Ethnohistoric Reality in E.E. Lansere's Illustrations
Öz
Eugene E. Lansere’nın İllüstrasyonlarında Etnotarihsel Gerçeklik
Eugene E. Lansere, Rus resim sanatında tanınmış aileden gelen bir ressamdır. Çarlık döneminin son yıllarında kitap resimleme alanında yaptığı illüstrasyonlarla Rus Grafik sanatının da oluşumuna büyük katkılarda bulunmuştur. Eserlerinde kişisel gözlemlerine dayanan, farklı kültürlere ait konuları illüstratif bir şekilde ve etnografik bir yaklaşımla ele almıştır. Özellikle Tolstoy’un yazdığı “Hacı Murat” hikayesine yaptığı illüstrasyonlar büyük beğeni kazanmıştır. 1922 yılında Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş yıllarında Ankara’ya gelmiş ve çok sayıda resim ve çizimler yapmıştır. Bu gözlemlerini ve çizimlerini kitap olarak yayınlamıştır. Lansere’nin yaptığı resim ve illüstrasyon çalışmaları etnotarihsel ve etnografik özellikleri açısından analiz edilerek bu makalede incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler E.E. Lansere, Etnotarih, Etnografik Gerçeklik, L.N. Tolstoy, Hacı Murat, Ankara Yazı
Abstract
Eugene E. Lansere is a Russian painter from a distinguished family. He had major contribution to Russian graphic arts with the limning technique towards the end of Czarizm Period. Subjects which belongs to different cultures has treated empirically in an illustrative and ethnographic approach. Especially his illustrations for the story of “Hacı Murat” written by Tolstoy gained great appreciation. During the years of establishment of Turkish Republic, he arrived to Ankara (capital city of Turkey) in 1992 and performed numerous of paintings and illustrations. He published his observations and drawings as a book. Lansere's paintings and illustrations were analyzed in terms of ethnohistoric and ethnographic features and examined in this article.
Keywords E.E. Lansere, Etnohistory, Ethnographic Reality, L.N. Tolstoy, Hadji Murat, The summer in the Angora
References
- Blanch, Lesly. Cennetin Kılıçları, (çev. İzzet Kandemir), İstanbul, 1978.
- Dağ, Elif Songür. İllüstratörün El Kitabı-İllüstrasyonun ikinci Altın Çağı, İstanbul, Grafik Kitaplığı. 2015.
- Erkan, Aziz. Avrupa Resim Sanatında Tarihsel Konulu Başyapıtların Analizi, Ankara; Karınca Yayınları, 2017.
- Hal, Foster. The Return of the Real, Londra, The MIT Press, The Artist as Ethnographer:171-, 1991.
- Koç, Ahmet Musa ve Karoğlu, Alaybey, "Sanatın Genişleyen Sahası ve Görsel Etnografya". İdil, 6.36:2259-2272, 2017.
- Lansere, Y.Y., Ankara Yazı - Bir Sovyet Sanatçısının 1922 Yılı Notları ve Resimleri. (çev.Arif Acaloğlu ve sun. M.Bora Perinçek), İstanbul: Kaynak Yayınları:401, 2004.
- Leonov, A, İ, (ЛEOHOB, А.И.) (Ред.). Rus Sanatı- Sanatçıların Hayatı ve Eserleri Hakkında Denemeler. XIX.Yüzyılın ortası (Русское искусство. Очерки о жизни и творчестве художников. Середина девятнадцатого века) Moskova, издательство "Искусство", 1971.
- Tolstoy, L.N.., Hadji Murat, Leningrad, Detgiz Literaturi, 1962.
- Uzelli, Gönül. XVIII-XIX. Yüzyıllarda Rus Resim Sanatı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları:4359, 2002.
- Axtell, James. “Ethnohistory: Bir Tarihçinin Bakış Açısı” (Ethnohistory: An Historian's Viewpoint), Ethnohistory 26-1:1-13, Duke University Press, 1979. https://blogs.stockton.edu/hist4690/files/2012/06/James-Axtell-Ethnohistory-A-Historians-Viewpoint.pdf (erişim tarihi. 12.05.2020-00.53)
- Bokareva, O.B, (БОКАРЕВА, О.Б.). “Sanatçı Eugene Evgenievich Lancere: Ansiklopedik Bir Makale Oluşturma Deneyimi” (Художник Евгений Евгеньевич Лансере: Опыт Составления Энциклопедической Статьи”), Moskova, International Journal of Humanities and Natural Sciences, vol.9, 11-17. 2018. https://cyberleninka.ru/article/n/hudozhnik-evgeniy-evgenievich-lansere-opyt-sostavleniya-entsiklopedicheskoy-stati/viewer (erişim tarihi: 17.04.2020)
- Shekhurina, Ljudmila D. (Л. Д. Шехурина), “F. F. Notgaft ve E. E. Lancere: E.E. Lancerenin "Angora'da yaz» kitabının Yayın tarihi” (Ф. Ф. Нотгафт и Е. Е. Лансере: история издания книги Е. Е. Лансере «Лето в Ангоре»), Vestnik, № 2 (11), 2012 https://cyberleninka.ru/article/n/f-f-notgaft-i-e-e-lansere-istoriya-izdaniya-knigi-e-e-lansere-leto-v-angore/viewerd (erişim tarihi:09.05.2020)
- Strong, Pauline T. Etnotarih (Ethnohistory), Austin Teksas ABD, Teksas Üniversitesi, 2015. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780080970868121919?via%3Dihub (erişim tarihi: 21.05.2020, 23.45)
- Sanal-1: https://art-painting.ru/russkaya-zhivopis-325 (erişim tarihi: 09.05.2020)
- Sanal-2 : http://www.russiskusstvo.ru/books/old/a65/ (erişim tarihi: 18.05.2020)
- Sanal-3 https://um.mos.ru/personalities/lansere/ (erişim tarihi: 09.05.2020)
- Sanal-4 : http://www.artsait.ru/art/l/lansere/main.htm (erişim tarihi: 09.05.2020)
- Sanal-5 : https://illustrators.ru/posts/imya-v-knizhnoy-grafike (erişim tarihi: 09.05.2020)
- Sanal-6 : https://a.rtchive.ru/artists/1233~Evgenij_Evgen'evich_Lansere/works (erişim tarihi: 18.05.2020)
- Sanal-7 : http://silverage.ru/lansere/ (Июл 31, 2013 admin) (erişim tarihi: 09.05.2020)