Vol. 8 No. 64 (2019)

Research Article

The Artists Who Themed Konya and Their Works at Turkish Painting After Republic

Published 2019-12-31

Cilt 8 Sayı 64 kapak

Öz

Cumhuriyet Sonrası Türk Resminde Konya’yı Tema Edinen Sanatçılar ve Eserleri

M.Ö. 4. bin yılın sonlarına doğru ortaya çıkan kent kavramı ile birlikte, insanın yerleşik düzene ve tarım toplumuna geçişine bağlı olarak, ticaret, kültür ve ideolojilerin oluşumu da beraberinde gelişmiştir. Sosyo-kültürel açıdan Türkiye’nin önemli büyük kentlerinden birisi olan ve Anadolu Selçuklu Devleti’nin başkentliğini de yapmış olan Konya, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerinin bırakmış olduğu kültürel olgular üzerine inşa edilmiş bir tarihi ve kültürel mirası üzerinde taşımaktadır. Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin manevi mirasıyla birlikte Selçuklu ve Osmanlı dönemi mimari eserlerini de barındıran bu kentin özellikle de Cumhuriyet Sonrası Türk Resmi içinde birçok sanatçının resimlerine konu edildiği görülmüştür. Bu araştırmada; resimlerinde Konya’yı tema edinen sanatçılar ve eserlerinde betimlenen Konya incelenmiştir. Konya’nın Cumhuriyet Sonrası Türk Resmi içinde hangi sanatçıların hangi eserlerinde nasıl yer aldığı ve yorumlandığı üzerinde durulmuştur. Konu neticesinde Hüseyin Rıfat Çeteci, Şefik Bursalı, Şehabeddin Uzluk, Saim Özeren, Refik Epikman, Zeki Kocamemi, Ferruh Başağa, Ahmet Yakupoğlu, Salih Nuri Urallı, İlham Enveroğlu, Nihat Şirin, Halit Bardakçı, Mehmet Başbuğ, Nesip Koçer, İbrahim Kuzey, Mehmet Büyükçanga, Muhsin Kaleli, Hüseyin Elmas, Ahmet Dalkıran, İbrahim Çoban, Hasan Işık, gibi sanatçıların eserlerinde yer alan Konya görünümleri ve yorumlanış biçimleri araştırılmıştır. Araştırma, eserlerinin arka planında tamamlayıcı unsur, peyzaj ve yorumsal bağlamda Konya kenti şeklinde yapılmıştır. Literatür taraması ve nitel araştırma yöntemleri sonrası ortaya çıkan verilerinin değerlendirilmesinden sonra ortaya çıkarılacak bulguların, çağdaş Türk resmi içinde orijinal bir dil yaratma çabasındaki sanatçılara, farklı bakış açıları kazandırması yönünde yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda resimlerin kompozisyon kurgularının işaret ettiği düşünme biçimlerinin ve oluşturulan plastik değerlerinin yorumlanarak bir araya getirilmesinin, çağdaş sanat bağlamında sanatçıya katkıda bulunacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler Çağdaş Türk Resim Sanatı, Konya, Konya Peyzajları, Konya Yorumları

Abstract

The urban concept that emerged towards the end of the 4000 B.C. caused establishment and development of trade, culture and ideologies depending on the settled order of human being and the transition to agrarian society. City Konya that is one of the most important and major cities of Turkey regarding to socio-cultural perspective and that was capital city of Anatolian Seljuk State, was built on facts inherited from Seljukian and Ottoman civilizations and so carries great the historical and cultural heritage on it. The city has Seljuk and Ottoman architectural works together with Mawlana Celaleddin-i Rumi's spiritual heritage; it is seen that this city became theme of many artists' paintings especially in the post-Republican Turkish Painting period. The artists who themed Konya in their paintings and the Konya depicted in their works have been examined in this study. It is emphasized that which artists gave place and interpreted Konya in their works in Post-Republic Turkish Painting. Consequently, Konya views and their interpreting styles Konya in works of artists like Hüseyin Rıfat Çeteci, Şefik Bursalı, Şehabeddin Uzluk, Saim Özeren, Refik Epikman, Zeki Kocamemi, Ferruh Başağa, Ahmet Yakupoğlu, Salih Nuri Urallı, İlham Enveroğlu, Nihat Şirin, Halit Bardakçı, Mehmet Başbuğ, Nesip Koçer, İbrahim Kuzey, Mehmet Büyükçanga, Muhsin Kaleli, Hüseyin Elmas, Ahmet Dalkıran, İbrahim Çoban, Hasan Işık was searched. The research was carried out the city Konya regarding to as a complementary element at background of works and landscape and interpretive context. After assessing the data obtained from literature scanning and qualitative research methods; it is thought that obtained results will make gain a different aspect to artists who are in effort of creating an original language in Contemporary Turkish Painting. At the same time, it is predicted that the ways of thinking and the plastic values created by the composition fictions of the paintings will contribute to the artist in the context of contemporary art.

Keywords Contemporary Turkish Painting Art, Konya, Konya Landscapes, Konya Interpretations

PDF (Turkish)

References

  1. Alif Art: Genç Sanatçılar ve Osmanlı - Karma Sanat Eserleri Müzayedesi (11 Kasım 2012) Kataloğu. İstanbul: Alif Art Antikacılık, 2012.
  2. Arslan, N. “Şefik Bursalı”, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, C. I, İstanbul: Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, 1997.
  3. Atatürk’ün Doğumunun 125.Yılında Türkiye Resimleniyor. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Yayınları, 2006.
  4. Atçeken, Zeki. Konya’daki Selçuklu Yapılarının Osmanlı Devrinde Bakımı ve Kullanılması. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1998.
  5. Bahar, Hasan. Eskiçağda Konya, Şehirlerin sevdalısı İbrahim Hakkı Konyalı Armağanı. Konya: S.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü yayınları, 2015. (Erişim tarihi: 10 Ekim 2019) http://www.selcuk.edu.tr/dosyalar/files/303/ibrahim_hakki_konya_123.pdf
  6. Başbuğ, Mehmet. “Azerbaycan Devleti'nin kuruluşundan günümüze kadar Azerbaycan Türk resim sanatında yöresel eğilimler”. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995.
  7. Başbuğ, Mehmet. (2008). “Cumhuriyet Dönemi Resim Sanatı, Yurt Gezileri ve Konya”. Konya Kitabı XI . Yeni İpek Yolu Konya Ticaret Odası Dergisi, Özel Sayı aralık 2008: 355-368.
  8. Cansever, Turgut. İslam‟da Şehir ve Mimari, İstanbul: Timaş Yayınları, 2014.
  9. Çaycı Ahmet. ve Yavuzyılmaz Ahmet. “Şehabettin Uzluk‟un Hayatı ve Eserleri”. Uzluk Ailesi Armağanı. Konya: Selçuk Üniversitesi Matbaası, 2017.
  10. Çoban, İbrahim. “Anadolu geleneksel Türk mimarisinin 1940 sonrası çağdaş Türk resmine yansımaları”. Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi. Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2014.
  11. Çoban, İbrahim ve Azgün, Döndü. “Matrakçı Nasuh‟un Beyan-ı Menazil-i Irakeyn-i Süleyman Han Adlı Eserinde Yer Alan Konya Minyatürü‟nün Gerçeklik Düzleminde Okunması, Kompozisyon ve Tasarım Vurgusu”. Ines IV. Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi. 2018: 1106-1115.
  12. Dal, Esin. “Salih Urallı”. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi (1). İstanbul: Yapı Endüstrisi Merkezi Yayınları, 1997.
  13. Düzce, Sakine. “1923 – 1950 yılları arasında Türk resim sanatının günümüz resim sanatı eğitimine etkisi ve ortaöğretim kurumlarındaki resim derslerine yansıması”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2015.
  14. Elmas, Hüseyin. Çağdaş Türk Resminde Minyatür Etkileri. Konya: Arı Ofset Matbaacılık, 2000.
  15. “Emektar ressam hayran bırakıyor”. Yeni Mesaj Gazetesi, 20 Şubat 2006. (Erişim tarihi: 19 Ekim 2019) http://www.yenimesaj.com.tr/emektar-ressam-hayran-birakiyor-H1133702.htm
  16. Erdem, Mevlüt. “Soğdca, Türkçedeki Soğdca kelimeler ve bunların Türkçeye uyumları”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi. (Erişim tarihi: 5 Kasım 2019) 21, 1 2014: 65–90. http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/12/2019/21015.pdf
  17. Erol, Turan. “Sanatımızın Demokrat Parti Dönemi ve Vilayet Resimleri Olayı”. Milliyet Sanat . 35/1,1981: 24–27
  18. Erol, Turan. “Yurt Gezileri ve Yurt Resimleri (1938–1943)”. Milli Reasürans Sanat Galerisi Sergi Kataloğu,. İstanbul: Milli Reasürans T.A.Ş., 1998; 161.
  19. Geçmişten Günümüze Türk Resim Sanatından Esintiler. Konya: Medaş Sanat Galerisi yayınları, 2012.
  20. Giray, Kıymet. Ferruh Başağa. İstanbul: T.C. İş Bankası Yayınları, 2003.
  21. Güngör, Tuğba. “1980 sonrası Türk resim sanatında figüratif eğilimler ve Mehmet Başbuğ”. Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi. Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2018.
  22. Laborde, Leon de. Voyage De L'asıe Mineure, Paris, Bibliotheque de l'Institut National d'Histoire de l'Art, collections Jacques Doucet, 1838. (Erişim Tarihi 03 Eylül 2018) https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/laborde1838.
  23. Kılınç, Mehmet, Ali. “Türk mitolojisinin çağdaş Türk resim sanatındaki yansımalarının incelenmesi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019.
  24. Köksal, Ahmet. “Şefik Bursalı'nın ardından”. Ankara: Milliyet Gazetesi, 30 Nisan 1990: 12.
  25. Özcan, Mustafa. “Kronolojik olarak Mevlana İhtifalleri”, (Erişim tarihi: Aralık t.y. 06 2019) https://semazen.net/kronolojik-olarak-mevlana-ihtifalleri/
  26. Özsezgin, Kaya. “Şefik Bursalı‟nın Resimlerine Bakarken”, Sanat Çevresi, 49. İstanbul, 1/1982:. 12–14.
  27. Özsezgin, Kaya. “Çağdaş resmimizin duygulu ve suskun adamı: Şefik Bursalı”. Cumhuriyet, 17 Kasım 2/1982: 4.
  28. Özsezgin, Kaya. “Ölümünün 10. yılında Şefik Bursalı'nın retrospektif sergisi Merkez Bankası Sanat Galerisi'nde” Cumhuriyet, 5 Nisan 2001: 14 .
  29. Pustu, Yusuf. “Küreselleşme Sürecinde Kent “Antik Site‟den Dünya Kentine”. Sayıştay Dergisi, Cilt: 17, Sayı:60 | Ocak 2006: 129–151. (Erişim tarihi: 2 Aralık 2019) http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423911641.pdf
  30. Savacı, Canan. Handan. “Cumhuriyet Dönemi Ressamlarinin (1923 - 1950) Anadolu Kültürünü Tanımaya Yönelik Çalışmaları ve Türk Resmine Etkisi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010.
  31. Tansuğ, Sezer. Çağdaş Türk Resim Sanatı (6. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi, 2003.
  32. Texier, Charles. Asie Mineure: description geographique, historique et archeologique des provinces et des villes de la chersonnese d'Asie . Paris. Book from the collections of New York Public Libraty,1862. (Erişim Tarihi: 17 Kasım 2019) https://archive.org/details/bub_gb_ygYOAAAAYAAJ_2/page/n819
  33. Topçu, Kadriye Deniz. “Kent Kimliği Üzerine Bir Araştırma: Konya Örneği” Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, cilt 8, sayı: 2, 2011:1049-1072. (Erişim Tarihi: 28 Kasım 2019) https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/download/2000/822/
  34. Tükel, Uşun. “Beyan-I Menazil'in Resim Dili: Bir Yapısal Çözümleme”. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1990.
  35. Uzluk, Şahabettin. Mevlevilikte Resim, Resimde Mevleviler. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1957.