Cilt 8, Sayı 61 (Eylül 2019)

Araştırma Makalesi

Görsel Sanatlar Öğretmen Adaylarının Estetik Kavramına Yönelik Bilişsel İfadelerinin İncelenmesi

Yayımlandı 30.09.2019

Cilt 8 Sayı 61 kapak

Öz

Bu çalışmanın amacı, Görsel Sanatlar Öğretmen adaylarının estetik kavramına ilişkin bilişsel yapılarını ortaya çıkarmaktır. Çalışma grubunu Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi’nde öğrenim gören estetik dersini almış 100 görsel sanatlar öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımının kullanıldığı çalışmanın verileri Kelime ilişkilendirme testi ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilerek kavramsal kategoriler oluşturulmuştur. Bu bağlamda araştırmaya katılan öğretmen adayları estetik kavramı ile ilişkili 758 sözcük türetmişlerdir. Araştırmaya, katılımcıların en az iki kişinin ortak ifade ettiği sözcük dahil edilmiştir. Yalnızca 1 kez tekrar eden, konuyla ilgisi olmayan ve anlamsız olan kelimeler araştırmaya dahil edilmemiştir. Çalışma kapsamında öğretmen adaylarının türettiği 758 sözcükten 709’u kullanılmıştır. Bu sayı toplam sözcüklerin %93,5’ini oluşturmaktadır. İçerik analizi ile 709 sözcüğün oluşturduğu 91 farklı sözcük 9 kavramsal kategori altında toplanmıştır. Bunlar 1.Estetiğin Konuları, 2.Estetik Tanımları, 3.Estetik Deneyim, 4.Estetiğin kaynağı, 5.Estetik özellikler, 6.Estetik Kuramlar, 7.Estetik tutum/tavır, 8.Estetik Yargı, 9.Estetiğin diğer bilimlerle ilişkisi şeklindedir. Buna göre öğretmen adaylarının estetik kavramına ilişkin bilişsel yapılarının büyük bir kısmını Estetiğin konusu ve estetik tanımları oluşturmaktadır. Estetik tutum, estetik yargı gibi önemli konulara yönelik yeterli bilişsel yapıya sahip olmadıkları ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler Sanat Eğitimi, Estetik, Öğretmen Adayları, Bilişsel Yapı

Abstract

Cognitive Expression of Visual Arts Preservice Teachers Related to Aesthetics

The aim of this study is to reveal the cognitive structures of visual arts preservice teachers related to aesthetics. The study group consists of 110 visual arts preservice teachers who have taken the aesthetic course at Ağrı İbrahim Çeçen University. The data of the study, in which qualitative research approach was used, was obtained through word association test. The data were analyzed by content analysis, and conceptual categories were formed. In this context, pre-service teachers participating in the study derived 758 words related to aesthetic concept. The words that were reported commonly by at least two participants were included in the study. Words that repeated only once, the irrelevant and meaningless words were not included in the study. Within the scope of the study, 709 of 758 words derived by the preservice teachers were used. This constitutes 93.5% of the total words. 91 different words included within 709 words were collected under 9 conceptual categories through content analysis. These are: 1. The Topics of Aesthetics, 2. Definitions of Aesthetics, 3. Aesthetics Experience, 4. The Source of Aesthetics, 5. Characteristics of Aesthetics, 6. Aesthetics Theories, 7. Aesthetics Attitudes/Behaviors, 8. Aesthetics Judgment, 9. The relationship of aesthetics with other sciences. Accordingly, the topics of aesthetics and definitions of aesthetic constitute a large part of the cognitive structures of preservice teachers regarding the concept of aesthetics. It was found that the preservice teachers do not have sufficient cognitive structure for important subjects such as aesthetic attitude and aesthetic judgment.

Keywords Art Education, Aesthetics, PreserviceTeachers, Cognitive Structure

PDF

Kaynakça

  1. Alakuş, Ali Osman. Çok Alanlı Sanat Eğitimi, Özsoy, V. (Ed.) İlköğretim Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: Görsel Sanatlar Eğitimi Derneği Yayınları, 2005.
  2. Alakuş, Ali Osman ve Şahin. Derya, Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yönteminin Öğrencilerin İşlenen Derslere Yönelik Bilgilerini Uygulamaya Geçirmelerine Katkısı, 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(9), 63-73, 2014.
  3. Artut, Kazım. İlköğretim (1. Kademe 4. Ve 5. Sınıf) öğrencilerinin Estetik ve Sanat Kavramına Yönelik bilgi Düzeylerine Yönelik Bir Araştırma, Sanat Eğitimi Sempozyumu, Ankara, 2004a
  4. Artut, Kazım. Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık, 2004b
  5. Bengisu, Hatice. Estetik Yaşam, ICANAS 38. Uluslararası Asya Ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, Ankara, 2007
  6. Berg, Bruce, L. ve Lune, Howard. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, (çev.Ed. H. Aydın), Konya: Eğitim Yayınevi, 2015.
  7. Bozkurt, Nejat. Sanat ve Estetik Kuramları, Bursa: Asa Kitapevi, 2004.
  8. Gökay, Melek ve Demir, Ahmet. Farklı Eğitim Seviyelerinde Estetik Beğeni, Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 329-342, 2006.
  9. Gültekin, Tuba. Sanat Eğitiminde Estetik Değerlerin Gelişimi Sürecinde Çocuk ve İletişim, Akademik Bakış Dergisi, 24, 1- 14, 2011.
  10. Güngörmez, Muammer ve Soytürk, Ömer Naci. Estetik 11, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 2018.
  11. Güvenç, Bahar Karaman. Maxine Greene’in Eğitimde Estetik Bakış Açısıyla 6. Sınıf Görsel Sanatlar Eğitiminde Estetik Sorgulama: Bir Eylem Araştırması, Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2019.
  12. Kavuran, Tamer ve Dede, Bayram. Platon ve Aristotales’in Sanat Etiği, Estetik Kavramı ve Yansımaları, Sanat Dergisi, 23, 47-63, 2013.
  13. Kurt, Hakan ve Ekici, Gülay. Biyoloji Öğretmen Adaylarının Bağımsız Kelime İlişkilendirme Testi ve Çizme-Yazma Tekniğiyle “Osmoz” Kavramı Konusundaki Bilişsel Yapılarının Belirlenmesi, Turkish Studies, 8(12), 809-829, 2013.
  14. Özbal, Nurcan ve Aydoğan, İsmail. Eğitimde Estetiğin Gerekliliği ve Oluşumu Üzerine Bir İnceleme, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 249-260, 2017.
  15. Sevim, Oğuzhan, Hisarcıklılar, Emel ve Feyzioğlu, Nesrin. Bir Estetik Duyuş Analizi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 (3): 41-57, 2012.
  16. Taşdelen, Demet ve Yazıcı, Aslı. Estetik ve Sanat Felsefesi, Eskişehir: Anadolu üniversitesi Yayınları, 2012
  17. Timuçin, Afşar. Sorularla Estetik Elkitabı, İstanbul: Bulut Yayın Dağıtım, 2009.
  18. Tunalı, İsmail. Estetik, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1998.
  19. Ustaoğlu, Ayşegül ve Aytaç, Berna. Kelime İlişkilendirme Testi, Savaş Baştürk (Ed.), Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2014.
  20. Ünlüer, Esra ve Zembat, Rengin. Estetik Eğitim Programlarının Beş Yaş Çocukların Görsel algı Gelişimine Etkisinin İncelenmesi, Uluslararası Aile Çocuk ve eğitim Dergisi, 16, 73-87, 2018.
  21. Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2016.
  22. Yolcu, Enver. Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2004.