Vol. 9 No. 65 (2020)

Research Article

Borrowing and Its Types in Polish

Published 2020-01-31

Cilt 9 Sayı 65 kapak

Öz

Lehçede Ödünçleme ve Türleri

Dilsel ödünçleme yabancı dilden alınan ve dilin söz varlığını artıran dil öğelerine verilen addır. Bir anlamda sözcük alışverişi anlamına gelen ödünçlemeye zemin hazırlayan en önemli unsur olarak farklı kültürlerin artmakta olan ilişki seviyesi gösterilebilir. Bu artış da hiç kuşkusuz teknolojik alanda gelişmelere, internete, filmlere dayanmaktadır. Bunun dışında uluslararası ticari, ekonomik, bilimsel, kültürel ve siyasi ilişkiler, coğrafi konum, tarihi olaylar, savaş ve sosyal yaşamdaki değişiklikler de ödünçlemeye uygun ortam oluşturan faktörler arasındadır. Ödünçlenen yabancı kökenli sözcükler, terimler, ifadeler dünyanın her dilinde mevcuttur. Başka dillerden geçmiş binlerce sözcük Polonya dilinin (Lehçenin) güncel söz varlığının önemli bir kısmını oluşturur. Diğer kısmını da eski Lehçeden geçmiş basit, Slav dillerinden türetilen veya diğer dillerden ödünç alınan yabancı sözcüklerden türetilmiş sözler oluşturur.Bu sözcükler Lehçeye aracısız (doğrudan ödünçleme) veya başka bir dil aracılığıyla (dolaylı ödünçleme) olmak üzere iki farklı şekilde geçmiştir. Ödünçleme yalnızca sözcükler temelinde değil, deyimler, kalıplar, yapılar veya ekler çerçevesinde de gerçekleşebilmektedir. Bazıları hiçbir değişikliğe uğramadan, bazıları ise Lehçenin söz ve dil bilgisi yapısına uygun hale getirilerek ve değiştirilerek geçmiştir. Ancak, bugün Lehçedeki yabancı dilden örnek alınarak oluşturulmuş yapıların bir kısmı kimi Polonyalı dil bilimciler tarafından doğru kabul edilmemektedir. Bu çalışmada kaç tip ödünçlemenin olduğu, hangi yollarla gerçekleştiği, hangi yapıların hatalı olarak değerlendirildiği incelenecektir.

Anahtar Kelimeler Dil, Lehçe, ödünçleme, diller arası etkileşim, uluslararası sözcükler

Abstract

Linguistic borrowing is the name given to language elements taken from a foreign language that more or less constitute the mother tongue. The most important element that sets the stage for borrowing, which means word exchange in a sense, the increasing relationship level of different cultures can be shown. This increase is undoubtedly based on technological developments, internet and films. In addition, international commercial, economic, scientific, cultural and political contacts, geographical location, historical events, wars and changes in social life are among the factors that create a favorable occasion for borrowing. Borrowed words, terms, expressions of foreign origin are available in all languages in the world. It is known that hundreds of thousands of words in the current vocabulary of Polish come from other languages. The other part consists of words from old Polish language, words derived from Slavic roots or borrowed words from the other languages. These words can penetrate into Polish in two ways: through direct contact (direct borrowings) and through another language (indirect borrowings). Borrowing can occur not only on the basis of words, but also within the framework of idioms, phrases, structures, or affixes. Some of them have entered without any change, while others have been modified and adapted to the Polish word and grammar structure. However, some of the structures in Polish modelled on foreign language today are not considered correct by some linguists. In this study, it will be examined how many types of borrowing there are, the ways in which it is realized and which structures are considered as wrong.

Keywords Language, Polish, borrowing, interaction between languages, international words

PDF (Turkish)

References

  1. Bańko Mirosław “Dlaczego walkower?”. (30 Mayıs 2015) 21 Ekim 2019 https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/dlaczego-walkower;16156.html
  2. Brückner, Aleksander. Słownik etymologiczny języka polskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1985.
  3. Drabik, Lidia ve diğer. Słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007a.
  4. Drabik, Lidia ve diğer. Słownik poprawnej polszczyzny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007b.
  5. Dubisz, Stanisław. Uniwersalny słownik języka polskiego Tom II. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003b.
  6. Dubisz, Stanisław. Uniwersalny słownik języka polskiego Tom IV. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003a.
  7. Kopaliński, Władysław. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 2007.
  8. Korpysz, Tomasz. “Jeszcze o zapożyczeniach składniowych”. (10 Ekim 2010) 01 Kasım 2019 https://adonai.pl/nauka/?id=87
  9. Markowski, Andrzej. Nowy słownik poprawnej polszczyny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999.
  10. Markowski, Andrzej. Wielki słownik poprawnej polszczyzny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
  11. Önen, Yaşar ve Şanbey, Cemil Ziya. Almanca- Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları: 546, 1990.
  12. Paylan, Kerime. Türkçede Kelime Türetme Yollarına Genel Bir Bakış. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Denizli: Pamukkale Üniversitesi, 2015.
  13. Sarı, İsa., Türkçede Ekleme Dışı Sözcük Yapımı ve Sözlükselleşme. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2015.
  14. Skudrzykowa, Aldona. “Dobry zwyczaj - Zapożyczaj?”. Postscriptum 2-3 (42-43), Kwartalnik Szkoły Języka i Kultury Polskiej, Uniwersytet Śląski w Katowicach, (2002) 29-33
  15. Tomaszewska, Katarzyna., Wyrazy motywowane i niemotywowane w grupie leksykalnej “Ziemia. Budowa Ziemi” w języku rosyjskim i polskim, Acta universitatis Wratislaviensis (2014) 463-473
  16. Vardar, Berke. Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Multilingual, 2002.
  17. Walczak, Bogdan. Zarys dziejów języka polskiego. Wrocław: Wrocławska Drukarnia Naukowa PAN, 1995.