Fear on the Canvas: Rembrandt and the Sacrifice of Abraham
Öz
Tuvaldeki Korku: Rembrandt ve İbrahim’in Kurbanı
17. yüzyılda altın çağını yaşayan Hollanda’nın altın saçlı ressamı Rembrandt, İbrahim’in Kurbanı ile dolaylı yoldan betimlediği anatomi resminde dinî ve dünyevî nesne ve figürleri bir araya getirir. Resimde kullandığı İshak’ın çıplak bedeni bir kadavra, İbrahim’in bıçağı ise neşterdir. Sahnede ilâhî ve ilâhî olmayan varlıklar bir aradadır. İbrahim’in gözleri karmaşık arzularını öne çıkarır. Gözlerindeki bu yoğun ışık, Rembrandt’ın kendi karmaşık arzularıyla da bütünleşen bir varoluş korkusundaki gerilime dikkatleri çeker. Sanatçıdaki bu karmaşık arzular, Eski Ahid’de anlatılan kurban hikâyesinin Yeni Ahid’de bambaşka biçime dönüştüğünü serimleyen bir korkudur; tuvaldeki korku.
Anahtar Kelimeler Rembrandt, İbrahim, İshak, Kurban, Melek
Abstract
Rembrandt, the golden-haired Dutch painter who had his golden age in the seventeenth century, brings together religious and non-religious objects and figures in Sacrifice of Abraham, an indirectly depicted anatomy picture. Isaac's naked body is a cadaver, and Abraham's knife is a scalpel used in the picture. There are divine and non-divine beings on stage. Abraham's eyes highlight his complex desires and the intense light in his eyes draws attention to the tension and a fear of existence that also blends with Rembrandt's own complex desires. These complex desires in the artist represents the fear that the story of the sacrifice described in the Old Testament turned into a completely different form in the New Testament; fear on the canvas.
Keywords Rembrandt, Abraham, Isaac, Sacrifice, Angel
References
- Aruoba, Oruç, De ki İşte. 13. Baskı, Ankara: Metis Yayınları, 2017.
- Aydın, Yıldız, “Güngör Dilmen’in kurban ve Christa Wolf’un Medea Stimnen yapıtlarında çocukların kurban edilmesi sorunsalı üzerine”, Atatürk Üniversitesi SBE Dergisi, 20(4), 1493-1500, 2016.
- Canatan, Kadir, “Sosyoloji ve teolojinin yüzleşme noktası: beden(siz)leştirme”, 66-95. Beden Sosyolojisi (ed.) Kadir Canatan, İstanbul: Açılım Kitap Yayınları, 2011.
- Canetti, Elias, Kitle ve İktidar. Çev. Gülşat Aygen, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2012.
- Cioran, M. Emil, Çürümenin Kitabı. Çev. Haldun Bayrı, 6. Baskı, Ankara: Metis Yayınları, 2017.
- Dostoyevski, M. Fyodor, Yeraltından Notlar. Çev. Hilal Eren, 1. Baskı, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2017.
- Erginer, Gürbüz, Kurban, Kurbanın Kökenleri ve Anadoluda Kanlı Kurban Ritüelleri. İstanbul: Yapı Kredi ve Kültür Yayınları, 1997.
- Feyizli, Tahsin, İslâm’da ve Diğer İnanç Sistemlerinde Oruç-Kurban. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1993.
- Foucault, Michel, Özne ve İktidar-Seçme Yazılar II. Çev. Işık Ergüden-Osman Akınhay, 4. Baskı, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2014.
- Gözübenli, Beşir, İslâm’da İnanç, İbadet ve Günlük Yaşayış Ansiklopedisi. Cilt III, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyât Fakültesi Vakfı Yayınları, 1997.
- Güç, Ahmet, “Kurban”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 433-435, 1992.
- Kitâb-ı Mukaddes (Çıkış, 23:31; Levililer 17:3-4; Matta 26:26-28; Yaratılış 15:18-21;17: 16;22:1-13;26:3), İstanbul: Kitabı Mukaddes Şirketi, 2015.
- Lévi-Strauss, Claude, Yaban Düşünce. Çev. Tahsin Yücel, 5. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2004.
- Savaş, Hasan, “Basat’ın Tepegöz’ü öldürdüğü boyda ritüel bir insan kurbanı var mıdır?”, TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilim Araştırmaları Dergisi, 6(12), 352-363, 2018.
- Soyşekerci, Serhat, Beden Sanatı-Rembrandt ve Anatomi Dersleri. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2015.
- Wright, J. Lenore, “Reading Rembrandt: the influence of cartesian dualism on duch art”, History of Europen Ideas, 33(3), 275-291, 2007.
- Yazır, Muhammed Hamdi Elmalılı, Kuran-ı Kerim-Türkçe Meâli (Ahzâb, 33: 53; Âl-i İmrân, 3: 159; A’raf, 7: 101; Bakara 2: 7, 173; En’âm 6: 25, 43, 121, 145; Hac 22: 34; Kaf, 43; Mâide 5: 3, 13, 22, 41; Muhammed 47: 16), 1. Baskı, İstanbul: Dorlion Yayınları, 2019.