarihi: 20.12.2020).
  33. Yücel, Adem. Andy Warholl Çalışmalarının Metinlerarasılık Bağlamında İncelenmesi, Sosyal Bilimler Arastirmalari Dergisi, 2019, Vol. 9 Issue 1, s:1-10
  34. Zengin, Mevlüde. "An Introductıon To Intertextualıty As A Lıterary Theory: Defınıtıons, Axıoms And The Orıgınators". Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı 25/1, 2016: 299-326.
  35. Renee adının anlamı: Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Ren%C3%A9e#:~:text=Ren%C3%A9e%20(often%20spelled%20without%20the,French%2FLatin%20feminine%20given%20name.&text=The%20name%20Ren%C3%A9e%20is%20the,is%20reborn%20or%20born%20again. (Erişim Tarihi: 27.12.2020).
  36. Tayyi Mekan kavramı için: TDV İslam Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/tay (Erişim Tarihi:27.12.2020).