Vol. 8 No. 64 (2019)

Research Article

Claude Debussy and Tanburi Cemil Bey's Musical Style on the Frame of Impressionism

Published 2019-12-31

Cilt 8 Sayı 64 kapak

Öz

İzlenimcilik Akımı Çerçevesinde Claude Debussy ve Tanburi Cemil Bey’in Müzikal Üslubu

Bu araştırma, “İzlenimcilik” akımının müzikteki öncüsü Debussy’nin ve aynı dönemde yaşamış olan Tanburi Cemil Bey’in müzikal üslubunun incelenmesi, Tanburi Cemil Bey’in eserlerinin İzlenimcilik akımı çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu akımın Türk müziğine etkisinin araştırılması amaçlarını taşımaktadır. 20. yüzyılda yaşanan toplumsal değişim ve yenilikler, başta resim, edebiyat ve müzikte yeni bir anlayışın doğmasına neden olmuştur. İzlenimcilik, sanatta dış dünyadan edinilen izlenimlerin, sanatçının iç dünyasına yansıması ve buna dayanarak sanat eseri üretilmesinin savunulduğu bir akımdır. Bu akım içerisinde yer alan besteciler müzikte farklı tınılar elde etmeyi, yeni armonik ve teknik yaklaşımlar üretmeyi; belli bir olayı, öyküyü veya nesneyi betimlemek yerine, bunun bıraktığı izlenimi aktarmayı amaçlamışlardır. Bu yönüyle aynı dönemde, farklı ülkelerde yaşamış olan Debussy ve Tanburi Cemil Bey’in müzikal anlatımlarında benzerlikler olduğu gözlenmiştir. Araştırma, bu alanda yapılan ilk çalışma olarak, sonrasında yapılacak çalışmalara yol gösterici özelliğe sahip olması yönüyle önemlidir. Araştırmanın çalışma evrenini Debussy ve Tanburi Cemil Bey’in eserleri; örneklemini ise Clair de Lune ve Çoban Taksimi oluşturmaktadır. Seçilen eserlerde İzlenimcilik akımını yansıtan benzerlik ve farklılıklar karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Veri toplama tekniği olarak yapılan literatür çalışmasının ardından elde edilen notalar ile eserlerin müzikal ve biçimsel analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda incelenen eserlerde her iki bestecinin notadan ziyade tınıya önem verdiği, hareketten daha çok o andaki durumu anlattığı, ölçüsüz notalama ve duraklamalara önem verdiği, ayrıca tını ve ritim çeşitliliği açısından Doğu-Batı’nın izlenimlerini yansıttığı ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler İzlenimcilik, Debussy, Tanburi Cemil Bey, analiz

Abstract

This research aims to analyze the influence of Tanburi Cemil Bey's Impressionist movement on the musical style of Tanburi Cemil Bey, including Debussy's life and the life of the "Impressionism" movement, and the influence of this movement on Turkish music. Innovations that emerged in the 20th century, a new understanding in creative painting and music are emerging. Impressionism, the impression of the outside world in art, the proper image, the production of artwork is a movement. In this current field, among the best ones to obtain different strains, to produce new harmonic and technical approaches; instead of describing a specific event, story or object, they intended to convey the impression that it was left behind. In this respect, it is observed that Debussy and Tanburi Cemil Bey have similarities in their musical narrations. The research is about getting the feature from the first studies done on this field. The work of the research is the work of Debussy and Tanburi Cemil Bey; according to him, his sample has two composers and one works. The similarities and differences reflecting the impressionism were compared. The musical and formal analysis of the works related to the notes were made. The whole of the research revealed that his two composers did not pay much attention to the tone, they told more about the movement, gave importance to the notorious notation and pause, reflected the impressions of the East and the West.

Keywords Impressionism. Debussy, Tanburi Cemil Bey, analysis

PDF (Turkish)

References

  1. Alıcı, Sezin. “19. Yüzyılda Sanatın Başkenti Paris ve İzlenimcilik Akımı”. İdil Dergisi 38(6). (2017): 2977-2998.
  2. Ayaydın, Abdullah. “Empresyonizm (İzlenimcilik) Akımının Güncel Bakış Açısıyla Bazı Yönlerden İncelenmesi”. Sanat Eğitimi Dergisi, 3(2). (2015): 83-97.
  3. Çelik Başar, Binnaz. Tanbûri Cemil Bey’in Kemençe İcrasının Özellikleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995.
  4. Çevik, Beste. “Çağdaş Müziğin Öncüsü: Claude Debussy, Hayatı, Eserleri ve Müziğe Katkıları”. BAÜ FBE Dergisi, Cilt 9, Sayı 1. (2007): 101-111.
  5. Hatipoğlu, Zeynep Ayşe. Tanburi Cemil Bey Viyolonsel Taksimlerinde Zaman. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2016.
  6. Hatipoğlu, Vasfi. “Cemil Bey’in Kemençe İcrasında Kullanmış Olduğu Süslemeler”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Sayı:22. (2009): 115-128.
  7. Işıldak, Cevahir Korhan & Geboloğlu, Banu. “Tanburi Cemil Bey’in Taksim İcraları ve Hüseyin Saadettin Arel’in Nazariyatındaki Hüseyni Makamı Uygulamalarının Karşılaştırılması”. Rast Müzikoloji Dergisi, Cilt 3 (2). (2015): 994-1007.
  8. İlyasoğlu, Evin. Zaman İçinde Müzik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2009.
  9. Kalkan, Şahan. Dizisel müziğe giden yol. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2006.
  10. Özel Eruzun, Aslıhan. “Kemençe ile Eser İcralarından Hareketle Tanburi Cemil Bey’in Tavır Özellikleri”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(11). (2010): 283-298.
  11. Özden, Erhan. “Mûsıkîşinas-ı Şehir Tanbûrî Cemil Bey’in Artistik Plaklarının Husûsî Kataloğu ve Cemil Bey’in Tuttuğu Notlar”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13 (1). (2013): 211-227.
  12. Say, Ahmet. Müzik Tarihi. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 2006.
  13. Turabi, Ahmet Hakkı. & Toker, Hikmet. “Türk Taksim Formunda Duraklamanın Sözel Bir Anlatım Olarak Kullanımı Fonksiyonu ve Anlamı”. M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 39(2). (2010): 117-132.
  14. https://www.sozluk.gov.tr/ (Erişim tarihi: 15.09.2019).