Reflections of Baroque Fashion in Diego Velázquez Works
Öz
Diego Velâzquez Eserlerinde Barok Dönemi Modasının Yansımaları
Sanatın çok eskiye dayanan gelişiminde ideal, dengeli ve uyumlu olanın kabul sayıldığı Rönesans döneminin aksine büyük biçim karşıtlıklarıyla hisli, durgun veya hareketli ifadelerin önem kazandığı Barok sanat anlayışı, 16. yüzyıl sonundan 18. yüzyılın başlarına değin ağırlıklı olarak hissedilmiştir. Günümüzde ise moda, mimari, heykel, resim vb. alanlarda etkisini hálá sürdürmektedir. Barok sanatı, İtalya’da Caravaggio’nun önderliğinde gelişmiş ve Avrupa’ya yayılmıştır. Caravaggio’nun üslubundan hareketle yeni bir sanat anlayışı yaratan Diego Velázquez ise; İspanya Barok sanatının öncülerinden olmuştur. Velázquez’in portre ve günlük tarzında oluşturduğu eserlerinden yola çıkarak barok dönemde İspanya kadın, erkek ve çocuk modası, giyim alışkanlıkları, stil ve tasarım özellikleri kumaş ve aksesuarları hakkında detaylı bilgi edinme imkânı bulunmuştur. Bu açıdan ressamın eserleri, barok modasının aydınlatılmasında önemli bir veri niteliği taşıdığı söylenebilir. Çalışmanın amacı, Diego Velázquez’in eserlerindeki figürlerin giysi ve aksesuarlarının, model, kumaş, renk, desen gibi özellikler bakımından incelenerek, barok modasının sanattaki izlerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanıldığı araştırma kapsamında, barok sanatının; mimari, heykel, moda ve resim etkileşimleri incelenmiş Velázquez’in eserlerinde yer alan kadın, erkek ve çocuk giysileri, Barok dönemi modası ışığında ele alınmış ve yorumlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler Barok, sanat, moda tarihi, resim
Abstract
Contrary to the Renaissance period, in which the ideal, balanced and harmonious was accepted in the development of art that have gone back to a long time ago, Baroque concept of art, in which the expressive, stagnant or moving expressions gained importance with it's large contrasts of form, have been felt mostly from the end of 16th century until the early 18th century.Today still continues to influence the areas such as fashion, architecture, sculpture and painting. Baroque art developed in Italy under the leadership of Caravaggio and spread throughout Europe. Diego Velázquez, who created a new sense of art based on Caravaggio's style; was one of the pioneers of Spanish Baroque art.Based on Velázquez’s works of portrait and daily style, it was possible to obtain detailed information about Spanish women, men and children fashion, clothing habits, style and design features, fabrics and accessories during the baroque period. In this respect, it can be said that the works of the painter are important data in the illumination of baroque fashion. The aim of the study is to examine the clothes and accessories of the figures in the works of Diego Velázquez in terms of features such as model, fabric, color, pattern and reveal the traces of baroque fashion in art.
Keywords Baroque, art, fashion history, paint
References
- Altınay, Hüsniye ve Yüceer, Halime. Moda Tarihi. Ankara: Kadıoğlu, 1992.
- Baker, G. (2013). A Handbook of Costume Drawing: A Guide to Drawing the Period Figure for Costume Design Students. Focal Press, Burlington.
- Barotçu, Songül. “Diego Velázquez’in Sanatı ve Otoportreleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, Cilt 7, Sayı 2/1 (2013)
- Bazin, Germain. Baroque and Rococo. London: Thames and Hudson, 1993.
- Colomer, Jose Luis ve Descalzo, Amalia. Spanish Fashion at the Courts of Early Modern Europe. Madrid: Centro de Estudios Europa Hispánica, 2014.
- Conti, F. Barok Sanatını Tanıyalım. Çev. S. Turunç. İstanbul: İnkılap, 1997.
- Deleuze, Gilles. Çev. Hakan Yüceer. Kıvrım Leibniz ve Barok. İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 2006.
- Dereboy, E. Jülide. Tablolarla Kostüm Tarihi. İstanbul: Format Matbaacılık, 2012.
- Ertürk, Nil ve diğer. Moda Tasarım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, 2013.
- Evecen, Arzu. Modada Giysilerarasılık. Yayımlanmamış sanatta yeterlik tezi, Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2014.
- Fogg, Marnie, ed. Modanın Tüm Öyküsü. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2014.
- Gombrich Ernst H. “Sanatın Öyküsü”. Çev. Erol - Ömer Erduran. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2007.
- Gürsoy, A. Tahir. Giyim Kültürü ve Moda, Erkek Modası. İstanbul: Seçil Ofset Baskı, 2015
- Kitson, Michael. The Age of Baroque. London: Paul Hamlyn, 1966.
- Köşklük Kaya, Nezihat. “Avrupa’da Gotik, Rönesans ve Barok Mimarilerin Çatı ve Cephe Sistemleri Açısından Karşılaştırılması” 5. Ulusal Çatı & Cephe Sempozyumu 15- 16 Nisan 2010 Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Tınaztepe yerleşkesi Buca İzmir.
- Lister, Margot. Costume: An Illustrated Survey From Ancient Times to the Twentieth Century. London: Herbert Jenkins, 1969.
- Maxwell Stuart ve Hutchison, Robin. Scottish Costume 1550-1850. London: Adam&Charles Black, 1958.
- Ok, Meltem. “Giyilebilir Sanat Bağlamında ‘Ruff Yaka’”. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, Sayı 16 (2016): 65-73.
- Okonkwo, Uche. Luxury Fashion Branding. New York:Palgrave Macmillan, 2007.
- Ortiz, Antonio Dominguez, Sanchez, Alfonso E. Pérez ve Gallego, Julíán. Velázquez, ABD:Metropolitan Museum of Art, 1989.
- Orsborne, A. (Ed.) Çev. Duygu Özen.Moda Geçmişten Günümüze Giyim Kuşam ve Stil Rehberi. İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2013.
- Öztürk Dönmez, Fatma. Tarihi Kostümlerin Avrupa Resim Sanatı İçerisinde İncelenmesi. İdil, 4/18 (2015),123-136.
- Öndin, Nilüfer. Barok: Resim ve Heykel Sanatı. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2018.
- Tomshinsky, Ida. The Chronicle of Hats in Enjoyable Quotes: History of Fashion Accessories Series. United States: Xlibris Corporation, 2013.
- Tortora, P. G., K. Eubank, (2006). Survey of Historic Costume, 14. Baskı, Fairchild Publications, New York.
- Turani, Adnan. Dünya Sanat Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi,1983.
- __. Dünya Sanat Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1997.
- Tükel Uşun, Ed.Engin Akyürek. Sanatın Ortaçağı, Türk, Bizans ve Batı Sanatı Üzerine Yazılar. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 1997.
- Türe, Altan. Dünya Kuyumculuk Tarihi 2- Orta Çağ’dan Günümüze Batı Dünyasının Takıları. İstanbul: İstanbul Kuyumcular Odası Yayınları, 2011.
- Welch, Evelyn. Fashioning the Early Modern: Dress, Textiles, and Innovation in Europe, 1500-1800. Oxford: Oxford University Press, 2017.
- Wölfflin, Heinrich. Sanat Tarihinin Temel Kavramları. İstanbul: Hayalperest, 2015.
- Yeniad, Mustafa. “Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Web Tabanlı E-Öğrenme Ortamlarına İlişkin Algıları”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8, sayı 16(2011): 519-533.
- Yetkin, Suut Kemal. Barok Sanat. İstanbul: Cem Yayınevi, 1977.
- Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi, 1999.