The Relationship of Spatial and Structural Change With Residental Culture "Konya / Sille Example"
Öz
Mekansal ve Strüktürel Değişimin Konut Kültürü ile İlişkisi “Konya/Sille Örneği”
Kültür; tarihi süreç içerisinde bir toplumun taşıyıp benimsediği maddi-manevi değerlerin bütünü olup çeşitli toplumsal kimliklerden meydana gelir. Bunlar arasında mimari, önemli bir kültürel gösterge aracı olup konutlar ise günlük yaşantının geçtiği bir yerleşim alanının en karakteristik öğeleridir. Tarih boyunca kültürler değiştikçe konut mekanları; sosyal, toplumsal, ekonomik ve teknolojik gelişmelerle birlikte biçim ve işlevlerinde hem değişim yaşarlar hem de süreklilik gösterirler. Bu bağlamda, çalışmada Konya iline bağlı Sille yerleşiminde yaşayan nüfus mübadelesine tabii tutulmuş Gayrimüslim ve mübadele sonrası boşalan evlere yerleşen Müslüman halkın yaşadığı konutlarda zamana bağlı meydana gelen mekansal ve strktürel değişim süreçlerinin kültürel değişim/sürekliliğinin biçim üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle Sille’de önemli bir konut yerleşimi olan Hacı Ali Ağa sokağında yer alan sıralı on konutun zamana bağlı fiziksel ve fonksiyonel değişim grafikleri üzerinden incelenerek mekansal ve stürktürel değişim süreçleri ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler Kültür, değişim, mekan, mekansal süreklilik, konut
Abstract
Culture which is the whole of material and spiritual values adopted by a community in the historical process consists of various social identities. Architecture showing the most characteristic features of cultural identity in a residential area has the houses that take the daily life. Throughout history, as long as the cultures change, they undergone a change in form and function with residential spaces and ensure their continuity with community, social, economic and technological developments. It is aimed to examine the effect of the cultural change / continuity of the cultural change / continuity of the spatial and structural change processes in the houses where non-Muslims living in Sille settlement of Konya province were subjected to the population exchange and the Muslim people who settled in the vacant houses after the exchange. For this reason, spatial and structural change processes have been revealed by examining the physical and functional change graphs of ten rows of houses located on Hacı Ali Ağa Street, which is an important residential settlement in Sille.
Keywords culture, change, place, spatial continuity, resident
References
- Altınok, Hande Zeynep. .Belirsizlikten Doğan Esneklik Kavramının Konut İç Mekan ve Donatı Elemanları Tasarımına Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2007.
- Altman Irwin ve Chemers. Martin. Culture And Environment, Brooks/Cole Pub. Co., Monterey, California, 1980.
- Asasoğlu Ali. Konut ve Konut Alanları Örneğinde Mimarlık Serüveni, International Journal Of Architecture and Planning, 1.1, (Haziran 2013): 57-65.
- Aslan, Sibel. Günümüz Konut Tasarımı İçin Kullanıcı-Tasarımcı Etkileşiminde Kültür Etkeninin İzmit Örneğinde İrdelenmesi ve Bir Model Önerisi, Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2000.
- Aslan Hasan. Kültür Kavramının Tarihsel Gelişimi, Folklor Edebiyat, 52. 4, (Şubat 2007): 93-102.
- Bozkurt Gülçin ve Altınçekiç Hakan. "Anadolu' da Geleneksel Konut ve Avlularının Özellikleri İle Tarihsel Gelişiminin Safranbolu Örneğinde İrdelenmesi", İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, 63.1, (2013): 69-91.
- Çahantimur, Arzu İspalar. Kültür ve Mekan Etkileşimi Kapsamında Konut ve Yalın Çevresi İlişkilerine Diyalektik Bir Yaklaşım, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1997.
- Çakmak, Bilgehan Yılmaz. Kırsaldan Kente Göç ile Kent Çeperlerinde Oluşan Konutların Mekansal Dizim Yöntemiyle Analizi, Konya Örneği, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya, 2011.
- Dalkılıç, Neslihan. Midyat İlçesindeki Kültürel Zenginliğin Oluşturduğu Geleneksel Mekansal Dizgenin Korunması İçin Bir Yöntem Araştırması, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2004.
- Dener, Aytanga. Sosyal ve Mekansal Değişmenin Etkileşimi, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1994.
- Ertaş, Ş., ve diğerleri. Cultural Property With Touristic Potential: Example Of Sille, All in One Congress, Zagrep, 2016.
- Gür, Öymen, Şengül. Doğu Karadeniz Örneğinde Konut Kültürü, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul, 2000.
- Güzer, Celal Abdi. Konutta Tasarımın Sınırları: Bir Çatışma Alanı Olarak Gelenek ve Gelecek, Yeni Barınma Semineri, Nisan, Ankara, Bildiriler Kitabı: 75-87, 2004
- Hesapçıoğlu, Burak. Toplu Konutlarda Kullanıcı İhtiyaçlarına Bağlı Planlama ve Tasarımı Etkileyen Faktörler, Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne, 2010.
- Kuban, Doğan. Sanat Tarihimizin Sorunları. İstanbul: Çağdaş Yayınları, 1976.
- Lawrance, Roderick J. Housing,, Dwellings and Homes: Design Theory, Research and Practice, John Wiley And Sons, Chichester, 1987.
- Mumcu,Serhat. Dün’den Bugün’e Değisen Konut Alanlarına Kültürel Çesitliliğin Etkileri, Ortaköy Meydan ve Çevre Yerleşim Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Trakya Ünivesitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne, 2009.
- Rapoport, Amos. Kültür Mimarlık Tasarım, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul, 2004.
- Şengün Burcu. Urla Tarihi Kent Merkezindeki Konut Mimarisinin İncelenmesi ve Cumhuriyet Döneminde Meydana Gelen Değişimlerin Koruma Bağlamında İrdelenmesi: Zafer Caddesi Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 2007.
- Tapur, Tahsin. Sille’nin Coğrafi Özellikleri, I. Ulusal Sille Sempozyumu, Eylül, Konya, Bildiriler Kitabı: 177-196, 2013.
- Turgut, Hülya. Kültür Davranış Mekan Etkileşiminin Saptanmasında Kullanılabilecek Bir Yöntem, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul., 1990.
- Turgut, Hülya ve Ünügür, S.Mete. Gelecekten Geleceğe Evimiz Yarışması Kitabı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1992.
- Turgut, Hülya. Kentlileşme Süreci İçerisinde Sosyo-Kültürel ve Mekansal Değişimler; Gecekondu-Konut Örüntüsü, Mimar.İst, 7, (Kış 2003): 57-64
- Turgut Yıldız, Hülya. IAPS-CSBE Network, Kültür ve Mekan Tasarım Atölyeleri 2: Trilye, Devamlılık, Değişim ve Dönüşüm, Kültür ve Mekan: Geleneksel Türk Evi; Bursa, Trilye, Türkiye: İTÜ, Uludağ Üniversitesi ve Bahçeşehir Üniversitesi, 2007.
- Üçer, Nihan. Tarihi Dokuların Sürdürülebilirliğinde Turizm Kaynaklı Değişimlerin Etkileri: Kuşadası Dağ ve Camii-Kebir Mahalleleri Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 2011.
- Bağlantı 1: http://www.selcuklu.bel.tr/Selcuklu/sayfa/91/ilcemiz, Erişim Tarihi: 20.03.2015.